Nước mắt cựu binh rơi trong ngày vui

 

Cựu chiến binh Nguyễn Đức Công (83 tuổi) nguyên chiến sĩ Trung đoàn 174, Đại đoàn 316, đơn vị đánh đồi A1 đợt 3 bồi hồi kể lại: Tròn 10 năm trước, sáng 20/4/2004, tại Trung tâm Hội nghị - Văn hoá tỉnh Điện Biên, Đại tướng Võ Nguyên Giáp có cuộc gặp gỡ với hơn 300 cựu chiến binh tỉnh Điện Biên và tỉnh Cao Bằng, cùng đại diện các cơ quan, ban ngành, đoàn thể và các lực lượng vũ trang tỉnh Điện Biên. Gặp lại đồng đội năm xưa, Đại tướng cầm tay nhiều người rưng rưng khóe mắt bảo: “Tôi muốn nói, gặp lại nhau đây sau 50 năm là quý lắm rồi”. Những lời gan ruột của “Người anh cả” Võ Nguyên Giáp khiến rất nhiều cựu chiến binh gạt nước mắt. Một đời xông pha nơi hòn tên mũi đạn họ, ngay cả khi bị bao vây giữa bốn phía quân thù... những người chiến sỹ cũng chưa bao giờ khóc, nhưng giây phút này thì họ khóc lên vai nhau, khóc vì chẳng biết trong quỹ thời gian ít ỏi còn lại của kiếp người hữu hạn, biết còn lần nào được “gặp lại nhau” nữa hay không?

Ấy vậy mà trong những ngày tháng 4 và tháng 5 lịch sử này, “Người anh cả” Võ Nguyên Giáp đã vĩnh viễn đi xa, Điện Biên Phủ đã không được đón Đại tướng trong ngày vui trọng đại.

“Địch dùng xe tăng và 2 đại đội Lê dương hăm hở đánh lên hòng giải nguy. Từ Hồng Cúm, pháo giặc bắn lên như vãi đạn, chiến sỹ ta thương vong rất nhiều nhưng người này ngã xuống người kia lên thay. Được sự hiệp đồng tác chiến, quân ta tấn công như vũ bão... Vinh quang lắm nhưng chỉ tiếc dịp 60 năm này, Đại tướng Võ Nguyên Giáp không còn. Tôi cảm thấy thiếu một cái gì đó rất đỗi thiêng liêng...”, ông Công nói.

Cũng theo ông Công, việc tôn vinh Đại tướng – “linh hồn” của chiến dịch Điện Biên Phủ là điều tất yếu. Ngoài việc đặt tên đường Võ Nguyên Giáp, chiếu những bộ phim lịch sử hoặc trưng bày nhiều kỷ vật về Người… thì cần phải mời đại gia đình của Người lên dự ngày hội lớn. Cần phải có những phóng sự nói về tình cảm của Người đối với quân dân trong những lần Người về lại chiến trường xưa để phát trong lễ kỷ niệm chính.

 

 

Ông Hoàng Viết Cương (quần áo trắng, đứng giữa) người cận vệ của Đại tướng thời kỳ Người ở Điện Biên.

Ông Hoàng Viết Cương (82 tuổi) cận vệ thân cận của Đại tướng Võ Nguyên Giáp suốt thời gian diễn ra chiến dịch Điện Biên Phủ bùi ngùi kể, từ cuối năm 1953 ông đã cùng Đại tướng di chuyển từ căn cứ Phú Đình, huyện Định Hóa lên Mường Phăng và ở cho đến khi chiến dịch toàn thắng. Với ông những ngày được làm việc với Đại tướng là những ngày không thể nào quên trong ký ức. Trong mắt ông, Đại tướng vừa là người chỉ huy, nhưng cũng là người bạn, người đồng chí hết sức bình dị, mẫu mực.

Năm ngoái, khi hay tin Đại tướng qua đời, vì tuổi cao sức yếu nên ông không thể xuống Hà Nội viếng Người mà chỉ lập một bàn thờ nho nhỏ trong nhà để ngày ngày hương khói. Theo ông Cương, lúc sinh thời, Đại tướng là người giản dị, hết lòng vì quân, vì dân… nên nếu trong dịp lễ kỷ niệm này tôn vinh Người thì không nên “đao to búa lớn”. Cần dựa vào sự dung dị, mộc mạc và chuẩn mực của Người để có những tôn vinh hợp lý.

“Theo tôi, chúng ta nên tôn vinh Người bằng những hành động thiết thực như tạo vườn cây Đại tướng, xây dựng các ngôi trường mang tên Đại tướng, tổ chức giao lưu – gặp gỡ giữa những người chiến sỹ xưa và nay để ôn lại truyền thống quý báu về Người, nhân rộng mô hình làm theo tấm gương đạo đức của Người trong toàn quân, toàn dân… Ngoài ra, cần tổ chức nhiều chuyến về nguồn cho những cựu binh để họ được thắp lên mộ của Người những nén hương tri ân. Cần làm cho hình ảnh của Người trở nên gần gũi, thân thương và trường tồn…”, ông Cương nói.

