Nhân rộng mô hình “Chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng”

Theo số liệu khảo sát do Trung tâm Nghiên cứu, Thông tin và Dữ liệu (Tổng cục DS-KHHGĐ), phối hợp với Ủy ban MTTQ huyện Triệu Sơn, Thanh Hóa và Tổ chức Hỗ trợ Quốc tế NCT tại Việt Nam vừa thực hiện vào tháng 5/2015 tại huyện Triệu Sơn cho thấy: Số phụ nữ cao tuổi nhiều gấp 3 lần nam giới. Trong đó, hơn một nửa NCT từ 80 tuổi trở lên, 22% từ 70 – 79 tuổi và 16% từ 60 – 69 tuổi.

Cũng giống như tình trạng chung của NCT trên cả nước, theo khảo sát tại CLB Liên thế hệ tự giúp nhau tại xã An Nông, có hơn 1/3 NCT có vợ/chồng, số còn lại không có vợ/chồng do góa, ly hôn hoặc ly thân. Có 48% NCT sống với gia đình, 26% sống với vợ/chồng, 24% sống một mình và chỉ có 2% sống với bạn bè.

Điều đáng chú ý ở đây là có tới 3/4 cụ ông có vợ thì ngược lại, có tới 3/4 cụ bà không có chồng. Đây là một thực tế rất đáng quan tâm, bởi Việt Nam hiện có trên 9,4 triệu NCT (chiếm 10,45% dân số).Việc tỷ lệ không có vợ/chồng tăng theo tuổi là một quy luật tự nhiên, gần một nửa NCT từ 85 tuổi trở lên không còn bạn đời, gần 1/3 NCT không có vợ chồng phải sống một mình (10,5%) hoặc với gia đình (21,1%). Trong tổng số NCT tại khảo sát này cũng có tới 1/3 NCT phải sống một mình. Đây là một khó khăn đối với họ khi mức sống ở nông thôn còn thấp, đặc biệt đối với những người trên 80 tuổi không có nguồn thu nhập nào ngoài trợ cấp 180.000 đồng/tháng.

Từ năm 2010, Triệu Sơn là một trong 4 huyện của tỉnh Thanh Hóa được tham gia Dự án VIE 022 “Thúc đẩy quyền cho người cao tuổi thiệt thòi tại Việt Nam”. Nhờ đó, 20 CLB Liên thế hệ tự giúp nhau được hỗ trợ thành lập và hoạt động. Dự án đã kết thúc vào tháng 1/2014. Ngay sau đó Triệu Sơn được Tổ chức Hỗ trợ Quốc tế NCT tại Việt Nam hỗ trợ thực hiện Dự án “Chăm sóc người cao tuổi dựa vào cộng đồng” thực hiện trên 10 CLB Liên thế hệ tự giúp nhau. Các tình nguyện viên (TNV) của CLB được tập huấn kiến thức cơ bản, kỹ năng về chuyên môn để cùng với các hỗ trợ viên là những người có kiến thức về y tế đã nghỉ hưu hoặc những người đang công tác tại địa phương chăm sóc sâu hơn bệnh nhân có bệnh mãn tính, tư vấn và khám cho NCT các bệnh thông thường mà họ hay mắc.

Ông Chu Phú Diện, 62 tuổi là y tá quân đội cho biết, từ khi phục viên về địa phương, ông tham gia công tác tại Trạm Y tế xã Vân Sơn và tháng 10/2013 ông nghỉ hưu, tham gia sinh hoạt Hội NCT thuộc Chi hội 3, xã Vân Sơn và là hỗ trợ viên cho CLB Liên thế hệ tự giúp nhau số 1, xã Vân Sơn. Hiện ông Diện đang chăm sóc cho 5 NCT có hoàn cảnh khó khăn mắc một số bệnh mãn tính. Ngoài ra, hàng tháng ông Diện còn tư vấn về chuyên môn cho các TNV trong CLB về chăm sóc sức khỏe cho các thành viên và NCT trong cộng đồng.

Hiện mỗi CLB ở Triệu Sơn đều có một hỗ trợ viên chăm sóc tại nhà cho những NCT cô đơn, khó khăn mắc các bệnh mãn tính. Những NCT này đều được lập sổ theo dõi, được dự án Hỗ trợ khám bệnh định kỳ và cùng các TNV của các CLB chăm sóc nên NCT ở đây được chăm sóc tốt hơn về y tế. Theo tâm tư của  của các TNV, họ đều mong có nhiều CLB hơn nữa để nhiều NCT được giúp đỡ, chăm sóc cả về vật chất lẫn tinh thần. Đến cuối năm 2012, Tổ chức Hỗ trợ NCT Quốc tế đã hỗ trợ thành lập được gần 600 CLB Liên thế hệ tự giúp nhau tại 11 tỉnh, thành phố của Việt Nam. Trong đó có 84 CLB thuộc vùng đồng bằng dân tộc thiểu số, bao gồm huyện Phú Lương (Thái Nguyên), huyện Tương Dương (Nghệ An) và huyện Đakrông (tỉnh Quảng Trị).  

 Hà Anh/Báo Gia đình & Xã hội