Nỗi lòng những "nghệ sĩ áo sọc"

 

VIDEO: Thiếu tướng Nguyễn Văn Ninh hát cùng các phạm nhân trên sân khấu hội diễn.

 

“Xóa bớt đi mặc cảm tội lỗi, phấn đấu làm lại cuộc đời là thông điệp mà chúng tôi muốn truyền tải đến với các phạm nhân. Tôi xúc động vì sự thể hiện của các phạm nhân trên sân khấu "Tiếng hát tình đời", có những tiết mục đã khiến cho tôi không ngăn được nước mắt" - Thiếu tướng Nguyễn Văn Ninh - Phó Tổng cục trưởng Tổng Cục 8 (Bộ Công an)

Họ là những phạm nhân, vì một phút giây lầm lỡ nào đó, đánh mất quyền công dân của mình. Nhưng trong thế giới khác thường đó, những người thầy giáo đặc biệt luôn dành cho họ tình yêu thương và sẻ chia. 

 

 

"Tôi sẽ không quên được kỷ niệm đau đớn này. Những năm đầu đời, tôi đã mang bao nhiêu đau khổ đến cho gia đình mình, thì giờ đây tôi ôm bấy nhiêu xót xa, ân hận trong lòng. Nhà tù giúp tôi nhận ra chân lí sống đúng đắn, cứu tôi khỏi vết trượt dài cơn hư hỏng, chấm dứt những ngày tháng bụi đời. Những ngày "bóc lịch", tôi mới giật mình tìm thấy con đường đi riêng. Giờ chỉ mong sớm đến ngày được trở về quê hương, làm lại từ đầu", phạm nhân Trần Đình Kiên, hiện đang thụ án tại trại giam số 6 (Nghệ An) nói như vậy.

 

Kiên có làn da trắng, mắt to, gương mặt toát lên vẻ thư sinh. Quê gốc ở thành Vinh (Nghệ An), tốt nghiệp THPT, Kiên thi trượt Đại học nên buồn chán. Từ đó, Kiên thường nảy sinh mâu thuẫn với bố, đến nỗi bố con không thể tìm được tiếng nói chung. Quá buồn, Kiên bỏ nhà đi với dự định tìm một việc làm phù hợp, tự nuôi sống bản thân mình. Suốt 1 năm trời, bươn trải khắp nơi mà Kiên chẳng để ra được đồng nào lận lưng. Mỗi khi tuyệt vọng, muốn quay về xin lỗi bố, nhưng Kiên không đủ dũng cảm.

 

Rồi một ngày Kiên quyết định trở về gần thành Vinh, cứ tần ngần đứng ngoài hàng rào nhìn vào nhà rồi lại quay đi. Vài ngày ở Vinh trong tâm trạng giằng xé như vậy, Kiên vẫn không dám bước đến bậc thềm. Lỗi lầm cũ một lần nữa khiến Kiên quay đi, nhưng lại dấn thân vào một sai lầm lớn hơn. Khi không còn đồng nào trong người, đói khát, túng quẫn, Kiên đã cướp chiếc điện thoại của một người đi bộ. Họ tri hô, Kiên bị bắt.

 

Cái giá phải trả là 3 năm tù giam ở độ tuổi 20. Trong hoàn cảnh đó, bố Kiên tìm đến thăm con trong nỗi ân hận. Giá như trong lúc nảy sinh mâu thuẫn, họ tìm cách gỡ rối ổn thỏa thì có lẽ mọi chuyện không trở nên đáng tiếc như vậy...

 

Phạm nhân Trần Đình Kiên chuẩn bị cho màn múa phụ họa.

 

Nỗi lòng người "nghệ sĩ áo sọc"

 

"Sau 15 năm, cuộc thi "Tiếng hát tình đời" dành cho những người đang chấp hành án phạt tù, tại các trại giam trên khắp cả nước tiếp tục được khởi động. Chúng tôi mong muốn cuộc thi đặc biệt này sẽ được tổ chức định kỳ, chứ không bị gián đoạn như thời gian qua". Đại tá - Tiến sỹ Phan Xuân Sơn, Phó cục trưởng Cục V (Tổng cục VIII - Bộ Công an)

Tôi gặp Kiên trong vai trò "ca sĩ áo sọc" của sân khấu "Tiếng hát tình đời" lần thứ II được tổ chức tại Trại giam số 5 (Thanh Hóa). Hôm đó, hàng trăm phạm nhân đến từ 7 trại giam khu vực Bắc Trung Bộ tham dự.

