Nuôi giấc mơ sang Nhật: Hàng chục lao động khốn đốn

Bà Vũ Thị Phượng, Giám đốc Công ty Bimexco. Ảnh: PV

“Treo đầu dê bán thịt chó”

Trong đơn gửi đến Báo GĐ&XH và Công an TP Hà Nội, anh Lê Ngọc Thịnh (SN 1990, Nông Cống, Thanh Hóa) và hàng chục lao động khác tố cáo bị Công ty Bimexco lừa xuất khẩu lao động sang Nhật Bản. Theo anh Thịnh và các lao động khác, đầu tháng 2/2016, anh và một số người biết Công ty Bimexco có tuyển lao động sang Nhật Bản. Anh Thịnh và những người có nhu cầu được Công ty này tư vấn rõ là tuyển lao động có trình độ Cao đẳng, Đại học làm các ngành dịch vụ, xây dựng, cơ khí, kinh tế… với thời hạn 3 năm tại Nhật Bản. Người lao động sẽ ký trực tiếp với nhà tuyển dụng Nhật Bản, chi phí xuất khẩu lao động là 7.000 USD/người.

Ngày 24/2, anh Thịnh và 9 lao động khác đã tham gia thi tuyển tại Công ty Bimexco. Chỉ sau đó một ngày, số lao động này nhận được giấy báo trúng tuyển với nội dung công ty phía Nhật Bản là Nihon Human Create (trụ sở tại thành phố Chiba) đồng ý tiếp nhận ngành nghề kỹ thuật viên, thời gian đào tạo trúng tuyển lao động chính thức là ngày 3/3 và dự kiến bay sang Nhật Bản trong tháng 7/2016.

Sau đó, ngày 28/2, bà Vũ Thị Phượng, Giám đốc Công ty Bimexco đã yêu cầu người lao động đóng các khoản tiền gồm: 15 triệu đồng tiền học phí tiếng Nhật trong 6 tháng và 16 triệu đồng tiền chi phí đăng ký xét tuyển. Sau đó, ngày 28/3, Công ty này tiếp tục yêu cầu các lao động phải đóng 45 triệu đồng/người để làm thủ tục xuất cảnh sau khi trúng tuyển. Công ty Bimexco cũng cam kết tính từ ngày đóng tiền (từ 3 - 6 tháng), nếu không có công ty Nhật Bản tiếp nhận, người lao động được quyền xin thôi và hoàn trả lại tiền. Với khát khao được xuất khẩu lao động sang Nhật Bản, nhiều người lao động đã đóng tiền theo yêu cầu của Công ty Bimexco.

Tuy nhiên, các lao động bắt đầu có cảm giác bất an khi họ nộp những khoản tiền lớn nhưng Công ty Bimexco chỉ thu bằng biên lai, không ký hợp đồng. Theo đơn tố cáo thì chỉ sau khi bị người lao động thúc ép, đến ngày 3/4, bà Vũ Thị Phượng mới cho người lao động ký một hợp đồng với công ty phía Nhật Bản. Hợp đồng này bằng tiếng Nhật, không có bản dịch tiếng Việt kèm theo. Người lao động viết tên và điểm chỉ.

Ba tháng tiếp theo, người lao động không thấy công ty đến tiếp nhận phỏng vấn và tiếp tục chất vấn Công ty Bimexco. Lúc này, Công ty Bimexco lại vẽ ra chương trình đi Nhật 3 tháng theo chương trình giấy mời “Thực tập kỹ năng dành cho người nước ngoài”. Theo đó, nếu đi theo chương trình này, người lao động sẽ được phía đại diện phụ trách tại Nhật Bản chủ động tổ chức cho phỏng vấn với 3 công ty trở lên. Trong trường hợp người lao động không đỗ thì sẽ phải về nước.

Anh Nguyễn Văn Hưng (huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương) thay mặt cho các lao động bức xúc nói: “Mỗi người chúng tôi đã nộp vào Công ty Bimexco 100 triệu đồng để đi lao động ở Nhật Bản với chương trình làm việc 3 năm. Nay đột nhiên Công ty lại thông báo chương trình đi Nhật của chúng tôi chỉ là 3 tháng và đi theo chương trình này rủi ro rất cao. Sau 3 tháng ở Nhật, nếu chúng tôi không được tuyển dụng thì số tiền 7.000 USD coi như mất trắng. Chúng tôi đã yêu cầu Công ty Bimexco trả lại tiền, nhưng bà Vũ Thị Phượng dọa nạt, không trả lại tiền và hồ sơ cho chúng tôi”. Được biết, số tiền mà các lao động đóng cho Công ty Bimexco là gần 500 triệu đồng.

Tiền trảm hậu tấu

Chưa có sự cho phép về thu phí cụ thể nhưng phía Công ty Bimexco vẫn thu cả trăm triệu đồng đối với người lao động.

Khi chúng tôi tìm đến trụ sở Công ty Bimexco tại tòa nhà A1, 89 Lê Đức Thọ thì Công ty này đã chuyển trụ sở về số 7/BT12, khu đô thị mới Mỹ Đình 1, quận Nam Từ Liêm. Làm việc với chúng tôi, bà Vũ Thị Phượng cho rằng, Công ty làm đúng trong việc tuyển dụng và thu tiền(?). Bà Phượng lý giải, Công ty đã họp mặt người lao động và mời người lao động ký cam kết trên tinh thần tất cả là tự nguyện…

Chúng tôi đặt vấn đề: “Việc công ty tuyển dụng, tiến hành thu hàng trăm triệu đồng của người lao động đã có thẩm định, cho phép của Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ LĐ-TB&XH) chưa?”. Bà Vũ Thị Phượng cho biết: “Công ty đã gửi lên Cục (Cục Quản lý lao động ngoài nước - PV) từ tháng 1 đến bây giờ đã bổ sung đầy đủ giấy tờ. Cục thường xuyên liên hệ và biết Công ty làm việc này”. Khi PV hỏi Cục đã có phiếu trả lời chưa thì bà Phượng thừa nhận: “Phiếu trả lời chưa có vì thiếu một số giấy tờ bổ sung thôi”. Và bà cho biết thêm: “Nhóm lao động này đang làm cái trò quấy rối trật tự. Đưa đơn thư đi khắp các nơi, kể cả Cục Quản lý lao động ngoài nước, Bộ LĐ-TB&XH”.

Theo quy định pháp luật, tổ chức, doanh nghiệp muốn tổ chức tuyển lao động đưa đi nước ngoài làm việc đều phải được sự cho phép của Cục Quản lý lao động ngoài nước, Bộ LĐ-TB&XH. Việc thu phí cũng phải dựa trên mức phí mà cơ quan này quy định. Trong vụ việc này, Công ty Bimexco thừa nhận chưa được Cục Quản lý lao động ngoài nước thẩm định hồ sơ. Điều này đồng nghĩa với việc Công ty đã thu tiền với số lượng lớn của người lao động khi chưa được phép.

Đỗ Lực