Những món ăn tiềm ẩn giun sán
Gỏi cá, thịt bò nhúng, tái, cua nướng... là những món ăn được nhiều người ưa thích. Tuy nhiên, nhiều người không hề biết chúng có thể chứa ký sinh trùng giun sán và có thể truyền bệnh cho người.
Dưới đây là một số thực phẩm dễ là nơi "cư trú" của nhiều loại giun, sán:
Bệnh sán lá gan nhỏ được phát hiện ở 24 tỉnh, thành trên cả nước, tập trung chủ yếu ở vùng dân cứ có thói quen ăn gỏi cá. Nhiều nơi tỷ lệ ăn gỏi cá trên 70% như: Thanh Hóa, Ninh Bình, Hòa Bình, Nam Định và Hà Nội.
![]() |
|
Ăn cá không nấu kỹ rất dễ bị lây truyền các bệnh từ cá như sán lá ruột nhỏ, sán lá gan... |
Những người có thói quen ăn cá không nấu kỹ (đặc biệt là gỏi cá) rất dễ bị lây truyền các bệnh từ cá như sán lá ruột nhỏ, sán lá gan... Cá đã chế biến làm gỏi xét nghiệm thấy 95% ấu trùng vẫn còn sống. 13 loại lá hay dùng ăn gỏi cũng được xay ra xét nghiệm thì 93% ấu trùng vẫn còn sống sau 4 giờ.
Trong năm 2009, Phó giáo sư Nguyễn Văn Đề, Chủ nhiệm khoa Ký sinh trùng, Đại học Y Hà Nội cùng các cộng sự cũng đã tiến hành lấy 250 mẫu cá gồm: cá chép, mè, trôi, trắm và rôphi. Kết quả cho thấy, tỷ lệ nhiễm ấu trùng sán lá gây bệnh cho người trong cá ở Nam Định là 10%, Hòa Bình 3,2% và Hà Nội 2%.
Ngày nay rất nhiều người ưa chuộng món thịt bò nhúng, tái mà không biết rằng bệnh sán dây bò cũng bắt nguồn từ những món ăn này. Loài sán này rất nguy hiểm, có thể sống trong cơ thể người 50 - 60 năm ở trong ruột, trong cơ, não, mắt...
Ngoài ra cũng phải kể đến sán lá gán lớn, ký sinh chủ yếu ở động vặt ăn cỏ như trâu, bò, dê, cừu... và gây bệnh ở người. Tỷ lệ trâu, bò nhiễm sán lá gan lớn từ 31 đến 98%. Bệnh có diễn biến cấp tính, gây đau bụng vùng gan, tổn thương gan, nguy hiểm đến tính mạng, đã có trường hợp vỡ gan (ghi nhận tại Bệnh viện Đa khoa Bình Định).
Ấu trùng sán lá gan lớn có thể di chuyển ra ngoài gan, sán non có thể cư trú ở khớp, não, đại tràng, dưới da... làm cho bệnh cảnh lâm sàng phức tạp, khó chẩn đoán.
Tại một số vùng bệnh sán lá phổi như: Lai Châu, Yên Bái, Lào Cai, Sơn La, Hòa Bình, Hà Giang..., nhóm nguy cơ mắc cao thường do ăn cua nướng. Kết quả điều tra của Viện Sốt rét - Ký sinh trùng Trung ương cho thấy 100% cua có mang ấu trùng sán lá phổi.
Nhiều người còn ngộ nhận rằng cứ nướng cua là sán chết. Tuy nhiên, thực tế trên cua đã nướng vàng vỏ, 65% ấu trùng sán lá phổi còn sống, còn cua nướng cháy vỏ, tỷ lệ này là 23%.
Ngoài ra, các nhà nghiên cứu cũng phát hiện ấu trùng của giun đầu gai trên lươn, ấu trùng sán trên nhái.
Ấu trùng của sán lá gan lớn được tìm thấy trên một số loại rau thủy sinh ở Việt Nam như: ngổ, cải xoong... Tuy nhiên, không chỉ các loại rau sống dưới nước mà cả những rau trồng trên cạn cũng nhiễm ký sinh trùng giun sán do được tưới bằng nước thải sinh hoạt.
Trong gần 1.000 mẫu rau lấy tại Hà Nội, Hòa Bình, Nam Định vào năm 2009, tỷ lệ nhiễm ấu trùng giun sán như giun đũa, giun móc, giun tóc... cao nhất ở Nam Định (hơn 8%), sau đó là Hà Nội (hơn 3%). Trong đó, rau cải xanh nhiễm nhiều hơn cả.
Vì thế, để phòng bệnh giun sán, nếu chỉ kiêng ăn sống các loại rau thuỷ sinh thì chưa đủ, mà các loại rau trồng trên cạn cũng cần được nấu chín.
Người nhiễm sán dây, ấu trùng sán lợn có tính chất tản phát tại các vùng miền khác nhau. Tỷ lệ nhiễm thường cao hơn ở miền núi và trung du, bệnh được phát hiện ở 50 tỉnh, thành, có tỷ lệ nhiễm dao động từ 0,5-12%. Con người dễ nhiễm sán dây lợn khi ăn phải thịt lợn, gan lợn không được nấu chín, tiết canh.
