Nhiều lo lắng về việc lắp camera phạt nguội lấn chiếm vỉa hè ở Hà Nội

Hàng loạt tuyến đường, vỉa hè ở Hà Nội tái diễn tình trạng lấn chiếm gây mất mỹ quan đô thị. Ảnh: PV

Vỉa hè “giải cứu” xong lại bị lấn chiếm

Sau khi TP Hà Nội đồng loạt ra quân xử lý vi phạm về an toàn giao thông, lập lại trật vỉa hè, lòng đường, nhiều tuyến phố trên địa bàn Thủ đô đã phong quang, sạch sẽ. Tại các huyện ngoại thành, vỉa hè lòng đường cũng đã giảm tình trạng lấn chiếm, “biến của công thành của tư”.

Tuy nhiên, theo ghi nhận của PV Báo Gia đình & Xã hội, tại nhiều tuyến phố, vỉa hè ở Hà Nội đang bị lấn chiếm trở lại. Trên các con phố như La Thành, cả hai bên vỉa hè đều bị các hộ gia đình sử dụng làm nơi buôn bán vật liệu xây dựng, hàng ăn, hành nghề cơ khí. Ngay tại đường Lê Văn Lương, dù vỉa hè rộng khoảng 7m nhưng cũng bị nhiều hộ kinh doanh lấn chiếm, buộc người đi bộ thường xuyên phải đi xuống lòng đường.

Tại đoạn gần ngã tư Tố Hữu - Vạn Phúc còn xuất hiện hàng loạt các xe chở hoa quả, người bán hàng chiếm dụng hết vỉa hè. Thậm chí, cửa hàng rửa ô tô còn lấn chiếm toàn bộ vỉa hè làm chỗ rửa xe, đỗ đến 5-6 ô tô cùng lúc. Anh Nguyễn Như Hoà đón con sau giờ tan học chia sẻ, trước đây, quận và phường ra quân rầm rộ, tình trạng vi phạm có giảm. Nhưng sau một thời gian lại đâu vào đấy, vỉa hè lại bị chiếm dụng làm của riêng. “Ngày nào tôi đi qua đây để đón cháu đều phải đi xuống lòng đường vì chủ cửa hàng rửa xe đỗ tràn ôtô trên vỉa hè, không còn chỗ cho người đi bộ”, anh Hoà nói.

Tương tự, phía sau Bến xe Giáp Bát, khu vực nhà xe trả khách có hai bên vỉa hè rộng chừng 5m/mỗi bên đều bị hộ kinh doanh tận dụng làm nơi trông giữ xe, quán ăn... Tại tuyến đường này thường xuyên xảy ra ùn tắc bởi người đi bộ cũng phải đi xuống lòng đường. Các chủ kinh doanh ngang nhiên bày biện, làm khu trông giữ xe ngay cả khi có biển cấm bán hàng rong, cấm kinh doanh trên vỉa hè.

Tại khu vực phố cổ Hà Nội, dù là quận có nhiều tuyến phố kiểu mẫu, song hầu hết các tuyến phố cổ đều trong tình trạng có vỉa hè cũng như không. Điển hình là vỉa hè phố Hàng Chiếu bị các hộ kinh doanh vô tư chiếm dụng toàn bộ làm nơi giao thương các mặt hàng túi, bạt nilon; vỉa hè phố Hàng Mã được trưng dụng cho các thứ đồ hàng, trò chơi trẻ em. Vỉa hè phố Hàng Lược, Hàng Cá ngập tràn quán ăn, quán cà phê…

Nhiều cơ sở buôn bán các mặt hàng đồ gỗ trên đường Đê La Thành lấn chiếm trọn vỉa hè, buộc người dân phải đi bộ dưới lòng đường.

Chỉ là giải pháp tình thế?

Trao đổi với PV, ông Vũ Văn Viện, Giám đốc Sở GTVT Hà Nội cho rằng, gần đây, tình trạng tái lấn chiếm vỉa hè, lòng đường lại diễn ra khá phổ biến ở hầu hết quận, huyện, thị xã. “Chúng tôi đang xây dựng phương án trình TP lắp đặt camera trên địa bàn các quận, huyện để có thể xử lý các vi phạm, trong đó có vi phạm lấn chiếm lòng đường”, ông Viện cho biết.