 

Thượng tá Lường Kim Tuyến - Giám thị Trại giam số 5 chia sẻ: "Nhiều người ngoài đời từng là nghệ sĩ, khi vào đây, cuộc sống bị bó buộc trong khuôn khổ, họ hát bằng tâm tư, tình cảm chất chứa trong lòng bấy lâu nay. Phạm nhân dù có lỗi lầm đến đâu, họ vẫn là những con người đầy tiềm năng và hướng thiện. Việc cho họ tham dự hoạt động cộng đồng này, mang lại hiệu quả giáo dục rất cao trong giáo dục hòa nhập cộng đồng...". 

 

Phạm nhân Hoàng Thị Hạnh 56 tuổi - Đội trưởng đội văn nghệ phạm nhân trại giam Ninh Khánh, hát bài "Đất nước lời ru" bằng giọng nức nở, nghẹn ngào làm nhiều người khóc theo.

 

Phạm nhân Hạnh chia sẻ: "Khi tập bài này tôi đã khóc thực sự, nhưng khóc vì nhớ thương các con mình. Tôi đã sống xa 5 đứa con của mình hàng chục năm rồi. Nỗi ân hận đã vò nát trái tim tôi lâu rồi, chỉ muốn mau đến ngày trở về để chuộc lỗi với các con mình".

 

Không ai nhận ra những phạm nhân khi họ trút bỏ bộ quần áo kẻ sọc và đứng trên sân khấu rực rỡ đèn hoa.

 

Vì tội "lạm dụng tín nhiệm, chiếm đoạt tài sản", Hoàng Thị Hạnh bị phạt 10 năm tù giam. Từng là nhan sắc khuynh đảo "làng" ca hát của tỉnh Sơn La, sai lầm của chị đã đẩy cả nhà vào tấn bi kịch gia đình. Chồng chị cũng đi tù sau đó 2 năm với án 7 năm tù về tội buôn bán ma túy. Nhà chỉ còn 5 đứa con nhỏ đang bơ vơ, nên mỗi năm, chúng chỉ đến thăm mẹ được 1 lần. Qua đám cưới của 2 cô con gái, cái tên của vợ chồng chị Hạnh đã không được xướng lên trong phần giới thiệu họ nhà gái.

 

Cuộc thi đã giúp họ xóa bỏ mặc cảm của bản thân.

 

Có lúc, cả hội trường lặng đi vì xúc động. Tiếng hát của những "ca sĩ áo sọc" đã xuất phát từ nỗi khắc khoải, sâu thẳm trong trái tim của những người tù.

 

Phạm nhân Hoàng Viết Biên (trại giam Thanh Phong) rưng rưng nói: "Cứ như trong mơ ấy, tôi đã hồi hộp không thể ngủ được khi biết tin mình được chọn đi biểu diễn. Khi biết tôi phải trả giá cho tội lỗi mà tôi đã gây ra cho xã hội, cũng là lúc tôi được những người "thầy" trong trại giam cảm hóa bằng những điều lành lẽ nhất”.

 

Đại tá - Tiến sỹ Phan Xuân  Sơn, Phó Cục trưởng Cục V (Tổng cục VIII - Bộ Công an) cho biết: "Chúng tôi tổ chức hội thi "Tiếng hát tình đời" nhằm mục đích thúc đẩy phong trào văn nghệ, nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho phạm nhân, tạo bầu không khí phấn khởi, vui tươi, thi đua học tập, lao động cải tạo, chấp hành các quy định của pháp luật để họ sớm tái hòa nhập cộng đồng và xã hội. Đồng thời tạo cơ hội cho họ được giao lưu, hiểu biết giữa phạm nhân các trại với nhau. Đây chính là tính nhân văn của cuộc thi. Các phạm nhân đến đây đều vui vẻ, phấn khởi vì cuộc thi đã giúp họ xóa bỏ mặc cảm của bản thân, được thể hiện khả năng ca hát, văn nghệ; Là một trong những động lực giúp họ hoàn lương, phục thiện, hướng đến môi trường tương lai tươi sáng hơn".

