“Nóng” vấn đề chính sách dân số

Toàn cảnh phiên chấn vấn. Ảnh: Hồ Hà

Tại phiên chất vấn tại kỳ họp, giải trình về tình trạng không nghiêm túc thực hiện chính sách DS-KHHGĐ, nhất là việc sinh con thứ 3 trở lên đang có chiều hướng tăng nhanh hiện nay, Giám đốc Sở Y tế Nghệ An- ông Phạm Văn Thanh chia sẻ: “Nghệ An là tỉnh có quy mô dân số lớn (đứng thứ 4 cả nước) và gia tăng theo từng năm. Tỷ suất sinh cao và liên tục tăng trong các năm gần đây khiến cho tổng tỷ suất sinh năm 2011 của Nghệ An xấp xỉ 2,5 con/phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ. Nghệ An hiện đang là 1 trong 10 tỉnh có mức sinh cao nhất cả nước. Với mức sinh đó khiến địa phương không đạt được chỉ tiêu Chiến lược Dân số Nghệ An giai đoạn 2001 – 2010 và Nghị quyết số 20 –NQ/TU ngày 26/6/2009 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã đề ra: Đạt mức sinh thay thế vào năm 2010 (xấp xỉ 2,1 con)...”

Bên cạnh đó, hiện nay tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên cũng đang ở mức cao và có xu hướng tăng nhanh. Trong 6 tháng đầu năm 2012, số trẻ sinh ra là con thứ ba trở lên là 3.826 cháu, tăng 23.8% so với cùng kỳ năm 2011. Đáng chú ý là mức sinh và tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên tăng cao ở các huyện đông dân vùng biển, vùng Công giáo như Diễn Châu, Quỳnh Lưu, Yên Thành, Đô Lương.... Đặc biệt tình trạng đối tượng là cán bộ, đảng viên, giáo viên, thậm chí có cả cán bộ lãnh đạo sinh con thứ 3 trở lên đang ngày tăng.

Ông Phạm Văn Thanh - Giám đốc Sở Y tế tỉnh cho rằng: Cần nêu cao vai trò gương mẫu của đảng viên, cán bộ trong thực hiện chính sách DS- KHHGĐ, để đây là nhân tố tích cực thúc đẩy việc tuyên truyền vận động người dân thực hiện cuộc vận động. Ảnh: Hồ Hà

Tìm ra giải pháp tháo gỡ khó khăn

Giám đốc Sở Y tế Phạm Văn Thanh cho biết: Nếu Nghệ An vẫn duy trì chỉ tiêu giảm sinh như hiện nay (0,4 – 0,5‰) thì sớm nhất phải đến năm 2026, địa phương mới đạt mức sinh thay thế. Chậm nhất thì phải đến năm 2029 (theo dự báo của Viện nghiên cứu các vấn đề xã hội - Đại học Kinh tế quốc dân).

Nguyên nhân khách quan phải kể đến là tâm lý người dân vẫn muốn có “con đàn cháu đống” nhất là phải có con trai để "nối dõi tông đường". Khi mức sinh đã xuống thấp thì tốc độ giảm sinh sẽ chậm lại và khó khăn hơn so với giai đoạn mức sinh cao. Chế độ, chính sách thù lao còn thấp khiến không ít cán bộ, CTV cơ sở không tâm huyết với công việc cũng ảnh hưởng không nhỏ đến chính sách DS/KHHGĐ.

Đặc biệt năm 2012, quan niệm năm Nhâm Thìn là “năm rồng vàng”, nên nhiều người dân đã “ráo riết” lập kế hoạch “săn rồng”, do đó mức sinh và tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên tăng cao trong năm 2012 là điều không thể tránh khỏi. Ngoài ra còn phải kể đến nguyên nhân chủ quan: Một số cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương chưa nhận thức đầy đủ, sâu sắc vị trí, ý nghĩa, tầm quan trọng, tính chất khó khăn, phức tạp và lâu dài của công tác Dân số - KHHGĐ đối với sự phát triển kinh tế - xã hội nên chưa thật sự quan tâm, xem nhẹ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, thiếu sự đầu tư cho công tác Dân số – KHHGĐ. Một số cán bộ, đảng viên thậm chí cả cán bộ lãnh đạo thiếu gương mẫu trong việc thực hiện các chính sách Dân số – KHHGĐ, ảnh hưởng rất lớn đến việc nêu gương và tuyên truyền vận động người dân thực hiện.

Vấn đề về chính sách DS-KHHGĐ được các đại biểu đặc biệt quan tâm. Ảnh: Hồ Hà

6 đại biểu đã chất vấn trực tiếp đối với Giám đốc Sở Y tế về các giải pháp trong thời gian tới để việc thực hiện chính sách DS- KHHGĐ trên địa bàn tỉnh Nghệ An đạt hiệu quả cao hơn. 

Trả lời câu hỏi của đại biểu Lê Thị Tám (huyện Thanh Chương) về giải pháp thực hiện chính sách DS- KHHGĐ ở các vùng đặc thù (vùng biển, vùng công giáo, vùng dân tộc thiểu số), ông Phạm Văn Thanh chia sẻ: Cần tiếp tục tăng cường Chiến dịch truyền thông, cung cấp các dịch vụ DS/chăm sóc SKSS ở các địa phương có mức sinh cao; tăng cường vai trò của các tổ chức xã hội trong việc nâng cao nhận thức cho người dân, đặc biệt là Hội phụ nữ, Đoàn thanh niên, Hội nông dân...Việc tư vấn cần bài bản, có trọng điểm.

Bên cạnh giải pháp cho các vùng đặc thù, Giám đốc Sở Y tế cũng đã đưa ra những nhóm giải pháp chung nhằm cải thiện công tác DS- KHHGĐ trên địa bàn tỉnh thời gian tới. Cụ thể: Tích cực tham mưu cấp ủy, chính quyền trong việc lãnh đạo các ngành, các tổ chức đoàn thể... thực hiện nghiêm chính sách DS- KHHGĐ. Tăng cường cam kết mạnh mẽ của các cơ quan, ban ngành trong hệ thống chính trị. Đặc biệt nêu cao vai trò gương mẫu của đảng viên, cán bộ trong thực hiện chính sách DS- KHHGĐ, để đây là nhân tố tích cực thúc đẩy việc tuyên truyền vận động người dân thực hiện cuộc vận động.