“Nóng” tình trạng học sinh THPT bỏ học

Miền núi: “Không lấy vợ sớm thì người khác nó bắt mất”

Gìa Y Xì học sinh lớp 12A, trường THPT Kỳ Sơn, Nghệ An là học sinh có học lực khá. Nhưng sau tết Bính Thân, Xì xin thầy cô cho nghỉ phép mấy hôm để về nhà làm vía, từ đó em nghỉ học luôn. Thầy giáo chủ nhiệm Thái Tài Thủy hỏi thăm các em học sinh ở gần nhà Xì mới hay, Xì lấy chồng rồi. “Tiếc quá, Xì học tốt, mấy năm qua đều đạt học sinh tiên tiến. Chỉ có mấy tháng nữa là em học hết lớp 12 rồi, mà lại bỏ dở giữa chừng”, thầy Thủy buồn bã nói.

Trường hợp em Lỳ Y Hương, lớp 11V lại khác. Y Hương lấy chồng gần nhà, nhưng vì mặc cảm, ngại bạn bè trong lớp nên cưới chồng xong Hương ở nhà luôn.

Trường hợp nghỉ học lấy vợ gần đây nhất là Và Bá Trừ, ở bản Thăm Hín, xã Nậm Càn, Kỳ Sơn. Trước tết, Trừ đang là học sinh lớp 10, nhưng sau gặp em Xồng Y Nhìa ở bản Na Cáng (xã Na Ngoi), Trừ thấy thương Nhìa, và về xin phép bố mẹ cho đi bắt vợ. Sau khi làm đám cưới, cả 2 em đều nghỉ học ở nhà đi rẫy. Hỏi Trừ “Sao lại lấy vợ sớm thế, không đi học nữa à? Em trả lời thật thà: “Mình không bắt nó về làm vợ thì đứa khác nó bắt đi mất. Đằng nào cũng lấy vợ, mình phải lấy sớm mới có vợ đẹp chứ”!

Những học sinh con em đồng bào dân tộc thiểu số rất dễ nghỉ học ở ở lấy vợ, lấy chồng.

Theo ban giám hiệu Trường THPT Kỳ Sơn, từ sau tết, trường có trên 10 học sinh bỏ học, tính cả học kỳ I là 50 em. Nguyên nhân chủ do kinh tế gia đình khó khăn, phụ huynh không quan tâm đến việc học của con em, nên các em nghỉ học đi rẫy, hoặc đi làm “công ty”. Đặc biệt, dù đã tuyên truyền nhiều nhưng tình trạng tảo hôn ở học sinh nữ vẫn còn xảy ra, đặc biệt là ở các xã có nhiều bà con người Mông sinh sống như: Keng Đu, Đọc Mạy, Huồi Tụ, Na Ngoi, Mường Lống.

“Nhiều học sinh học giữa chừng thì nghỉ học ở nhà lấy chồng. Nhiều khi chúng tôi nhận được đơn của phụ huynh xin phép cho con nghỉ học 1 tháng để tổ chức đám cưới, có xác nhận và đóng dấu của UBND xã. Những lúc ấy, nhà trường đành phải để các em nghỉ. Hầu hết các em sau khi cưới là bỏ hẳn việc học”, thầy Lê Đức Cát, Hiệu trưởng trường THPT Kỳ Sơn cho biết.

Miền biển: Nghỉ học đi kiếm tiền

"Tại trường THPT Mường Quạ huyện Con Cuông, hiện tại đến thời điểm này có 15 em nghỉ học, lý do chủ yếu là đi làm để kiếm tiền. Số có ý thức nghỉ học để học nghề là rất ít" – thầy giáo Lê Thanh An, Hiệu trưởng nhà trường cho biết.

Trường THPT Quỳnh Lưu 3 là vùng đặc thù, với 2/3 học sinh là con em vùng biển nhưng đây là điểm nóng về học sinh bỏ học trong nhiều năm nay. Trung bình mỗi một năm có khoảng 30 em bỏ học và cao điểm nhất là năm học 2014 – 2015 với 50 em nghỉ học giữa chừng. Lý do nghỉ học của các em chủ yếu là để ở nhà đi biển hoặc vào các khu công nghiệp, các TP lớn làm thuê kiếm tiền.

