Nhân vật ngoài đời trong "Bức ảnh của năm"

Những ngày này, "em bé da cam" Nguyễn Thị Ly (SN 2001, trú tại khối phố Mân Quang, phường Hòa Quý, quận Ngũ Hành Sơn, TP Đà Nẵng) trở thành "người nổi tiếng" toàn cầu khi em là nhân vật trong "Bức ảnh của năm 2010" do Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc bầu chọn.

 

Tác giả bức ảnh là nhiếp ảnh gia nổi tiếng thế giới người Mỹ Ed Kashi. Đây là một trong những khoảnh khắc kỳ diệu, hiếm hoi mà ông ghi lại được trong thời gian đến Đà Nẵng thực hiện bộ phim, bộ ảnh về nạn nhân chất độc da cam.

 

"Bức ảnh của năm" của nhiếp ảnh gia Ed Kashi do UNICEF bầu chọn. Ảnh: Internet

 

 

Trong căn nhà tình thương mà Nhà nước xây tặng, trước mắt chúng tôi là nhân vật trong bức ảnh nổi tiếng thế giới vừa được vinh danh. Khi thông báo nghe cháu Ly trở thành nhân vật trong "Bức ảnh của năm", gia đình cũng chỉ cười hiền đón nhận chứ không có "động thái" mừng rỡ như suy nghĩ của chúng tôi. Nỗi đau quá lớn, sự khốn khổ cùng cực đã át đi những cảm xúc thăng hoa trong đời sống đối với họ rồi chăng?

 

Bố mẹ Ly, anh Nguyễn Quang Dương (SN 1964) và chị Lê Thị Thu (SN 1971) kể, mối tình của họ thật bất ngờ mà cũng hết sức giản đơn. Cách đây 10 năm, trong một lần đi làm phụ hồ cho một công trình ở quận Liên Chiểu (Đà Nẵng), anh quen biết chị tại quán cơm anh hay ăn trưa. Chị Thu vào giúp việc cho chị gái tại đây. Dường như đó là sự tác hợp của số phận, từ cảm mến và sau nửa năm quen biết, hai gia đình đồng thuận cho anh chị đi đến hôn nhân.

 

Một năm sau, vợ chồng anh Dương đón nhận tin vui khi cái thai trong bụng chị Thu ngày một lớn dần. Cuộc sống khó khăn, vất vả nên vợ chồng anh Dương cũng không có tiền đi siêu âm để "biết gái biết trai" mà mặc kệ trời cho.

 

Em Nguyễn Thị Ly.

 

 

Lần đó anh Dương đi phụ hồ công trình xa, chị ở nhà bụng quặn đau tuy cái thai mới được 6 tháng rưỡi. May ở cạnh gia đình chồng nên chị cũng được chuyển đến viện một cách kịp thời. Bà Trần Thị Xuân (73 tuổi), mẹ chồng chị Thu choáng váng và lo lắng khi nhận thông tin chị Thu trở dạ, phải mổ gấp khi cái thai mới qua 2/3 thời gian.

 

Lần đầu tiên con dâu sinh cháu, bà vừa vui, vừa lo cho sự khác quy luật của cái thai. Quả thật vậy, khi đứa trẻ sơ sinh vừa ra đời, chỉ nặng gần 1,7kg, gương mặt của cháu thật khác so với người bình thường. Bà Xuân tâm sự: "Nỗi đau trào dâng, nhưng trời cho như thế nào thì hưởng như thế đó chứ biết kêu ai bây giờ. Cả nhà lao tâm lao lực dồn hết sức lực, tiền bạc để lo lắng cho đứa bé sơ sinh bạc phận".

 

Hơn 2 tháng cháu phải nằm lồng kính cũng là chừng ấy thời gian cả nhà dường như thức trắng. Các bác sĩ ở Bệnh viện Đà Nẵng tận tình cứu chữa, chăm sóc nên cháu bé cũng qua cơn nguy kịch. Bà nội đặt cháu tên Ly để mong sự ly biệt không đến với gia đình.

 

Nhưng khi đưa cháu về nhà thì lại càng khốn khổ hơn. Gia cảnh khó nghèo, tiền bạc vay mượn nuôi cháu trong bệnh viện còn chưa trả hết nên đành phải nhờ lòng thương của bà con lối phố, các hội đoàn thể trợ giúp. Thế nhưng sự giúp đỡ đâu phải ngày nào cũng có, nhiều khi cả gia đình nhường cơm cho chị Thu ăn để có sữa cho con.

 

Với thể trạng như thế, cháu đau ốm triền miên. Mỗi tiếng khóc của Ly cất lên dường như xé nát tâm can của những người thân.  

 

 

Nỗi đau càng lớn hơn khi lên 4 tuổi mà Ly vẫn còn nằm liệt giường, không nói được nửa câu. Thế rồi điều kỳ diệu cũng tới, trong một lần chập chững tập đi, bị té ngã, Ly bật lên tiếng kêu đau. Khác với nhiều trường hợp, con kêu đau mẹ xót, đằng này chị Thu lại mừng rơn, hét rầm trời khi lần đầu tiên nghe được tiếng con. Cả nhà vui như hội, kỳ vọng sự may mắn đến với con cháu mình. Đó là thành quả của nhiều năm không mỏi và là động lực để tiếp sức cho Ly. "Cháu sống và có được ngày hôm nay cũng là phúc lớn của gia đình tôi", bà Xuân rơi hàng lệ, ôm đứa cháu xuýt xoa.

