Nhộn nhịp ở phường, vắng lặng ở phòng
Giadinh.net - Đấy là hiện tượng đang xảy ra không ít nơi khi triển khai việc cấp chứng thực, bản sao, chữ ký từ phòng công chứng phân cấp cho phường, xã và phòng tư pháp quận, huyện.
Việc phân cấp mạnh mẽ này đã tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho nhân dân trong việc giải quyết thủ tục hành chính, “giảm tải” cho Phòng Công chứng, nhưng lại đang “dồn tải” cho xã, phường.
Tiện xã, phường nào thì chứng thực ở đấy
Theo quy định tại Nghị định 79/NĐ-CP của Chính phủ về hướng dẫn thi hành Luật Công chứng có hiệu lực từ 1/7/2007, việc cấp bản sao từ sổ gốc, chứng thực bản sao từ bản chính, chứng thực chữ ký, bản dịch... được phân cấp cho UBND xã, phường và phòng tư pháp quận, huyện thực hiện. Còn việc của phòng công chứng là tiến hành công chứng các hợp đồng, di chúc...
Một trong những điều kiện thuận lợi cho người dân là việc chứng thực đó không phụ thuộc vào nơi cư trú của người yêu cầu chứng thực. Vì thế, người dân có thể công chứng, chứng thực ở bất kỳ UBND cấp xã, phường, phòng tư pháp quận, huyện trên lãnh thổ Việt
Tại UBND phường Trung Hoà, quận Cầu Giấy, TP. Hà Nội, người dân đến chứng thực quá nhiều, trong khi các phường khác vắng hơn. Trao đổi với phóng viên Báo Gia đình & Xã hội về hiện tượng này, ông Lai Mạnh Tiến, Phó Chủ tịch UBND phường Trung Hoà cho biết: Chúng tôi quá tải vì nhân lực ít, công việc nhiều nên phải huy động anh em lĩnh vực khác sang làm. Ngay như việc đóng dấu cũng đã làm không xuể chưa nói đến soát xét văn bản, kiểm tra nội dung, rồi đến lãnh đạo ký tên, đóng dấu. Ngay như tôi, hàng ngày ký trung bình khoảng 1.000 văn bản. Theo quy định, nhiều văn bản phải trả cho dân trong ngày, nên cán bộ căng sức ra mà làm cho kịp.
Lý giải hiện tượng này, ông Tiến cho rằng, vì phường ông gần Phòng Công chứng số 4, nên khi nhân dân đến phòng để chứng thực thì đều được chỉ về phường thực hiện, thế là người dân tấp nập kéo đến phường Trung Hoà cho tiện đường... đi lại.
Tuy nhiên, cái lo của các cán bộ cấp phường không chỉ ở việc quá tải. Theo ông Vũ Đình Biên, Phó Chủ tịch UBND phường Kim Liên, quận Đống Đa, TP. Hà Nội, việc lo nhất là việc không có đủ trình độ, máy móc thiết bị để kiểm tra các văn bằng, chứng chỉ. “Nói thật là mình làm thì quá tải, mà máy móc thiết bị không có, chỉ kiểm tra bằng mắt thường nên lo nhất là chứng thực phải loại giấy tờ giả mạo, văn bằng chứng chỉ bất hợp pháp. Sau này, phát hiện không biết sẽ truy cứu như thế nào?”, ông Biên băn khoăn.
Tuy vậy, mỗi nơi có cái “khó đặc trưng” của riêng mình. Có nơi như vùng sâu, vùng xa thì khó khăn không những thiếu về cán bộ mà còn xa xôi về đường sá, không có thiết bị văn phòng phục vụ cho công tác chứng thực. Tại nhiều xã thuộc vùng khó khăn, người dân phải lên huyện, thị trấn để photo bản sao, sau đó lại đi về xã chứng thực vì xã không có máy photo.
Từ nay phòng công chứng phải cạnh tranh
Một hiện tượng trái ngược với sự nhộn nhịp ở phường là sự đìu hiu ở phòng... công chứng. Các phòng công chứng trước kia thì quá tải khủng khiếp, dẫn đến những tiêu cực và thái độ phục vụ nhân dân có phần hách dịch, thì nay đã được “giảm tải” về xã, phường nên công việc không ngập đầu như trước.
