NSND Hoàng Cúc gây bất ngờ với giải thưởng văn chương về nông thôn

Sau 2 năm phát động, ngày 11/11, cuộc thi viết truyện ngắn "Làng Việt thời hội nhập" đã chính thức trao giải cho các tác giả. Cuộc thi do báo Nông thôn Ngày nay phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam, Ban Văn học Nghệ thuật VOV6 - Đài Tiếng nói Việt Nam tổ chức.

 "Làng Việt thời hội nhập" được phát động và nhận tác phẩm dự thi từ ngày 26/4/2019 và kết thúc nhận bài vào ngày 28/2/2021. Trong 2 năm, đã có hơn 1.256 tác phẩm gửi về tòa soạn, trong đó có 800 tác phẩm hợp lệ và 456 tác phẩm không hợp lệ.

Cuộc thi nhận được sự hưởng ứng của rất nhiều cây viết chuyên nghiệp, các nhà văn, nhà thơ lớn trong nước như nhà văn Nguyễn Văn Thọ, nhà văn Nguyễn Hiếu, nhà văn - nhà thơ Trần Chiến, nhà văn Hoàng Minh Tường, nhà văn Hồ Thị Ngọc Hoài, nhà thơ - nhà báo Nguyễn Kim Nhũ, nhà văn Nguyễn Trí, nhà văn Trần Văn Thước, nhà văn Trần Thanh Cảnh…

Không ít tác giả cùng lúc gửi nhiều tác phẩm dự thi như tác giả Trần Thị Trang (Hà Nội) gửi 34 tác phẩm; tác giả Đặng Ngọc Hưng (Hà Nội) gửi 13 tác phẩm; tác giả Đỗ Xuân Thu (Phú Thọ) với tổng 11 tác phẩm dự thi...

Phát biểu tại lễ trao giải, ông Lưu Quang Định, Tổng biên tập báo Nông thôn Ngày nay khẳng định: "Đây là một cuộc thi đặc biệt khi diễn ra trong bối cảnh cả thế giới phải đối diện với dịch Covid-19, một đại dịch chưa từng có trong lịch sử. Đại dịch này khiến nhân loại nói chung và người dân Việt Nam nói riêng phải đương đầu với muôn vàn khó khăn, thử thách, mất mát và đau thương.

Dẫu vậy, cuộc thi truyện ngắn "Làng Việt thời hội nhập" vẫn nhận được sự hưởng ứng nhiệt thành từ các tác giả chuyên và không chuyên trong cả nước. Tròn 24 tháng diễn ra cuộc thi, BTC đã nhận được con số ở mức kỷ lục là 1.256 truyện ngắn của rất nhiều tác giả thuộc nhiều thành phần, độ tuổi, nghề nghiệp... khác nhau gửi về dự thi. Tất cả đều thể hiện một tinh thần đau đáu với sự thay đổi của làng quê Việt giữa thời hội nhập".

Đánh giá về chất lượng, Hội đồng Giám khảo nhận định, các truyện ngắn dự thi đã góp phần khái quát nên bức tranh chân thực, sống động về làng quê Việt trong thời buổi hội nhập sâu rộng về mọi mặt của đời sống. 

Nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên, Chủ tịch Hội đồng Sơ khảo chia sẻ: "Qua cuộc thi, tôi nhận thấy có sự kết nối cái cũ và cái mới, khắc họa được sự vươn mình của nông thôn, nông dân. Nhìn vào khía cạnh tác động tiêu cực nhiều hơn của kinh tế thị trường, của sự hội nhập, phá mất nền tảng nông thôn nông dân nhưng cũng có những tác phẩm đề cập mặt tích cực, tấm gương điển hình. Không chỉ các nhà văn chuyên nghiệp mà ngay cả những tác giả mới, những người ở vùng nông thôn, thầy giáo ở vùng xâu vùng xa đều đảm bảo được chất lượng của truyện ngắn gửi về".

Kết quả, BTC đã trao giải thưởng cao nhất cho tác phẩm "Con chú con bác" của nhà báo, nhà thơ Trần Chiến. Giải thưởng trị giá 50 triệu đồng.

Đánh giá về "Con chú con bác", Trưởng ban giám khảo Hội đồng chung khảo, nhà văn Nguyễn Bình Phương chia sẻ: "Truyện "Con chú con bác" của tác giả Trần Chiến tôi đánh giá là lối kể chuyện theo kiểu cổ điển. Nghệ thuật kể chuyện không có sự cống hiến mới. Nhưng truyện đã đề cập, mổ xẻ và tìm ra một phần quan trọng nguyên nhân sự rạn nứt của nông thôn. Tư tưởng sâu, thấy được sự xáo trộn là từ bên ngoài, với sự xâm nhập của các hệ tư tưởng, các quan điểm sống vênh lệch khiến cho nó rạn nứt, biến chuyển ghê gớm. Truyện đạt độ hoàn hảo, đáp ứng được sát các tiêu chí của cuộc thi.

Trong lễ trao giải, có một tác giả dù chỉ được trao giải 4 nhưng lại nhận được sự quan tâm chú ý nhất của báo chí. Đó là tác giả - NSND Hoàng Cúc với truyện ngắn "Về nhà". 

Truyện ngắn Về nhà viết về hai mẹ con nông thôn nhưng không may người mẹ sớm qua đời để lại sự chống chếnh lớn với cô con gái đang ở tuổi mới lớn. Truyện là hành trình cô gái vừa chìm đắm trong những kỷ niệm về mẹ và vừa vượt qua nỗi đau để "về nhà".

Dẫu vậy, với nhiều bạn nghề cùng thời hay người thân thì không ngạc nhiên bởi nghệ sĩ Hoàng Cúc đã nổi tiếng ham đọc văn chương và viết văn, thơ từ khá lâu. Từ năm 13 tuổi, bà đọc hết các tác phẩm của những đại văn hào như Dostoevsky, Lev Tolstoy...

NSND Hoàng Cúc chia sẻ: "Tôi thích văn học từ bé, ngày trẻ hay viết tản văn, nhưng sau thời gian chuyển nhà nhiều quá nên các tản văn tôi viết tản mát hết. Đặc biệt tôi rất thích làm thơ, nhất là thơ tình. Về truyện, tôi thích viết truyện kiểu rất đời nhưng lại dữ dằn. Tôi không nghĩ sẽ tham gia cuộc thi văn chương nào cả, nhưng những bài thơ tôi viết trên trang cá nhân khiến bạn bè thích thú và động viên tôi viết. Tôi rất mừng vì mình cũng có giải trong cuộc thi này".

Những tác phẩm được giải trong cuộc thi này đã được BTC in thành tuyển tập những truyện ngắn xuất sắc nhất với tựa đề "Thổn thức gió đồng".