Những điều cấm đối với cán bộ công an tại Thông tư 126

Cụ thể, Thông tư số 126/2020/TT-BCA của Bộ Công an nhằm quy định việc thực hiện dân chủ trong hoạt động điều tra của lực lượng Công an nhân dân. Có rất nhiều điểm mới trong thông tư này, trong đó nổi bật là quy định trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, Điều tra viên, Cán bộ điều tra không được làm những việc như: Tự ý tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm và đơn thư khiếu nại, tố cáo trái quy định hoặc không được Thủ trưởng, Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra phân công; tự ý tiến hành các hoạt động điều tra không theo kế hoạch điều tra đã được Thủ trưởng, Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra phê duyệt.

Không được thêm, bớt, sửa đổi, đánh tráo, hủy hoặc làm hư hỏng tài liệu, đồ vật, vật chứng của vụ việc, vụ án hoặc bằng các phương thức khác làm sai lệch nội dung vụ việc, vụ án.

Điều tra viên không tiếp người bị buộc tội, người thân thích của người bị buộc tội, đương sự hoặc người tham gia tố tụng khác ngoài trụ sở cơ quan Công an, trừ trường hợp do yêu cầu nghiệp vụ phải được sự đồng ý của Thủ trưởng hoặc Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra.

Không được ăn uống, nhận tiền, tài sản hoặc lợi ích khác của người bị buộc tội, người thân thích của người bị buộc tội, đương sự hoặc người tham gia tố tụng khác. Lợi dụng danh nghĩa công tác để gặp gỡ, nhờ, sách nhiễu hoặc cầu lợi dưới bất kỳ hình thức nào.

Đặc biệt là không được bức cung, mớm cung hoặc dùng nhục hình dưới bất kỳ hình thức nào; tiết lộ bí mật, thông tin, tài liệu vụ án, vụ việc đang được điều tra, xác minh khi chưa được phép công khai với người không có trách nhiệm.

Không được cho người đang bị tạm giữ, tạm giam sử dụng điện thoại hoặc các phương tiện thông tin khác để liên lạc, trao đổi với người khác (kể cả trong và ngoài khu vực trại tạm giam, nhà tạm giữ); trừ trường hợp đặc biệt để phục vụ yêu cầu điều tra vụ án phải được sự đồng ý bằng văn bản của Thủ trưởng hoặc Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra đang thụ lý vụ án, vụ việc…

Thông tư 126 /2020/TT có nhiều quy định mới đối với cán bộ trong ngành (ảnh minh họa)

Có thể nói rằng, Thông tư này đã liệt kê rất nhiều những nội dung cấm, những hành vi bị cấm trong hoạt động điều tra để đảm bảo việc điều tra vụ án hình sự được thực hiện một cách khách quan, công bằng, đảm bảo an toàn và tránh được những tiêu cực, khuất tất, tham nhũng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Trong thời gian vừa qua rất nhiều cán bộ điều tra bị xử lý hình sự về các tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp trong đó các hành vi như bức cung, dùng nhục hình, làm sai lệch hồ sơ vụ án, ra quyết định trái pháp luật, nhận hối lộ... là những hành vi phổ biến. Dù sự việc đã bị khởi tố, bị xử lý bằng chế tài hình sự. Tuy nhiên, tình trạng này vẫn là vấn đề phức tạp, nhạy cảm. Bởi vậy việc bộ công an ban hành thông tư để siết chặt kỷ luật kỷ cương, đảm bảo cho hoạt động điều tra được thực hiện một cách công bằng, đúng pháp luật, giảm bớt những nhũng nhiễu, tiêu cực, vi phạm pháp luật của cán bộ điều tra là cần thiết.

Để văn bản này đi vào đời sống, trở thành công cụ hữu hiệu thì cần phải tổ chức thực hiện một cách nghiêm túc ở tất cả các cơ quan điều tra. Khi thực hiện tốt những quy định của pháp luật như thế này thì sẽ góp phần đảm bảo công bằng, đảm bảo quyền con người, quyền của bị can, bị cáo, đảm bảo vụ án hình sự được giải quyết một cách khách quan, công tâm, đúng pháp luật.

Việc siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong lực lượng công an nhân dân đồng thời với việc nâng cao trình độ năng lực, bản lĩnh chính trị, đạo đức của cán bộ điều tra, của thủ trưởng, phó thủ trưởng cơ quan điều tra, những người tham gia vào hoạt động điều tra sẽ góp phần bảo vệ pháp luật, giữ gìn uy tín, niềm tin với nhân dân. Thực hiện nghiêm túc những nội dung nêu trên thì sẽ giảm bớt được những cán bộ điều tra sa ngã, vi phạm pháp luật phải bị xử lý hình sự về các hành vi xâm phạm hoạt động tư pháp.

Nội dung thông tư này là cụ thể hóa, chi tiết hóa những nội dung của Bộ luật tố tụng hình sự, của Luật tổ chức các cơ quan điều tra hình sự và các văn bản pháp luật khác có liên quan. Thực hiện tốt quy chế dân chủ, đảm bảo nâng cao đạo đức, tác phong, trình độ nghiệp vụ của cán bộ điều tra theo thông tư này sẽ đảm bảo cho việc giải quyết vụ án hình sự được khách quan, công bằng. Đặc biệt là các hành vi tiêu cực, nhận hối lộ, làm sai lệch hồ sơ vụ án, bức cung, dùng nhục hình là những hành vi nguy hiểm cho xã hội. Những hành vi này có thể dẫn đến oan sai, bỏ lọt tội phạm, có thể xâm hại đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của người bị buộc tội. Bởi vậy, việc tăng cường kiểm tra, kiểm soát, nâng cao đạo đức tác phong, dân chủ trong hoạt động điều tra là rất cần thiết.

Hy vọng văn bản pháp luật này cùng với sự quyết tâm của lãnh đạo trung ương, thủ trưởng các đơn vị cũng như đạo đức, tác phong, trách nhiệm, trình độ của cán bộ điều tra được nâng lên thì vụ án hình sự sẽ được giải quyết công bằng, nhanh chóng, đúng pháp luật góp phần bảo vệ công lý, gìn giữ niềm tin của nhân dân đối với các cơ quan tư pháp.

Văn Cường