Riêng năm học này, tại lớp 11A12 có 3 em học sinh nữ bỏ học là Nguyễn Thị Trà, Hồ Thị Mai, Nguyễn Thị Thúy. Hoàn cảnh gia đình của 3 em đều khó khăn, lực học yếu, chán học nên các em bỏ học giữa chừng.

Khi được hỏi nguyên nhân vì sao lại phải bỏ học giữa chừng. Nguyễn Thị Thúy tâm sự: “Em thấy học đại học bây giờ ra cũng khó xin được việc làm, mà lực học của em cũng yếu, chắc không thi đỗ được vào trường điểm cao, nên em nghỉ học đi làm luôn”.

Một lớp học tại trường THPT Quỳnh Lưu 3, Nghệ An có học sinh bỏ học

Nhiều em học sinh “thích nghỉ học” vì “học xong thì cũng ở nhà đi biển, nên nghĩ học giữa chừng cũng chẳng sao cả”. Điều đáng nói là suy nghĩ đó của các em được sự khuyến khích và đồng tình của các bậc phụ huynh, thầy giáo Nguyễn Đình Phượng, Hiệu trưởng nhà trường lo lắng: “Học sinh nghỉ học có nhiều nguyên nhân như: hoàn cảnh gia đình khó khăn, lực học yếu, nhưng nguyên nhân chính là nghỉ học kiếm việc làm. Điều đáng lo là các em nghỉ học khi chưa có một sự định hướng rõ ràng gì về tương lai mà chủ yếu là làm những công việc tạm bợ, bấp bênh hoặc làm công nhân lao động chân tay. Về lâu dài sẽ ảnh hưởng đến tương lai và cuộc sống của các em”.

Để khắc phục tình trạng học sinh nghỉ học, huyện Quỳnh Lưu cũng đã tiến hành nhiều biện pháp như: Đưa tiêu chí đảm bảo con em đến trường vào đánh giá hoàn thành nhiệm vụ của các hội viên trong các tổ chức xã hội, gắn việc đảm bảo sĩ số học sinh vào tiêu chí xây dưng nông thôn mới... Đồng thời, chính quyền huyện trực tiếp yêu cầu các đồn biên phòng, chính quyền địa phương kiểm tra việc đi biển của ngư dân. Kiên quyết không cho trẻ chưa đủ 18 tuổi khai thác nghề đi biển.

Trường THPT Quỳ Hợp 3 (Quỳ Hợp, Nghệ An) có tới 80% học sinh của trường là con em đồng bào dân tộc thiểu số Thái, Thổ. Thầy giáo Nguyễn Minh Đạt - Hiệu trưởng trường THPT Quỳ Hợp 3 cho biết: “Bản thân việc các em theo học đến cấp III đã là một nỗ lực lớn. Bản tính học sinh miền núi còn rụt rè, tự ti, thiếu phương pháp học, không có ý thức tự học, thiếu kỹ năng, kiến thức thực tế và xử lý tình huống. Tình trạng này nếu kéo dài, giáo viên và nhà trường không quan tâm, khi học càng lên cao càng khó, học sinh sẽ có tâm lý chán nản, không muốn học, dẫn đến bỏ học”.

Hiện Sở GD&ĐT cũng chỉ đạo các trường THPT trước mỗi năm học cần phải thống kê, phân loại chính xác các đối tượng, nhóm đối tượng bỏ học, nhóm đối tượng có nguy cơ bỏ học để có giải pháp khắc phục đối với những đối tượng cụ thể. Trên thực tế, hiện nay có nhiều em nghỉ học không phải do lực học yếu, mà do muốn nghỉ học đi làm.

Theo ông Đào Công Lợi, Chánh Văn phòng, Sở GD&ĐT Nghệ An cho biết: Dù rằng đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhưng năm nào ở Nghệ An, học sinh bỏ học cũng khá cao. Riêng năm năm trở lại đây, mỗi năm có gần 1700 học sinh bỏ học.

Hồ Hà/ Báo Gia đình & Xã Hội