Nhiệt điện sông Hậu 1 rầm rộ thi công khi định mức dự toán chưa được phê duyệt

Nhiều vấn đề cần được làm rõ

Tại hội thảo Chiến lược phát triển ngành cơ khí Việt Nam được Bộ Công thương tổ chức vào ngày 10/11, nhiều doanh nghiệp cơ khí trong nước  đã bày tỏ nghi ngờ vào năng lực của Tổng thầu EPC (hợp đồng thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình) trong việc thực hiện xây dựng Dự án nhà máy nhiệt điện Sông Hậu 1.

Nhiều hạng mục được thi công trong dự án nhiệt điện sông Hậu 1

Khi phóng viên báo chí đặt vấn đề vì sao các gói thầu thiết bị dự án nhà máy nhiệt điện sông Hậu 1 được triển khai xây dựng trong khi chưa có định mức dự toán được phê duyệt? Thứ trưởng Bộ Công thương, ông Cao Quốc Hưng cho biết: “Cũng có nhiều lý do! Bộ Công thương đang rà soát lại”.

Khi phóng viên báo chí hỏi về định mức dự toán, ông Nguyễn Chỉ Sáng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu cơ khí (Narime) nói là không biết . Trước câu hỏi không có định mức giá về thiết bị, gói thầu thì căn cứ vào đâu để thi công? Ông Sáng lại cho rằng, việc này là thẩm quyền của tổng thầu Lilama.

Để tìm hiểu về tính chính xác của “tập định mức” của Bộ Công thương, trao đổi với phóng viên, ông Phạm Văn Khánh - Vụ trưởng Vụ Kinh tế xây dựng (Bộ Xây dựng) cho biết là Bộ Xây dựng đã có văn bản trả lời Bộ Công thương phải có báo cáo đánh giá cụ thể về dự án.

Ông Nguyễn Chỉ Sáng- Viện trưởng Narime

“Hiện Bộ Công thương mới chỉ gửi sang kết quả, nhưng kết quả này lại chưa có căn cứ. Khi có đánh giá về kết quả còn phải áp dụng với quy định hiện hành và lúc đó mới đi đến thống nhất định mức sao cho phù hợp với thị trường”- ông Khánh nói.

Được biết, theo “Định mức dự toán chuyên ngành thiết kế chế tạo, thiết bị nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch 1, Sông Hậu 1 và Quỳnh Lập 1” được Bộ Công thương ban hành tại QĐ số 2572/QĐ-BCT, có nội dung: “Tập định mức là cơ sở để lập đơn giá xây dựng cơ bản (XDCB), lập và phê duyệt dự toán chi phí, thanh quyết toán khối lượng thiết kế, chế tạo thiết bị hoàn thành của các dự án nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch 1, Sông Hậu 1 và Quỳnh Lập 1”.

Ngày 23/4/ 2013, Bộ Công thương có QĐ số 2527/QĐ-BCT về việc ban hành định mức dự toán chuyên ngành thiết kế, chế tạo thiết bị dự án nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch 1, sông Hậu 1 và Quỳnh Lập 1.

Đáng chú ý là QĐ 2572 của Bộ Công thương được ban hành trên cơ sở đề nghị của Viện Nghiên cứu cơ khí Narime. Đây cũng là đơn vị đã được giao nhiều gói thầu, trong đó gói thầu chế tạo lên tới 6.000 tấn thiết bị, trị giá khoảng 330 tỉ đồng. Mặc dù Viện trưởng Narime đã khẳng định việc nhận được gói thầu tại dự án nhà máy nhiệt điện Sông Hậu 1 của Narime là thông qua chào thầu công khai, tuy nhiên phản ánh tới phóng viên các doanh nghiệp cơ khí khác trong nước cho biết là không biết về cái gọi là “chào thầu công khai” này.

Ngậm ngùi cho doanh nhân Việt

Ngày 29/12/2012, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định 1791 phê duyệt thực hiện thí điểm thiết kế, chế tạo trong nước thiết bị các nhà máy nhiệt điện giai đoạn 2012 – 2025.  Theo đó tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong nước đảm bảo tỷ lệ giá trị công tác tư vấn, thiết kế đạt 40% trở lên cho dự án nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch 1; 60% trở lên cho dự án nhà máy nhiệt điện sông Hậu 1 và 80%  cho dự án nhà máy nhiệt điện Quỳnh Lập 1. Về tỷ lệ chế tạo do các doanh nghiệp trong nước thực hiện không dưới 50% cho nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch 1 và sông Hậu 1; không dưới 70% cho dự án nhà máy nhiệt điện Quỳnh Lập 1.