 

Niềm vui cứ ấm dần, từ khi biết nói, biết đi, Ly trở nên nhanh nhẹn, thích bi bô học tập. 6 tuổi, Ly đi học mẫu giáo nhỡ, nhưng cô giáo thấy Ly học được nên sang tuổi thứ 7 cho Ly bước vào lớp 1. Điều thật bất ngờ, 2 năm liên tục Ly được học sinh tiên tiến, mới đây Ly còn đạt giải Ba vở sạch chữ đẹp của quận. Cô Trương Hoài Linh, giáo viên dạy thêm môn tiếng Anh cho Ly đánh giá: "Ly học rất tốt, tiếp thu nhanh và rất chịu khó".

 

Ngoài khuôn mặt bị biến dạng, họng hình lòng chảo thì Ly mắc bệnh yếu tim do lồng ngực chèn ép. Nhiều tổ chức, nhà hảo tâm đã mong cứu chữa cho Ly nhưng sức khỏe của cháu quá yếu nên chưa thể phẫu thuật được. Hiện nay, Ly được hưởng chế độ chất độc da cam 180.000 đồng/tháng. Tổ chức Trẻ em Việt Nam hỗ trợ 1 tháng 30 hộp sữa, 1 chai thuốc bổ để bồi bổ sức khỏe cho Ly. Nhưng chừng ấy vẫn chưa thấm vào đâu so với bệnh tình của Ly. Gia cảnh của gia đình anh Dương vẫn gặp muôn vàn gian khó.

 

Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, bố chị Thu, ông Lê Duy Tính là bộ đội tham gia chiến trường Quảng Trị, sau đó bị thương và về an dưỡng tại quê nhà. Ông Tính hưởng chế độ thương binh và ảnh hưởng chất độc da cam, hiện còn một mảnh đạn ở trên đầu. Chị Thu có người anh trai chết từ nhỏ do ảnh hưởng chất độc da cam. Chị Thu cũng bị ảnh hưởng chất độc da cam từ bố mình và bây giờ đến cháu Ly.

 

 

Về việc Ly trở thành nhân vật trong "Bức ảnh của năm", anh Dương nhớ lại: "Cách đây 5 tháng, chị Hương ở Tổ chức Trẻ em Việt Nam có đưa 2 ông bà Tây (nhiếp ảnh gia nổi tiếng người Mỹ Ed Kashi và đồng nghiệp- bà Catherine, con của một nhiếp ảnh gia nổi tiếng, khi lần đầu tiên sang Việt Nam cùng Đại tướng Võ Nguyên Giáp trở lại Điện Biên Phủ thực hiện bộ ảnh có tiếng vang toàn cầu-NV) đến quay phim, chụp ảnh về đề tài chất độc da cam. Chúng tôi hết sức bất ngờ khi gia đình mình được lưu tâm như thế, đặc biệt là bé Ly. Trong 4 ngày, cả gia đình trở thành "nhân vật" của ông Ed Kashi và bà Catherine. Mọi sinh hoạt trong đời sống đều được Ed Kashi và bà Catherine ghi lại".

 

Ly bên nhiếp ảnh gia nổi tiếng - ông Ed Kashi

 "Trong thời gian ngắn ngủi đó, ông Ed Kashi và bà Catherine đã dành những tình cảm tốt đẹp và những lời động viên hết sức chân thành khiến gia đình tôi càng có động lực hơn để vượt qua nỗi đau và vươn lên trong cuộc sống", anh Dương chia sẻ. Còn cháu Nguyễn Thị Ly thì xúc động: "Ông Ed Kashi và bà Catherine còn dạy cho cháu học tiếng Anh, bày cho cháu một vài trò chơi, chúc cháu sức khỏe, học giỏi... nữa. Cháu sẽ cố gắng hơn nữa để thực hiện ước mơ của mình".

 

Bà Nguyễn Thị Hiền - Chủ tịch Hội nạn nhân chất độc da cam TP Đà Nẵng nhấn mạnh: "Thông qua "Bức ảnh của năm 2010", nhiều tổ chức, cá nhân ở Mỹ nói riêng và trên thế giới nói chung hiểu hơn về nạn nhân chất độc da cam. Qua đây, việc đấu tranh vì công lý cho các nạn nhân chất độc da cam Việt Nam càng được chú ý và nhận được sự đồng thuận cao của cộng đồng thế giới".

 

Đặc biệt, Ly và gia đình rất vui khi mới đây vừa nhận được bức thiệp chúc mừng Giáng sinh và năm mới từ ông Ed Kashi và bà Catherine. Với lời lẽ hết sức chân thành, họ chúc Ly và gia đình vượt qua những khổ ải mà gia đình gặp phải. Đặc biệt chúc Ly thực hiện được ước mơ lớn của đời mình là trở thành một cô giáo!

 

UNICEF vừa công bố giải Ảnh của năm 2010 (bức ảnh của năm) thuộc về bức ảnh chụp em Nguyễn Thị Ly (9 tuổi), nạn nhân chất độc da cam với bối cảnh là ngôi nhà em đang sống ở quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng.   Bức ảnh do nhiếp gia nổi tiếng người Mỹ Ed Kashi cùng đồng nghiệp chụp nhân dịp ông đến Việt Nam thực hiện bộ ảnh và bộ phim chủ đề chất độc da cam, thuộc dự án truyền thông Vietnam Reporting Project của Mỹ, thông qua Tổ chức Trẻ em Việt Nam.   "Nhiếp ảnh gia Ed Kashi đã tận dụng tài tình ánh sáng và bóng tối để nhấn mạnh khát khao về một cuộc sống bình thường của cô bé tàn tật, cho thấy hậu quả nghiêm trọng của chiến tranh dù 35 năm đã qua đi", đại diện của UNICEF đã nhận xét về bức ảnh đoạt giải cao nhất. Tham dự giải Ảnh của năm do UNICEF phát động lần này có 1.263 bức ảnh từ 33 quốc gia.