Chuyên gia thẩm mỹ cảnh báo: Tết thức khuya, ăn thả ga khiến "mụn nổi ồ ạt", có 4 cách cứu nguy
Sống khỏe - 13 giờ trướcTết đến, tiệc tùng liên miên, bánh mứt ngọt béo, đêm giao thừa thức trắng… Cảm giác vui thì có, nhưng nhiều người sau vài ngày lại giật mình khi soi gương: mặt bóng nhẫy, mụn đỏ sưng đau, thậm chí bong tróc, ngứa rát.
Bánh chưng ngày Tết: Ăn sao cho đúng để kiểm soát đường huyết, không gây tăng cân
Sống khỏe - 15 giờ trướcGĐXH - Bánh chưng là hương vị không thể thiếu của ngày Tết, nhưng ăn đúng cách, đúng lượng mới giúp bạn vui xuân trọn vẹn mà không lo tăng cân hay ảnh hưởng sức khỏe.
Tết ăn sao cho nhẹ bụng, ngủ sao cho ngon giấc?
Sống khỏe - 16 giờ trướcTết với mâm cỗ nhiều thịt mỡ, rượu bia và thời tiết lạnh ẩm miền Bắc dễ khiến hệ tiêu hóa quá tải, thực phẩm nhanh hỏng. Chủ động bảo đảm an toàn ăn uống và chăm sóc dạ dày là cách để vui xuân trọn vẹn, không lo đầy bụng, mất ngủ.
Loại cá dùng nhiều vào dịp Tết, được coi là thuốc quý trong Đông y: Có tác dụng cực tốt trong việc bồi bổ, dưỡng nhan cho phụ nữ
Sống khỏe - 21 giờ trướcNhiều nghiên cứu y học hiện đại cũng cho thấy loại cá này sở hữu giá trị dinh dưỡng đáng kể, góp phần cải thiện sức khỏe tổng thể từ bên trong.
Ăn Tết lành mạnh: 5 loại hạt thơm ngon bổ dưỡng, ăn theo cách này để không bị tăng cân
Sống khỏe - 22 giờ trướcGĐXH - Hạt dưa, hạt bí, hướng dương, hạnh nhân… là món nhâm nhi quen thuộc mỗi dịp Tết, vừa ngon miệng vừa giàu dinh dưỡng, tốt cho sức khỏe nếu bạn ăn đúng cách.
Tết đến, cảnh báo nguy cơ ngộ độc rượu tăng cao
Y tế - 1 ngày trướcCận Tết, nhu cầu sử dụng rượu bia tăng mạnh theo các cuộc liên hoan, tất niên. Thực tế tại Nghệ An cho thấy đã ghi nhận nhiều ca ngộ độc rượu nặng, thậm chí tử vong do methanol. Các bác sĩ cảnh báo người dân không chủ quan, tuyệt đối tránh sử dụng rượu không rõ nguồn gốc để bảo vệ tính mạng.
Ninh Bình: Bé 3 tuổi nhập viện cấp cứu sau khi uống nhầm axit trong chai nhựa
Y tế - 1 ngày trướcGĐXH - Khi dọn nhà chuẩn bị đón Tết, người thân trong gia đình ở tỉnh Ninh Bình thu gom chai nhựa có chứa dung dịch axit để bỏ đi, không may cháu bé 3 tuổi uống nhầm phải đi cấp cứu.
Để tận hưởng những ngày Tết trọn vẹn, người bệnh tim mạch - đột quỵ cần lưu ý những gì?
Sống khỏe - 1 ngày trướcBS Đoàn Dư Mạnh, 1 chuyên gia về ngành mạch máu, đã có những chia sẻ vô cùng thiết thực dành cho nhóm người này.
6 nguyên tắc 'vàng' giúp bảo vệ gan ngày Tết, người Việt nên làm đúng để mạnh khỏe cả năm
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Chỉ với 6 nguyên tắc đơn giản nhưng quan trọng dưới đây, bạn có thể bảo vệ gan hiệu quả, hạn chế nguy cơ viêm gan, gan nhiễm mỡ và rối loạn chuyển hóa sau Tết.
Tủ lạnh không 'cứu' được tất cả: 3 thực phẩm Tết để quá 3 ngày vẫn có thể gây ngộ độc
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Nhiều người nghĩ chỉ cần cho vào tủ lạnh là đồ ăn Tết có thể để cả tuần. Nhưng sự thật là một số thực phẩm như thịt chín, trứng luộc, rau củ cắt sẵn chỉ nên dùng trong 2–3 ngày. Để quá lâu, vi khuẩn vẫn sinh sôi và nguy cơ ngộ độc tăng cao.
Tủ lạnh không 'cứu' được tất cả: 3 thực phẩm Tết để quá 3 ngày vẫn có thể gây ngộ độc
Sống khỏeGĐXH - Nhiều người nghĩ chỉ cần cho vào tủ lạnh là đồ ăn Tết có thể để cả tuần. Nhưng sự thật là một số thực phẩm như thịt chín, trứng luộc, rau củ cắt sẵn chỉ nên dùng trong 2–3 ngày. Để quá lâu, vi khuẩn vẫn sinh sôi và nguy cơ ngộ độc tăng cao.