Bên trong cuộc hội thảo về Chiến lược phát triển ngành cơ khí Việt Nam

Nhưng theo tìm hiểu của phóng viên, tại dự án nhiệt điện Sông Hậu 1 có tổng mức đầu tư hơn 43.000 tỉ đồng, do Tập đoàn Dầu khí Việt Nam làm chủ đầu tư (PVN); Tổng Công ty Lắp máy Việt Nam (Lilama) làm Tổng thầu EPC. Ngày 10/4/2015, PVN đã ký hợp đồng EPC dự án nhà máy nhiệt điện Sông Hậu 1 với Lilama. Ngay sau đó, Lilama đã ký với Tập đoàn Doosan Hàn Quốc hợp đồng cung cấp thiết bị chính chiếm đến gần 80% dự án, trị giá 1,6 tỉ đô la Mỹ. Một đơn vị trong nước là Viện Narime nhận được một số gói thầu như tư vấn thiết kế, lọc bụi tĩnh điện… và gói thầu 6.000 tấn thiết bị, giá trị thực hiện khoảng 330 tỉ đồng.

Tuy nhiên, theo hồ sơ năng lực chế tạo thiết bị nhà máy nhiệt điện của Narime số 694/TMT-NCCK trình Bộ Công thương ngày 7/8/2015 thì bộ phận sản xuất của Narime chỉ có 25 lao động gồm: 10 thợ hàn, 4 thợ gia công cơ khí, 10 thợ lắp đặt, 1 thợ điện; danh mục máy móc và trang thiết bị phục vụ sản xuất hiện có 13 máy công cụ thì 8 máy từ thời Liên Xô cũ.

Thế nhưng không hiểu sao, đơn vị trực thuộc Bộ Công thương này lại nhận được gói thầu “khủng” tại Dự án nhà máy nhiệt điện Sông Hậu 1. Trong khi tại hội thảo “Chiến lược phát triển ngành cơ khí Việt Nam”, đại diện một số DN đã phải lên tiếng “van xin” để được giao việc.

Ông Nguyễn Xuân Cường, Phó Tổng giám đốc Tổng Cty Thiết bị điện Đông Anh (EEMC) nói không cần xin hỗ trợ bất cứ điều gì, chỉ muốn xin được... giao việc. Tương tự, ông Nguyễn Tăng Cường, Giám đốc Xí nghiệp Cơ khí Quang Trung cho rằng, việc liên kết giữa các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực cơ khí là rất yếu.

“Lilama khi được Nhà nước giao cho làm Tổng thầu EPC, lẽ ra cần công khai kêu gọi các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cùng tham gia, có như vậy ngành cơ khí mới phát triển được. Đằng này, tới khi nhà máy nhiệt điện sông Hậu 1 khởi công, nhiều doanh nghiệp mới biết thì làm sao mà phát triển được”- ông Tăng Cường nói.

Điều bất thường là ngày 25/9/2015, Bộ Công thương (trong Báo cáo Chính phủ về tình hình triển khai thực hiện cơ chế thiết kế chế tạo trong nước thiết bị các nhà máy nhiệt điện giai đoạn 2012 – 2025) đã thừa nhận: “Định mức dự toán chuyên ngành thiết kế chế tạo, thiết bị nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch 1, Sông Hậu 1 và Quỳnh Lập 1” là chưa “hoàn thiện” theo Luật Xây dựng. Trước đó, tại  cuộc họp ngày 20/7/2015, Bộ Công thương cho biết đang phối hợp với Bộ Xây dựng tiến hành thẩm định lại định mức dự toán theo quy định tại Nghị định 32/2015 của Chính phủ.

Ngày 28/9/2015 Thứ trưởng Bộ Công thương Cao Quốc Hưng đã ký công văn đề nghị Bộ Xây dựng cho ý kiến đối với định mức dự toán chuyên ngành thiết kế chế tạo, thiết bị nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch 1, Sông Hậu 1 và Quỳnh Lập 1 “để đảm bảo tính cập nhật, độ chính xác của định mức dự toán và phù hợp với quy định của pháp luật”.

Hà Châu/Báo Gia đình & Xã hội