Tại phòng công chức số 1 Bà Triệu, TP. Hà Nội, theo quan sát của phóng viên, trước kia “cò vạc” ăn theo công chứng đông nghịt, thì nay gần như vắng bóng. Thỉnh thoảng, có vài người lên công chứng hợp đồng, nên “cò vạc” cũng “đói”. Xung quanh khu vực Phòng Công chứng số 4, TP. Hà Nội, trước ngày 1/7, người đến công chứng ngồi la liệt khắp trong ngoài để chờ đợi, có khi cả ngày không xong, thì nay tầng một được biến thành nơi để xe của cán bộ, lèo tèo vài người đến công chứng. Bác bảo vệ thì kiêm luôn người hướng dẫn nhân dân về phường chứng thực một số loại giấy tờ vì không phải ai cũng biết quy định mới này.
Ông Vương Đức Hồng, Phó phòng Nội vụ quận Cầu Giấy, TP. Hà Nội cho biết, quy định mới đã tạo điều kiện về thủ tục hành chính cho dân rất nhiều, nhưng ở quận thì quá vất vả. Cán bộ thiếu, nhưng không thể tăng cường thêm vì định biên bị khống chế. Bên cạnh đó, phòng ốc của quận cũng chật hẹp lại gánh thêm không ít cộng tác viên là phiên dịch trước đây của phòng công chứng, nay họ đến dịch tiếng nước ngoài để Phòng Tư pháp và UBND quận chứng thực cho nhanh.
Trao đổi với phóng viên Báo Gia đình & Xã hội, TS Trần Thất – Vụ trưởng Vụ Hành chính - Tư pháp (Bộ Tư pháp) nhận xét: Trước kia, phòng công chứng đông 10 thì nay chỉ còn 2. Công việc được “giảm tải” thì cán bộ công chứng phải nâng cao chất lượng phục vụ tốt hơn, chứ không thể phục vụ như kiểu ban phát, xin - cho như trước đây nữa. Phải lấy việc phục vụ nhân dân làm tiêu chí hàng đầu.
Ông Thất cho biết thêm, hiện đang xem xét chuẩn bị trình Bộ trưởng Tư pháp bổ nhiệm khoảng 20 công chứng viên tư nhân để họ thành lập các Văn phòng công chứng. Như vậy, các Phòng Công chứng Nhà nước sẽ phải cạnh tranh quyết liệt với Văn phòng công chứng thì mới có thể phát triển được. Muốn cạnh tranh được thì phải làm cho tốt, nhân dân mới đến. Xã hội hoá công chứng để đem lại sự phục vụ tốt nhất cho nhân dân trong quá trình hội nhập.
Luật sư Xuân Bính (Đoàn Luật sư Hà Nội) cho rằng, những quy định mới trong Nghị định 79/NĐ-CP thực sự là bước đột phá trong cải cách thủ tục hành chính, thực sự sát dân hơn, chuyển dần từ quá trình giải quyết các thủ tục hành chính mang tính áp đặt sang tính phục vụ. Tuy nhiên, các cán bộ xã, phường cần được bồi dưỡng nâng cao trình độ, thái độ phục vụ nhân dân tốt hơn nữa để xứng đáng với những đồng tiền mà dân đóng thuế nuôi cán bộ của mình.
