Phát lộ thêm nhiều vi phạm trong hoạt động nhập khẩu cá tầm Trung Quốc

Sau hàng loạt chỉ đạo “nóng” của Chính phủ và Bộ ngành, cá tầm Trung Quốc vẫn ồ ạt về Việt Nam

Theo văn bản do ông Mai Xuân Thành, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan ký, qua thời gian theo dõi tình hình làm thủ tục hải quan và phối hợp, lấy mẫu kiểm tra xác định chủng loại tại Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản I đối với một số lô hàng cá tầm nhập khẩu tại Cục Hải quan các tỉnh Lào Cai, Lạng Sơn cho thấy: Thực tế cá tầm nhập khẩu không phải là cá tầm Xibêri nằm trong Danh mục loài thủy sản được phép kinh doanh tại Việt Nam, không đúng với Giấy phép do Cơ quan quản lý CITES Việt Nam cấp, không đúng với khai hải quan…

Trước đó, trong trong quá trình thực hiện chỉ đạo, yêu cầu của các cơ quan chức năng về việc tăng cường kiểm tra, rà soát hoạt động nhập khẩu cá tầm, cơ quan hải quan đã phối hợp với Viện Nghiên cứu nuôi trồng Thủy sản I lấy mẫu cá tầm nhập khẩu từ Trung Quốc tại các cửa khẩu Lào Cai và Lạng Sơn để giám định.

Chuyên gia lấy mẫu lô hàng cá tầm Trung Quốc nhập khẩu để xác định chủng loại. Ảnh: Cao Tuân

Để đảm bảo việc nhập khẩu cả tầm được thực hiện theo đúng Nghị định về quản lý thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp, Nghị định về việc thi hành Luật Thủy sản của Chính phủ, Tổng cục Hải quan yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh chỉ đạo các đơn vị thuộc và trực thuộc kiểm tra thực tế các lô hàng cá tầm nhập khẩu và lấy mẫu gửi Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản I đề nghị xác định hàng hóa nhập khẩu có thuộc Danh mục loài thủy sản được phép kinh doanh tại Việt Nam hay không?.

Trong đó, lưu ý vấn đề xác định giống, loài, con lai hay thuần chủng. Đồng thời gửi mẫu đến Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật đề nghị xác định hàng hóa nhập khẩu có đúng với Giấy phép CITES hay không? Có thuộc phụ lục CITES hay không?.

Tổng cục Hải quan cũng chỉ đạo đơn vị trực thuộc phối hợp với Cục Điều tra chống buôn lậu của Tổng cục Hải quan tiến hành điều tra, xác minh, xử lý đối với các doanh nghiệp nhập khẩu cá tầm vi phạm các quy định nêu trên.

Thời gian vừa qua, cá tầm Trung Quốc nhập khẩu ào ạt vào thị trường nội địa, cao điểm nhất có tuần khoảng 100 tấn cá tầm Trung Quốc sang Việt Nam.

Song song, Tổng cục Hải quan cũng có văn bản kiến nghị Bộ NN&PTNT chỉ đạo Cục Thú y phối hợp với Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản I và Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật lấy mẫu các lô cá tầm nhập khẩu và xác định giống, loài, tên khoa học, thuần chủng hay lai, có đúng với giấy phép CITES, có thuộc danh mục loài thủy sản được phép kinh doanh tại Việt Nam hay không trước khi cấp Giấy chứng nhận kiểm dịch cho lô hàng cá tầm nhập khẩu.

Ngoài ra, Tổng cục Hải quan kiến nghị, Cơ quan quản lý CITES Việt Nam căn cứ kết luận giám định của Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản I, xác định hàng hóa nhập khẩu có đúng với Giấy phép CITES do Cơ quan quản lý CITES Việt Nam cấp hay không? Trường hợp không đúng đề nghị trao đổi với Cơ quan CITES Trung Quốc và có biện pháp xử lý triệt để đối với vấn đề này, tránh việc cá tầm không rõ nguồn gốc tràn lan vào Việt Nam. Phối hợp với cơ quan hải quan tiến hành xử lý đối với các lô hàng cá tầm nhập khẩu không đúng với tên hàng ghi trên Giấy phép CITES.

