Nói gì với con khi bài thi không như ý?

> Toàn cảnh thi ĐH - CĐ 2013

Các phụ huynh cần chia sẻ kịp thời khi các em không thành công trong kỳ thi. Ảnh: Chí Cường.

1. Kỳ thi chỉ là bước ngoặt, không phải là tất cả

Việc đầu tiên là giúp trẻ có những nhận thức tích cực về kỳ thi. Hãy cho trẻ thấy rằng kỳ thi là bước ngoặt cuộc đời nhưng nó không phải là tất cả để có thể thành công. Hãy cho trẻ thấy các gương thành công trong cuộc sống mà không qua Đại học. Cái quan trọng là họ có niềm đam mê, những mục tiêu theo đuổi cả cuộc đời chứ không phải là kỳ thi Đại học mới quyết định tất cả.

Phụ huynh cũng cần cho trẻ thấy rằng, các em đã cố gắng hết sức cho kỳ thi và bây giờ là lúc cần phải quên nó đi để chuẩn bị cho một cuộc sống mới, với một mục tiêu mới chứ không phải là cứ gặm nhấm với các thất bại đã qua.

Kỹ năng quan trọng để các bậc phụ huynh có thể làm được việc này chính là sự lắng nghe, thấu cảm và biết chia sẻ với những khó khăn của trẻ. Chúng đã rất kỳ vọng, cố gắng nhưng chưa thành công. Cuộc đời của chúng còn rất nhiều thời gian, các thất bại chỉ là những vấp ngã đầu đời cần phải có để chúng có thể có những trải nghiệm tích cực.

Tuy nhiên, việc giảm tải stress của kỳ thi không chỉ dừng lại ở thời điểm sau kỳ thi, mà ngay từ trước đó, phụ huynh cần phải chia sẻ và hướng cho trẻ đến một giá trị tích cực của cuộc sống. Cha mẹ cần trao đổi với con con đường thành công không nhất thiết phải là con đường Đại học. Đó có thể là giá trị hướng đến sự chia sẻ cộng đồng, là những giá trị tích cực khác mà mỗi cá nhân theo đuổi. Việc giúp trẻ xây dựng những mục tiêu của cuộc sống là rất cần thiết nhưng không nhất thiết phải thổi vào tâm hồn trẻ những tham vọng và bằng mọi cách để đạt được tham vọng đó. Điều ấy không chỉ ảnh hưởng đến giai đoạn thi Đại học mà còn làm cho tâm hồn của trẻ không lành mạnh, trẻ sẽ không có một giá trị tích cực để theo đuổi. Hãy cho trẻ thấy rằng cái gì tốt đẹp nhất cần theo đuổi chứ không phải vào Đại học là con đường duy nhất.

2. Không nên mạt sát trẻ

Cha mẹ cần đánh giá đúng năng lực của con, không quá kỳ vọng, đưa mong muốn cá nhân của mình vào câu chuyện trao đổi với trẻ. Nhiều vị phụ huynh chỉ vì mong muốn hãnh diện về con với hàng xóm, dòng họ mà áp lực lên con cái. Điều này là tuyệt đối không nên vì trẻ phải sống với cuộc đời lâu dài của chúng chứ không phải sống cho những mong muốn của cha mẹ. Nếu cha mẹ có nhận thức tích cực về kỳ thi và ý nghĩa của nó với cuộc đời của trẻ, chúng ta sẽ có thái độ tích cực để giúp trẻ vượt qua khó khăn. Cha mẹ nên có những cử chỉ quan tâm, lắng nghe, chia sẻ, chăm sóc thay vì những lời nói chỉ trích, mạt sát và thậm chí có bạo hành chỉ vì con cái không đỗ đạt. Bên cạnh đó, cũng cần tạo cho trẻ niềm tin vào bản thân. Bản thân trẻ cũng phải biết cách chia sẻ, tự tìm cách giải quyết vấn đề khó khăn của mình.

3. Đi du lịch, thăm họ hàng, chơi thể thao

Hãy tạo những cơ hội để gia đình cùng nhau đi du lịch hè, đi chơi cuối tuần, thăm viếng họ hàng hay dành thời gian bên nhau vào bữa tối để nói chuyện, chia sẻ. Đồng thời dành thời gian với trẻ tham gia các hoạt động thể thao như cùng chạy bộ hàng ngày, cùng đi bơi, chơi cầu lông,... Điều này giúp cho trẻ có cuộc sống và hành vi tích cực, chống đỡ được với stress tốt hơn.

4. Khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động cộng đồng

Nhiều em học sinh khi đến với chúng tôi chia sẻ rằng các em dường như không biết làm gì khác ngoài hoạt động học tập. Điều này làm các em mất dần đi cơ hội có các hoạt động giảm và phòng ngừa stress. Chính vì thế, việc các em tham gia các câu lạc bộ phù hợp với lứa tuổi, hay tham gia các hoạt động sinh hoạt đoàn, hội tại địa phương, giúp bố mẹ các công việc gia đình,... giúp các em có điều kiện tham gia các hoạt động mang tính vận động và sáng tạo. Đây là chiến lược chống đỡ và phòng ngừa stress thất bại trong kỳ thi rất hiệu quả, có thể mở ra cho các em nhiều mục tiêu hay hướng phấn đấu tích cực trong tương lai.