Những hiểu lầm tai hại về bệnh liên cầu khuẩn

Các bác sĩ khuyến cáo, không nên mua thịt lợn có màu đỏ khác thường, không ăn thịt lợn chết, không ăn các món ăn tái, đặc biệt là tiết canh.

Đừng tưởng chỉ ăn tiết canh mới… chết

Nhiều người vẫn lầm tưởng chỉ ăn tiết canh lợn tươi sống mới mắc liên cầu khuẩn song trên thực tế, có đến một nửa bệnh nhân nhập viện vì bệnh nguy hiểm này không hề ăn tiết canh trước đó. Mới đây nhất, Bệnh viện Chợ Rẫy (TPHCM) cũng đã tiếp nhận một bệnh nhân là người tham gia giết mổ lợn bị nhiễm liên cầu khuẩn lợn rất nguy kịch.

Bệnh nhân nói trên là một người đàn ông 52 tuổi, được chuyển đến từ An Giang trong tình trạng sốt cao, rối loạn tri giác, kích động mạnh và rất nhanh chuyển sang khó thở, phải mở nội khí quản và thở máy.

Theo thông tin từ người nhà bệnh nhân, bệnh nhân này làm nghề buôn bán thịt lợn ở chợ. Mấy ngày trước khi nhập viện không hề ăn thịt lợn hay tiết canh lợn. Trước đó 3 ngày, bệnh nhân tự nhiên sốt cao, nhức đầu, nôn ói nên vào điều trị tại bệnh viện địa phương. Tại đây, bệnh nhân được chẩn đoán viêm màng não. Do bệnh diễn tiến nặng nên người bệnh được chuyển ngay lên Bệnh viện Chợ Rẫy. Từ những thông tin của người nhà bệnh nhân, các bác sĩ chẩn đoán người này có thể bị nhiễm liên cầu khuẩn lợn. Kết quả cấy dịch não tủy sau đó đã xác định chính xác người bệnh bị nhiễm vi khuẩn Streptococcus suis thường có trong đường hô hấp của lợn.

Theo PGS.TS Trần Quang Bính, Trưởng khoa Bệnh nhiệt đới (Bệnh viện Chợ Rẫy), liên cầu khuẩn lợn này đã theo đường máu tấn công lên hệ thần kinh trung ương, gây nên tình trạng viêm màng não mủ. Chính vì thế, đã khiến bệnh nhân bị kích động mạnh, giãy giụa nhiều, thậm chí phải cột tay chân cố định tại giường bệnh. Bệnh nhân phải thở máy trong 2 ngày kết hợp với điều trị kháng sinh mạnh. Sau 8 ngày điều trị, hiện bệnh nhân đã qua cơn nguy kịch, tỉnh táo và hồi phục tốt.

Trao đổi với PV về trường hợp này, BS Nguyễn Trung Cấp (Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương) cho biết, bên cạnh những bệnh nhân liên cầu khuẩn lợn được xác định do ăn tiết canh lợn thì bệnh viện cũng thường xuyên tiếp nhận những ca bệnh tương tự vào điều trị. Tính chung từ đầu năm đến nay, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đã tiếp nhận khoảng gần 50 bệnh nhân vào điều trị do nhiễm liên cầu khuẩn lợn. Trong đó, có không ít trường hợp rất nguy kịch, bị biến chứng rối loạn tri giác, hoại tử tứ chi phải cắt cụt chi, thậm chí tử vong.

BS Nguyễn Trung Cấp cho biết: “Nhiều người vẫn nghĩ rằng chỉ ăn tiết canh sống thì mới mắc liên cầu khuẩn, cần phải khẳng định đó là cách suy nghĩ rất sai lầm. Qua khai thác tiền sử bệnh của các bệnh nhân nhiễm liên cầu khuẩn lợn vào điều trị tại bệnh viện chúng tôi cho thấy, có từ 40-60% bệnh nhân trước đó có ăn các sản phẩm chế biến từ thịt lợn, đặc biệt là tiết canh”.

Nhân viên thú ý đi kiểm dịch cũng có thể… “dính”

Cũng theo BS Nguyễn Trung Cấp, khoảng một nửa bệnh nhân mắc liên cầu khuẩn lợn còn lại là những bệnh nhân dù không ăn thịt lợn hay tiết canh nhưng là những người có tiếp xúc trực tiếp với lợn, thịt lợn tươi sống, đặc biệt là người chăn nuôi lợn, giết mổ, mua bán lợn và các sản phẩm từ thịt lợn. Đặc biệt, Bệnh viện cũng từng tiếp nhận có những trường hợp không hề ăn, không hề tiếp xúc với lợn, sản phẩm chế biến từ lợn trước đó nhưng vẫn mắc bệnh.

Các chuyên gia cũng cho biết, một đối tượng khác cũng dễ bị “dính” liên cầu khuẩn lợn là nhân viên thú y đi kiểm dịch. Thậm chí, có khi những vết xước trên cơ thể trong quá trình mổ lợn cũng là nguồn lây bệnh. Theo các bác sĩ, tỷ lệ khỏi bệnh liên cầu lợn chỉ khoảng 30-50%, tùy theo sự đáp ứng của bệnh nhân.

Ngoài những quan niệm sai lầm như trên, các bác sĩ cũng khuyến cáo, không ít người cho rằng, chỉ cần không ăn tiết canh lợn, lòng lợn… thì sẽ không bị liên cầu khuẩn lợn, nhưng trên thực tế, không ít bệnh nhân mắc bệnh này lại do ăn… tiết canh vịt. Cách đây không lâu, Khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương tiếp nhận bệnh nhân ở Hà Nội trong tình trạng rất nặng, tiên lượng xấu vì mắc liên cầu khuẩn lợn. Theo thông tin từ người nhà, bệnh nhân có đi ăn tiết canh vịt cùng bạn bè, sau đó về nhà có biểu hiện sốt cao, sau đó là hôn mê. Ngay lập tức bệnh nhân được chuyển đến bệnh viện cấp cứu. Sau khi chẩn đoán, các bác sĩ xác định bệnh nhân mắc bệnh liên cầu khuẩn lợn. Các bác sĩ cho biết, về lý thuyết tiết canh vịt không gây bệnh liên cầu khuẩn lợn nhưng tại hàng quán không thể chắc chắn là có bị pha trộn với tiết canh khác hay không, thậm chí, có thể bị lây từ chính bàn tay người chế biến, mức độ mất vệ sinh kém, nên rất khó để kết luận.

Theo các bác sĩ, sau khi mắc, bệnh sẽ ủ trong vài giờ hoặc vài ngày, thời gian ủ bệnh càng ngắn thì độc lực của vi khuẩn càng mạnh. Biểu hiện khởi phát của bệnh là sốt, nổi ban, đau họng, nhức đầu, ói mửa. Triệu chứng lâm sàng của nhiễm liên cầu khuẩn lợn là viêm màng não mủ (cứng cổ, sợ ánh sáng, sốt cao, rối loạn hành vi); nhiễm trùng huyết, nhiễm độc, suy đa tạng, sốc nhiễm trùng, sốc nhiễm độc.

Thu Nguyên