Nữ giáo sư Nhật nặng tình với Việt Nam

Bà Michiko Yoshii (người mặc áo sọc ca rô đứng giữa) cùng các học sinh Nhật chụp ảnh lưu niệm trong một buổi nói chuyện về chương trình Bạn trẻ em đường phố của Việt Nam. Ảnh: Hà Thanh.

Nữ giáo sư này bật mí thêm, mối tình của bà với Việt Nam bén duyên từ mùa thu năm 1988, lúc đó bà là sinh viên của một trường đại học tại Paris (Pháp). "Ở trường, tôi có dịp tiếp xúc với cộng đồng người Việt sống và học tập tại đây. Lúc đó tôi học tiếng Việt cho vui song, càng học càng thấy ngôn ngữ này hay quá. Tôi đâm ra say mê lúc nào không biết" - bà kể.

Có một người bạn thân là Việt kiều Pháp, cuộc sống của Yoshii dần mở ra nhiều cánh cửa tiếp xúc với văn hóa Việt Nam. Những năm đại học, bà nghe mọi người kể về Thomas Soi, một người đàn ông Việt đang học cao học tại Paris thường giúp trẻ em nghèo, vận động quyên tiền cho chương trình Bạn Trẻ Em Đường Phố tại TP HCM. Vào thời điểm đó, bản thân Yoshii không thể ngờ rằng, người đàn ông trong câu chuyện kỳ diệu mình từng nghe kể sau này sẽ là người bạn đời tâm đắc của bà.

Cũng tại thủ đô nước Pháp, tâm hồn nhạy cảm của cô sinh viên Nhật bắt đầu mối giao cảm lạ kỳ với âm nhạc Việt Nam, điển hình là dòng nhạc trữ tình của Trịnh Công Sơn. Một lần được người bạn Việt kiều dẫn đi nghe nhạc, đó là lần đầu tiên Yoshii để lòng mình chìm đắm theo ca từ, giai điệu của bài tình caEm còn nhớ hay em đã quên. "Tôi càng kinh ngạc hơn khi tận mắt chứng kiến một nữ sinh viên người Đức học tiếng Việt hát bài Diễm xưa và Nắng thủy tinh", bà tâm sự.

Một chiều mưa tháng 3, tại TP HCM, Michiko đánh đàn hát lại ca khúc "Diễm xưa" của Trịnh Công Sơn bằng tiếng Việt. Ảnh: Vũ Lê.

Năm 1990, Michiko quyết định làm đề tài cao học về nhạc Trịnh. Người phụ nữ này nhớ lại, thời điểm đó quá trình tập hợp, thu thập và nghiên cứu khó khăn vô cùng vì chưa có nhiều thông tin như hiện nay. Tại Pháp, bà phải lùng sục, sưu tầm băng cassette chủ yếu từ Mỹ nhập về. Bà tiết lộ thêm, có một số tài liệu cũ bà phải xin photo trực tiếp từ chính nhạc sĩ. Thời gian này, bà thường gọi điện từ Pháp về Việt Nam để nói chuyện với Trịnh Công Sơn, từ việc đếm cho đủ số bài, chia ra thành các dòng nhạc cho đến hoàn cảnh sáng tác những bài hát. Bà cho hay, vào thời điểm đó, công trình bảo vệ đề tài cao học của bà chủ yếu viết bằng cảm xúc là chính. Thế nhưng nhiều giáo sư, trong đó có Giáo sư Trần Văn Khê đánh giá cao đề tài của bà.

Năm 1993, Yoshii Michiko trở lại Việt Nam, sống và làm việc tại đây 13 năm. Trong câu chuyện của bà, TP HCM vào những năm 1990 không giống như bây giờ. Bà kể, đường phố Sài Gòn thời đó rất ít ôtô, cũng không có nhiều xe gắn máy, chủ yếu là xích lô, xe đạp. Cuộc sống của mọi người vô cùng khó khăn nhưng ai nấy đều nồng hậu, thân thiện. "Tôi gặp chồng tôi tại Sài Gòn vào năm 1993. Trước đó, năm 1990, chồng tôi cũng đi du học tại Pháp và tôi đã nghe nói nhiều về anh ấy nhưng chưa từng gặp" - bà tâm sự.

Khi làm việc tại Việt Nam, được tăng lương, thu nhập khá, bà hỗ trợ tiền hàng tháng giúp trẻ cơ nhỡ trong chương trình Bạn trẻ em đường phố. Và đó cũng là những nốt nhạc mở đầu cho bản tình ca của họ. Năm 1994, Yoshii Michiko kết hôn cùng ông Trần Văn Soi (Thomas Soi). Ngày cưới, hai vợ chồng làm lễ ở nhà thờ, Michiko mặc áo đầm trắng. Tuy nhiên trong bữa tiệc gặp gỡ bạn bè, cô gái Nhật xuất hiện trong trang phục truyền thống áo dài như bao cô dâu Việt về nhà chồng.

Gia đình nhỏ của Michiko Yoshii. Ảnh: Hà Thanh.