 

 

Đại tá Hoàng Đăng Vinh (ngồi giữa, bế cháu nhỏ) cùng đồng đội và gia đình chụp ảnh bên chiến hào Điện Biên Phủ. Ảnh: TL

Đại tá Hoàng Đăng Vinh (người bắt sống tướng Đờ - Cát trong chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954) chia sẻ về lần cuối cùng ông được gặp Đại tướng là vào tháng 3/2004. Khi đó, ông có mặt trong đoàn cán bộ, chiến sĩ tiêu biểu tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ tới thăm Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhân kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ. Hôm ấy, khi Đại tướng vừa bước vào giữa hành lang hội trường, hai bên hàng ghế, các chiến sĩ Điện Biên tóc đã bạc trắng đầu lần lượt giơ tay lên vành mũ chào theo từng bước chân của Người. Sau khi đã nói lời cám ơn mọi người tới tham dự buổi gặp mặt và chúc sức khỏe các chiến sĩ Điện Biên, Người không quên nhắc đến những người đã ngã xuống. Đại tá Vinh còn nhớ, nói đến đó, Đại tướng ngừng lại, giọng ông chùng xuống. Đại tướng nói: “Nhắc đến chiến thắng Điện Biên, chúng ta nhớ đến Bác Hồ, nhớ đến những chiến sĩ và nhân dân đã hy sinh anh dũng cho thắng lợi chung”. Nói rồi Người đưa mắt nhìn về phía xa, rút khăn tay chấm nước mắt. Cả hội trường im lặng, không có tiếng khóc vang lên nhưng trên khuôn mặt của các chiến sĩ Điện Biên nước mắt đã chảy dài.

Khi cuộc gặp gỡ gần kết thúc, quan sát không thấy Đại tá Vinh, Đại tướng cất lời hỏi: “Hoàng Đăng Vinh có ở đây không?”. Lúc đó, ông Vinh đang đứng hàng sau, thưa: “Có ạ!” rồi bước lại gần. Đại tướng bắt tay ông. “Tôi biết, những giây phút này là những giây phút lịch sử hiếm hoi, sẽ không biết có còn được lặp lại. Và quả thật, đó là lần cuối cùng, những người cựu chiến binh Điện Biên như chúng tôi được gặp Người. Những ngày tháng này, tôi luôn có linh cảm Người đang trở về trên mảnh đất Điện Biên, miệng mỉm cười, chân bước đi chậm rãi, giơ nắm tay đứng trước những hàng quân”, Đại tá Vinh nói.

 

Các cựu chiến binh Điện Biên thăm lại chiến trường xưa nhân dịp kỷ niệm 60 năm chiến thắng Điện Biên Phủ. Ảnh: TL

Theo Đại tá Vinh, những lần trò chuyện cùng Đại tướng ông thấy Người rất gần gũi, chân thành... Vì lẽ đó, ông mong được nhìn thấy sự chân thành và gần gũi trong các hoạt động tôn vinh Đại tướng. Cụ thể hơn đó là Đại tá Vinh mong muốn BTC lễ kỷ niệm 60 năm chiến thắng Điện Biên Phủ có nhiều hoạt động thiết thực giúp các cựu chiến binh có cuộc sống khó khăn, xây dựng các chế độ chính sách để tôn vinh họ xứng đáng. Thêm vào đó, cần phải đẩy mạnh các hoạt động đền ơn đáp nghĩa bên cạnh việc tổ chức các phong trào học tập và noi gương đạo đức của Đại tướng. Xây dựng các công trình công cộng như trường học, bệnh viện… để thể hiện sự tri ân đối với những người dân vùng cao. Đó là những việc làm không chỉ có Đại tướng mà toàn dân đều mong.

“Đây là dịp đại lễ cực kỳ quan trọng, mừng 60 năm chiến thắng Điện Biên Phủ nên tôn vinh Đại tướng cũng có nghĩa là tôn vinh những người đồng đội, người lính của Người. Tình quân dân ngày xưa thắm thiết lắm. Tôi rất mong, ngoài việc tái hiện lại không khí của một thời đại lịch sử, trong lễ mít tinh kỷ niệm sẽ có những phút giây hướng về Đại tướng, hướng về những người lính đã ngã xuống. Và làm sao, để tinh thần Hồ Chí Minh, tinh thần Võ Nguyên Giáp tỏa khắp đại lễ này”, Đại tá Vinh mong muốn.