Ban chỉ đạo 389 quốc gia đề nghị tăng cường kiểm tra hoạt động nhập khẩu và kinh doanh cá tầm

Sau hàng loạt chỉ đạo “nóng” của Chính phủ và Bộ ngành, cá tầm Trung Quốc vẫn ồ ạt về Việt Nam

Văn bản do ông Đinh Tiến Dũng, Phó Trưởng ban thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389 quốc gia) nêu rõ: Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hoà Bình về việc xử lý thông tin báo chí nêu về nhập khẩu và kinh doanh cá tầm; căn cứ vào Văn bản của Uỷ ban Kinh tế - Quốc hội Khoá XIV về việc trả lời kiến nghị của Hiệp hội Phát triển cá nước lạnh tỉnh Lâm Đồng, Ban chỉ đạo 389 quốc gia yêu cầu các Bộ: Tài chính, Công an, Công thương, NN&PTNT, Quốc phòng và Ban Chỉ đạo 389 các tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng, Quảng Ninh, Hà Giang, Lào Cai cùng các địa phương có liên quan căn cứ chức năng, nhiệm vụ chỉ đạo lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra chặt chẽ việc các doanh nghiệp có hoạt động nhập khẩu cá tầm từ Trung Quốc vào Việt Nam bảo đảm đúng quy định của pháp luật.

Tăng cường công tác quản lý, kiểm soát trong thị trường nội địa (nhất là các trung tâm tiêu thụ lớn tại Hà Nội và TP HCM) để đấu tranh, ngăn chặn, xử lý đối với các hành vi vi phạm quy định của pháp luật trong hoạt động kinh doanh, buôn bán mặt hàng cá tầm (như vi phạm về nguồn gốc, xuất xứ, giấy phép, sở hữu trí tuệ; kiểm dịch, an toàn vệ sinh thực phẩm, gian lận thương mại...).

Bên cạnh đó, giao Bộ NN&PTNT công bố rộng rãi danh sách các loại cá tầm được phép nhập khẩu để các cơ quan chức năng thuận lợi trong việc thực hiện và kiểm tra, kiểm soát.

Mỗi năm, hàng ngàn tấn cá tầm Trung Quốc được nhập khẩu vào thị trường Việt Nam một cách dễ dàng. Ảnh: Cao Tuân

Trước đó, cộng đồng các doanh nghiệp, hộ nuôi cá tầm Việt Nam đã có đơn kiến nghị gửi Thủ tướng Chính phủ về việc trong thời gian qua, cá tầm Trung Quốc nhập chính ngạch và nhập lậu vào Việt Nam đã gây ra những hệ lụy không nhỏ đến ngành nuôi cá tầm trong nước và ảnh hưởng đến chất lượng của cá tầm Việt Nam. Đặc biệt, chất lượng cá tầm Trung Quốc không rõ nguồn gốc xuất xứ, không được kiểm tra, kiểm định đang có nguy cơ gây nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng. Về lâu dài, những lỗ hổng trong việc nhập khẩu cá tầm từ Trung Quốc có thể sẽ giết chết ngành nuôi cá tầm trong nước.

Trong tháng 1 và tháng 2/2021, Bộ NN&PTNT và Tổng cục Hải quan cũng lần lượt có công văn về việc kiểm soát hoạt động nhập khẩu cá tầm.

Tuy nhiên, theo số liệu từ Tổng cục Hải quan, lượng cá tầm Trung Quốc nhập về Việt Nam qua 2 Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị (Lạng Sơn) và Kim Thành (Lào Cai) trong 2 tháng đầu năm nay đã đạt 812 tấn. Con số này gần bằng tổng sản lượng của năm 2020.

Cá tầm Trung Quốc bày bán với giá rẻ khắp các chợ đầu mối.

Chi cục Hải quan Cửa khẩu Hữu Nghị (Lạng Sơn) cũng thông tin, trong tháng 1/2021, đơn vị này đã phát hiện lô cá tầm Trung Quốc của Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Thủy hải sản Thanh Tú khai báo trên tờ hải quan nhập khẩu không đúng với số lượng cá tầm Trung Quốc nhập về. Số lượng hàng thừa được xác định lên đến 850 kg.