Cũng theo Giám đốc Sở GTVT Hà Nội, với hệ thống camera, việc giám sát thực hiện trật tự đường, hè phố sẽ hiệu quả hơn bởi không phải lúc nào lực lượng chức năng cũng có mặt trực tiếp để xử lý. Việc xử lý vi phạm qua camera sẽ có sức răn đe hơn để chấn chỉnh tình trạng lợi dụng vỉa hè làm của riêng như hiện nay.

Bàn về vấn đề này, ông Nguyễn Nguyên Quân, Trưởng ban Đô thị HĐND TP Hà Nội cho rằng, trong các nguyên nhân dẫn đến tình trạng tái chiếm vỉa hè thì có nguyên nhân thiếu quyết liệt từ các lực lượng chức năng quản lý trật tự trên địa bàn như phường, xã, quận, huyện. “Rõ ràng việc thiếu quyết liệt ấy là nguyên nhân chính dẫn đến việc tái chiếm vỉa hè. Trong các kiến nghị của Ban Đô thị và các Đoàn liên ngành đều yêu cầu các lực lượng phải thực hiện nghiêm. Nếu ở đâu để xảy ra vi phạm nhiều thì người đứng đầu lực lượng phải chịu trách nhiệm”, ông Quân nói.

Đánh giá về phương án lắp camera, Trưởng ban Đô thị HĐND TP Hà Nội cho rằng, đây là ý tưởng, chủ trương tốt, nhưng khúc mắc lớn nhất là kinh phí quá lớn, bên cạnh đó phải có chế tài xử phạt qua hình ảnh.

“Làm thế nào để phát hiện được kịp thời các vi phạm bởi nếu chỉ dùng sức con người thì không khả thi. Nếu đủ điều kiện chúng ta áp dụng công nghệ thông tin cùng với các chế tài xử phạt qua hình ảnh. Đây là công cụ hỗ trợ rất tích cực trong việc thực thi chính sách. Nhưng vấn đề là phải có kinh phí và làm sao đồng bộ cho hiệu quả”, ông Quân chia sẻ.

TS Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị Hà Nội.

TS. Nguyễn Thị Thu Thủy, giảng viên Đại học GTVT cho biết, phần lớn các nước phát triển đều không có tình trạng vỉa hè bị chiếm dụng. Họ có các hệ thống siêu thị, giá thành rẻ như mua ở ngoài mà lại đảm bảo an toàn vệ sinh nên người dân đều có thói quen mua hàng trong siêu thị. Còn ở Việt Nam, các thành phố chưa giải quyết được tình trạng buôn bán hàng rong trên vỉa hè, lòng đường. Dư luận cho rằng, nếu không có sự dung túng của một số cán bộ có chức quyền, không thể có tình trạng lấn chiếm vỉa hè ngày càng nghiêm trọng như thời gian vừa qua.

Trong khi đó, TS Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Hà Nội cho rằng: “Việc lắp đặt camera để xử lý phạt nguội chỉ là giải pháp mang tính chất tình thế. Việc xử lý vi phạm ngay nếu không cân nhắc cẩn thận cũng có thể phát sinh những vấn đề tiêu cực mà không đạt được hiệu quả như mong muốn. Hơn nữa, việc thu, phạt sẽ tiến hành như thế nào, có khôi phục được tất cả hình ảnh để xử lý không, lượng người vi phạm quá lớn như hiện nay thì xử lý sao cho xuể, cho dứt điểm cũng là những băn khoăn rất lớn từ dư luận”.

Đưa ra các giải pháp để tránh tình trạng lấn chiếm vỉa hè, TS Đào Ngọc Nghiêm cho rằng phải tạo ra hạ tầng, cơ sở vật chất, cần có một không gian riêng cho những người bán hàng rong. Tiếp đến là cần phải có những bãi đỗ xe ngầm, bãi đỗ xe thông minh để phục vụ sinh hoạt của cộng đồng dân cư... Quan trọng hơn hết, để làm được việc này Hà Nội phải soạn thảo thành các quy định trong luật và trình lên Quốc hội thông qua. Sau đó là đẩy mạnh tuyên truyền tới các cơ quan quản lý trên địa bàn, chính quyền quận, phường để thực hiện trên toàn thành phố.

Nhóm phóng viên