Ninh Bình: Kỳ lạ công trình đội vốn hơn 600 tỉ đồng “đắp chiếu”

Dự án hồ Thường Xung đội vốn hàng trăm tỉ đồng nhưng hiện vẫn “đắp chiếu”. Ảnh: Hà Châu

Các sai phạm được “chỉ mặt vạch tên “

Năm 2008, UBND huyện Nho Quan làm chủ đầu tư dự án cải tạo nâng cấp hồ Thường Xung nằm trên địa bàn các xã Văn Phú, Văn Phương và Cúc Phương. Dự án với mục tiêu cung cấp nước tưới, tiêu cho 800ha đất canh tác cũng như cung cấp nước sinh hoạt cho 4 xã trong huyện. Ngoài ra, dự án còn kết hợp làm chậm lũ sông Hoàng Long gắn với phát triển du lịch, nâng cấp giao thông nông thôn với các hạng mục chính: Sửa chữa, nâng cấp đập chính hồ Thường Xung cũ, xây dựng tuyến đập tràn 300m, xây dựng hai cống lấy nước dưới đập, xây dựng hệ thống tưới tiêu và các công trình trên kênh.

Tại thời điểm phê duyệt (năm 2008), dự án có tổng mức đầu tư 226,7 tỉ đồng, nguồn vốn là trái phiếu Chính phủ, trong đó chi phí xây lắp và thiết bị là 146,108 tỷ đồng, chi phí quản lý dự án 14,611 tỷ đồng, chi phí giải phóng mặt bằng 50 tỷ đồng, chi phí dự phòng 16,072 tỷ đồng. Sau nhiều lần điều chỉnh, dự án này đã đội vốn lên thành 675 tỉ đồng. Đến nay đã có hàng trăm tỉ đồng được giải ngân cho nhà thầu, nhưng công trình “khủng” của huyện nghèo miền núi Nho Quan này vẫn… tê liệt.

Liên quan đến dự án, Thanh tra Chính phủ đã có kết luận và chỉ ra hàng loạt sai phạm khi thực hiện dự án. Theo đó, việc chỉ định đơn vị tư vấn khảo sát lập dự án đầu tư xây dựng công trình, trong khi chưa có chủ trương đầu tư là không phù hợp quy định tại điều 40 Nghị định số 58/2008/NĐ-CP của Thủ tướng Chính phủ.

UBND huyện Nho Quan (chủ đầu tư) đã trái thẩm quyền khi phê duyệt kế hoạch đấu thầu. Bên cạnh đó, trình tự áp dụng đối với gói thầu chỉ định thầu không tuân theo quy định tại Điều 41 Nghị định 58/2008/NĐ-CP về quy trình chỉ định thầu. UBND huyện tổ chức giải phóng mặt bằng chưa thực hiện đầy đủ theo trình tự thu hồi đất được quy định tại Nghị định số 84/2007/NĐ-CP của Chính phủ.

Liên quan đến vụ việc này, tháng 9/2017, Bộ KH&ĐT đã ban hành Kết luận thanh tra số 7729/BKHĐT-TTr; trong đó kiến nghị UBND tỉnh Ninh Bình chủ trì tổ chức kiểm điểm, xác định nguyên nhân, xử lý trách nhiệm đối với tổ chức, cá nhân liên quan; đồng thời tiến hành kiểm tra thực tế, đánh giá hiệu quả việc đầu tư dự án cải tạo, nâng cấp hồ Thường Xung để có phương án xử lý, tránh gây lãng phí vốn đầu tư công.

Tạm dừng dự án vì thiếu kinh phí

Ngày 7/9, làm việc với PV Báo Gia đình & Xã hội, ông Trịnh Đức Hưng - Phó Chủ tịch UBND huyện Nho Quan giải thích việc đội vốn là do mục tiêu mới của dự án. Các lần điều chỉnh này đều được sự đồng ý của lãnh đạo UBND tỉnh Ninh Bình.

Ông Hưng cho biết, dự án này đến nay đã được UBND huyện Nho Quan giải ngân 288 tỉ đồng (còn nợ 28 tỉ đồng, giai đoạn I dự án). Nhà thầu xây lắp chính của dự án này là Công ty CP Đầu tư phát triển Hải Sơn (TP Phủ Lý, Hà Nam). Nhà thầu tư vấn thiết kế là Công ty CP Tư vấn xây dựng Ninh Bình. Theo tài liệu quyết toán PV có được thì trong số 228 tỉ đồng đã được giải ngân có 220 tỉ đồng giải ngân cho Công ty CP Đầu tư phát triển Hải Sơn.

Trả lời vì sao UBND huyện không tổ chức đầu thầu công khai để lựa chọn nhà thầu mà lại tiến hành chỉ định thầu dự án, lãnh đạo UBND huyện Nho Quan lý giải rằng, khi đó phải lựa chọn nhà thầu vì tính cấp bách của dự án trong vấn đề chống ngập lụt.

Ông Hưng thừa nhận, dự án hiện nay đang tạm dừng vì không có kinh phí đầu tư. Lý giải với PV về việc dự án được đầu tư hàng trăm tỷ đồng nhưng đến nay vẫn không phát huy tác dụng, lãnh đạo UBND huyện Nho Quan cho rằng, hiện dự án đã cải tạo không còn rò rỉ mất nước, giải quyết việc cắt lũ và thân đập hồ Thường Xung hiện to gấp 4 lần trước kia. Tuy nhiên, trả lời câu hỏi về thể tích chứa nước so với hồ cũ có tăng thêm, ông Hưng cho biết, về thể tích chứa nước đến nay vẫn không thay đổi.

Thực tế tại hiện trường cho thấy, mặc dù đã có hàng trăm tỉ đồng giải ngân nhưng dự án này gần như không có tác dụng tích nước bởi một số hạng mục chưa hoàn thành. Ngoài ra vùng lòng hồ dự án còn 18 hộ dân sinh sống vì họ chưa được đền bù giải phóng mặt bằng. Nếu tích nước, dự án sẽ nhấn chìm các hộ dân trên dưới lòng hồ.

Được biết, liên quan đến dự án này sau kết luận thanh tra, UBND huyện Nho Quan đã tổ chức kiểm điểm làm rõ trách nhiệm 4 tập thể và 3 cá nhân gồm: Ông Lê Tiến Lực - Chủ tịch UBND huyện; ông Mai Văn Luận - Phó Chủ tịch UBND huyện, kiêm Trưởng ban Quản lý dự án; ông Vũ Quý Dương - Phó Trưởng phòng Công thương là người trực tiếp theo dõi dự án.

Hà Châu