 

Cô gái giết người tình trở thành người trang điểm trong trại giam   Tôi nhận ra Lê Thị Bình, cô gái có nhan sắc tự nhiên, đẹp hút hồn người đang đứng sau cánh gà hội trường làm thợ trang điểm cho các phạm nhân sắp lên sân khấu. Bình từng là nhân vật thu hút sự chú ý của dư luận bởi sự tàn nhẫn khi ra tay đâm chết người tình.   Cuối năm 2008, Bình bị TAND Hà Nội tuyên phạt 18 năm tù về tội "giết người". Nhìn vẻ ngoài, không ai nghĩ cô gái đang vuốt ve từng lọn tóc của các "ca sĩ áo sọc" lại có thể ra tay tàn nhẫn, cướp đi sinh mạng người tình.   Bản án của Bình được tóm tắt như sau: "Sáng 10/11/2008, khi biết tin Bình về Hà Nội lấy mỹ phẩm, Nguyễn Trung Hậu (người yêu của Bình) lái ôtô từ Thái Nguyên về bến xe Mỹ Đình đón Bình rồi đến nhà nghỉ Thanh Thủy, ở phường Mai Dịch, quận Cầu Giấy, thuê phòng nghỉ. Sau giây phút mặn nồng, Hậu hỏi Bình đã cho gia đình biết chuyện hai người chưa, Bình trả lời "chưa", Hậu thở phào nói: "Thế thì tốt rồi, không có lại to chuyện". Nhận rõ bộ mặt thật của người yêu chỉ muốn lợi dụng thân xác mình, Bình vô cùng tức giận, trong cơn điên loạn, cô gái nảy sinh ý định giết chết người tình để trả thù. Và 11 nhát dao oan nghiệt đã lấy đi tính mạng của Hậu, khi anh đang say giấc nồng".   Vừa làm tóc cho các phạm nhân khác, Bình vừa cười vừa nói chuyện với tôi. Vẻ lạc quan của Bình đã đẩy lùi quá khứ buồn. Ở trại giam số 5, Bình được các thầy đánh giá kết quả cải tạo rất tốt. Ngoài ra, Bình được cung cấp những dụng cụ cần thiết để làm nghề "chăm sóc sắc đẹp" cho những phạm nhân nữ đang cải tạo tại đây.

 

Dẫn giải những "nghệ sĩ áo sọc" đi thi   Lần đầu tiên các trại đưa ra ngoài một số lượng lớn phạm nhân như vậy nên vấn đề đảm bảo tuyệt đối an toàn cho phạm nhân là yêu cầu đặt lên hàng đầu. Giữa đường, cán bộ dẫn giải mua bánh mỳ, nước uống cho phạm nhân nghỉ trưa xong xuôi mới đến lượt mình ăn. Đến trại 5, phạm nhân được gửi vào các phân trại đã được bố trí buồng, phòng trước đó. Giờ hội diễn, trong lúc các phạm nhân tưng bừng biểu diễn, cán bộ dẫn giải ngồi hai bên cánh gà, hành lang để quản lý, giám sát phạm nhân của đội. Được đi biểu diễn văn nghệ, giao lưu với  bạn tù của trại khác, các phạm nhân tíu tít, tay bắt mặt mừng như quen nhau lâu lắm rồi. Cán bộ quản giáo vui vẻ làm "phó nháy" ghi lại những khoảnh khắc đáng nhớ giúp họ. Không có sự phân biệt mà chỉ có tình người thân ái.

 

 

Phạm nhân Lê Thị Bình chuyên làm tóc - trang điểm cho các "ca sĩ áo sọc".

Phạm nhân Hoàng Thị Hạnh 56 tuổi - với bài hát "Đất nước lời ru".

Một phạm nhân “trổ tài” âm nhạc.

Các phạm nhân nam hóa trang thành nữ để múa phụ họa.