Các số liệu từ Hải quan cung cấp cũng cho thấy, doanh nghiệp nhập khẩu cá tầm Trung Quốc về Việt Nam tiêu thụ lớn trong nhiều năm qua là Công ty TNHH Thủy sản Sỹ Hưng và Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Thủy hải sản Thanh Tú (cùng địa chỉ đăng ký ở số 1, ngõ 562 đường Lĩnh Nam, tổ 19, phường Lĩnh Nam, quận Hoàng Mai, TP Hà Nội đều do bà Nguyễn Thị Thư là đại diện pháp luật).

Theo thống kê của cơ quan quản lý CITES Việt Nam, trong thời gian từ ngày 23/7/2020 đến 8/2/2021 các doanh nghiệp đã nhập khẩu số lượng 2988 tấn cá tầm Trung Quốc về Việt Nam. Trong đó, có nhiều doanh nghiệp vẫn nhập khẩu cá tầm trong thời gian không được phép theo Chỉ thị số 05 ngày 28/01/2020 của Thủ tướng Chính phủ (yêu cầu cấm nhập khẩu động vật hoang dã vào Việt Nam).

Trái ngược với những chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và các bộ, ban, ngành liên quan, số lượng cá tầm Trung Quốc nhập khẩu về Việt Nam vẫn tăng vọt.

Được biết, đến nay Cơ quan quản lý CITES Việt Nam chỉ cấp phép cho nhập khẩu dòng cá tầm Xibêri của Trung Quốc - nằm trong danh mục các loài thủy sản sống được phép nhập khẩu vào Việt Nam. Tuy nhiên, từ ghi nhận của báo chí và qua kiểm tra của Bộ NN&PTNT, nhiều mẫu cá tầm thương phẩm tại chợ Yên Sở (Hà Nội) và chợ Bình Điền (TPHCM) có hình thái không phù hợp với loài cá tầm được phép kinh doanh tại Việt Nam. Ngoài ra, có một số loài cá tầm nhập khẩu dùng làm thực phẩm lưu thông trên thị trường chưa rõ nguồn gốc, không thực hiện kiểm dịch có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng, môi trường và sản xuất cá tầm tại Việt Nam.

Điều này cho thấy có khả năng những người nhập khẩu cá tầm Trung Quốc về tiêu thụ ở Việt Nam không đúng với giấy phép hoặc có tình trạng nhập lậu qua đường tiểu ngạch.

Còn theo khảo sát của nhóm chuyên gia thủy sản của Nga hiện đang làm việc tại Việt Nam, loài cá tầm nhập khẩu từ Trung Quốc đang bày bán với số lượng lớn tại chợ đầu mối phía Nam có hình thái không giống cá tầm Xibêri (Acipenser baerii) trong giấy phép thông quan. Bởi lẽ giống cá này là dòng thuần chủng, rất yếu và không thể sống trong thời gian dài và quãng đường vận chuyển xa từ Trung Quốc về các tỉnh phía Bắc rồi sau đó chuyển vào thị trường trong miền Nam.

"Đây có thể là dòng ngoại lai giữa cá tầm Trung Hoa và cá tầm Kaluga (không thuộc danh mục được Tổng cục Thủy sản đồng ý cho phép nhập). Do vậy, ban ngành chức năng cần phải có một cuộc rà soát tổng thế, đánh giá chất lượng, kiểm dịch, kiểm tra giống loài để tăng cường công tác quản lý nhằm tránh những rủi ro lây lan bệnh tật cũng như gây hại đến nền sản xuất cá tầm trong nước", vị chuyên gia chia sẻ.

Doanh nghiệp trong nước “khóc ròng” vì cá tầm Trung Quốc bán… quá rẻ

Báo Gia đình & Xã hội sẽ tiếp tục thông tin đến bạn đọc.