|
TS Trần Thất - Vụ trưởng Vụ Hành chính Tư pháp: Sẽ tiến tới việc các cơ quan cấp bản chính phải cấp bản sao Qua hơn một tháng thực hiện nghị định mới này, thống kê sơ bộ từ 64 tỉnh, thành trong cả nước cho thấy: Hầu hết các địa phương triển khai khá hiệu quả. Nhân dân hoan nghênh việc cải cách các thủ tục hành chính này bởi nó đã thực sự gần dân, vì dân phục vụ. Bởi trước đây, việc chứng thực các loại giấy tờ này chỉ có 130 phòng công chứng trong cả nước thực hiện, thì nay đã có hơn một vạn xã, phường, thị trấn trong cả nước thực hiện. Thủ tục thông thoáng, không phụ thuộc vào nơi cư trú của người yêu cầu chứng thực, sao y bản chính, chỉ cần các loại giấy tờ đó không phải là giả mạo, bất hợp pháp. Những trục trặc ban đầu khi thực hiện quy định mới là có. Bộ Tư pháp đã lường trước vấn đề này và có công văn gửi UBND các tỉnh, thành phố đề nghị các tỉnh quan tâm đến việc bố trí đội ngũ cán bộ có đủ năng lực, phẩm chất, điều kiện cơ sở vật chất để khi áp dụng quy định mới được nhịp nhàng. Giải quyết các bất cập này hoàn toàn thuộc về UBND các địa phương, như biên chế tăng cường cán bộ, máy móc thiết bị là do HĐND các địa phương quyết định để đáp ứng yêu cầu mới của công việc. Đặc biệt, tinh thần lớn nhất của Nghị định 79/NĐ-CP mở ra là việc khuyến khích, tiến tới dần xoá bỏ các loại giấy tờ gì cũng phải chứng thực. Cụ thể, các cơ quan quản lý Nhà nước phải tự làm, đơn cử khi đi xin việc, người dân chỉ cần nộp bản photo là các loại văn bằng, chứng chỉ, giấy tờ... Nếu trúng tuyển, các cơ quan sử dụng phải yêu cầu người đó mang văn bằng chứng chỉ gốc đến đối chiếu, kiểm tra là chính xác nhất. Đặc biệt, sẽ yêu cầu các cơ quan, ban ngành khi cấp bản chính các loại giấy tờ, văn bằng, chứng chỉ cho người dân phải cấp luôn bản sao cho người đó. Đấy là giải pháp tốt nhất để “giảm tải” cho cơ quan công quyền và tránh để lọt các loại giấy tờ giả mạo tinh vi khác có thể “qua” được cửa công chứng, chứng thực hiện nay. |
Ý kiến người dân Anh Bùi Huy Văn, trú tại tập thể 2F Quang Trung, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội: Trước kia mỗi khi có việc liên quan đến giấy tờ phải công chức, tôi đều hết sức ngán ngẫm mỗi khi phải chờ đợi cả buổi, không thì hết ngày. Vì thế, đôi khi chấp nhận thêm chi phí tiền bạc để “cò” họ làm cho nhanh, vì họ quen biết mấy ông bà công chứng viên thì mới làm nhanh thế được chứ. Hiện nay chỉ những loại giấy tờ như hợp đồng, di chúc mới phải đến phòng công chứng, còn lại được chuyển về xã, phường nên thuận tiện hơn nhiều. Tuy nhiên, công việc nhiều nên cũng đã có hiện tượng tinh thần, thái độ phục vụ của cán bộ công chức xã, phường chưa tốt. Có khi lại hách dịch, trịch thượng với dân. Anh Lê Kiên, tập thể dệt 8/3, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội: Việc cải cách thủ tục hành chính theo quy định mới này đã tạo cho chúng tôi, những người làm ăn xa quê không phải vất vả như xưa nữa. Tôi hy vọng các thủ tục hành chính khác cũng sớm được cải cách như trên, phục vụ tốt nhu cầu cuộc sống của dân. Tuy vậy, điều đáng quan tâm nhất là hiện nay vẫn còn tình trạng “trên thoáng, dưới không thoáng”. Nhiều trường hợp diễn giải “khác” với Luật, có khi là sai để đưa ra những quy định khắt khe để “hành dân”. Chuyện này đã từng xảy ra và có những cái đang diễn ra. Vì thế, từ quy định của pháp luật đến thực tiễn cuộc sống đã là có khoảng cách, từ thực tiễn đó đến việc thay đổi nhận thức của không ít cán bộ lại thêm một khoảng cách nữa. Cốt lõi của vấn đề làm sao thay đổi được nhận thức của người thực thi. Có vậy mới là thực sự “vì dân phục vụ”.
Quy định mới tuận tiện hơn rất nhiều
Vẫn còn tình trạng trên thoáng, dưới chưa thoáng
Lê Hồng Sơn
Thông báo