Bộ NN&PTNT chỉ đạo Tổng cục Thủy sản cho ý kiến về việc xử lý đối với các lô hàng cá tầm nhập khẩu không thuộc Danh mục loài thủy sản được phép kinh doanh tại Việt Nam. Các đơn vị chuyên môn thực hiện việc truy xuất nguồn gốc đối với các lô hàng cá tầm nói riêng và các mặt hàng động vật, thực vật tươi sống hoặc đã qua chế biến nhập khẩu, thông báo danh sách các quốc gia, vùng lãnh thổ, các tổ chức, cá nhân nước ngoài được phép xuất khẩu vào Việt Nam cho Tổng cục Hải quan để chỉ đạo phối hợp quản lý, theo dõi khi làm thủ tục hải quan nhập khẩu.

Cá tầm đưa về Việt Nam là cá sống cho nên nguy cơ dịch bệnh, rủi ro rất cao.

Thống nhất đầu mối thực hiện kiểm tra chuyên ngành đối với mặt hàng cá tầm nói riêng và các mặt hàng nhập khi khác thuộc lĩnh vực quản lý chuyên ngành của Bộ để đảm bảo thông quan nhanh chóng hàng hóa tại cửa khẩu. Phối hợp với các Bộ, ngành liên quan rà soát, có cảnh báo để ngăn chặn việc các loài động vật ngoại lai có hại hoặc không có trong Danh mục loài thủy sản được phép kinh doanh tại Việt Nam.

Ở diễn biến liên quan, ông Trần Văn Hào, Chủ tịch Hiệp hội Cá nước lạnh tỉnh Lâm Đồng cho biết: Sản lượng cá tầm Việt Nam năm 2020 đạt trên 3.700 tấn, giá trị kinh tế đạt trên 500 tỉ đồng, tạo ra được nhiều công ăn việc làm và tăng thu nhập cho hàng trăm ngàn lao động. Tuy nhiên, cá tầm Trung Quốc giá rẻ tràn vào khiến nghề nuôi cá tầm trong nước lao đao.

"Cá tầm nuôi trong nước kiểm soát được chất lượng giống, chất lượng thức ăn, đặc biệt trong thức ăn nuôi cá không có chất cấm, chất kích thích. Còn cá tầm nhập lậu từ Trung Quốc sử dụng nhiều cám tăng trọng, chất kích thích tăng trưởng nên khi nấu lên thịt nhão, ra nước nhiều, quan trọng nhất là chất lượng khó được kiểm soát", ông Hào nói.

Cán bộ Chi cục Kiểm dịch động vật vùng Lạng Sơn kiểm tra các lô hàng cá tầm nhập khẩu qua Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị.

Còn theo lãnh đạo Hội cá nước lạnh Lào Cai, do cá tầm của Trung Quốc nuôi công nghiệp, lớn nhanh nên có giá bán rất rẻ so với cá tầm nuôi ở Sa Pa, Bát Xát. Vì vậy, một số tiểu thương đã nhập lậu cá tầm Trung Quốc về Việt Nam tiêu thụ để kiếm lời cao. Những doanh nghiệp và hộ nông dân nuôi cá tầm địa phương đang gặp rất nhiều khó khăn do cá không bán được trong khi thức ăn, con giống, nhân công vẫn tiếp tục phải chi trả.

Đại diện Bộ NN&PTNT cho biết vào cuối tháng 1/2021, Bộ đã phối hợp với địa phương thu mẫu cá tầm thương phẩm tại chợ Yên Sở (Hà Nội) và chợ Bình Điền (TP.HCM) để kiểm tra. Kết quả, phát hiện nhiều mẫu cá tầm không phải là loài cá tầm được phép kinh doanh tại Việt Nam theo quy định tại Nghị định 62 của Chính phủ.

"Hiện nay có một số loài cá tầm nhập khẩu dùng làm thực phẩm lưu thông trên thị trường chưa rõ nguồn gốc, không thực hiện kiểm dịch có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng, môi trường và sản xuất cá tầm tại Việt Nam. Bộ đã chỉ đạo các đơn vị thuộc bộ rà soát, xử lý hành chính những đơn vị vi phạm để chúng ta có ngành cá nước lạnh nói chung, cá tầm nói riêng phát triển", đại diện Bộ NN&PTNT nhấn mạnh.

Doanh nghiệp trong nước “khóc ròng” vì cá tầm Trung Quốc bán… quá rẻ

Báo Gia đình & Xã hội sẽ tiếp tục thông tin đến bạn đọc.