Phòng chống bệnh không lây nhiễm ở thế hệ trẻ

Các bệnh mãn tính, không lây nhiễm đang hằng ngày cướp đi sinh mạng của nhiều người thuộc thế hệ trẻ – những người đóng vai trò chủ chốt trong khâu sản xuất của cải vật chất cho xã hội và cũng là những người nắm sứ mệnh lãnh đạo tương lai. Vì thế chúng ta cần có biện pháp ngăn chặn sự phát triển của những căn bệnh này. 

5 căn bệnh mãn tính, không lây nhiễm gây tử vong hàng đầu được các chuyên gia sức khỏe đặc biệt lưu ý là: ung thư, tim mạch, tiểu đường, bệnh phổi và bệnh tâm thần. Việt Nam vẫn đang phải đối mặt với sự gia tăng ngày càng trầm trọng của các bệnh này.

Thống kê của Cục Y tế dự phòng cho thấy, các bệnh không lây nhiễm là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong tại Việt Nam. Cứ 10 người chết thì có bảy người chết do các bệnh không lây nhiễm, số ca tử vong do bệnh không lây nhiễm chiếm tới 73% tổng số các ca tử vong, trong đó 43% số ca tử vong trước 70 tuổi, gánh nặng bệnh tật do bệnh không lây nhiễm chiếm 66% tổng gánh nặng bệnh tật.

Nguyên nhân khiến tỷ lệ mắc và tử vong cao đối với các bệnh không lây nhiễm xuất phát từ lối sống và sự chủ quan của người bệnh như: hút thuốc; uống rượu bia; ăn ít rau, trái cây; ăn nhiều muối; thiếu hoạt động thể lực…Tình trạng thừa cân béo phì, tăng huyết áp, tăng đường máu, rối loạn lipid máu… đều có xu hướng gia tăng nhanh.

Hiện Việt Nam đang phải đối mặt với gánh nặng bệnh tật và tử vong ngày càng lớn của các bệnh không lây nhiễm. Ảnh: VOV

Để ngăn chặn sự gia tăng của các bệnh không lây nhiễm, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chiến lược quốc gia phòng, chống bệnh ung thư, tim mạch, đái tháo đường, COPD, hen phế quản và các bệnh không lây nhiễm khác, giai đoạn 2015 - 2025. Với những mục tiêu cụ thể như: khống chế tốc độ gia tăng tiến tới làm giảm tỷ lệ người mắc bệnh tại cộng đồng. Hạn chế tình trạng tàn tật và tử vong sớm do mắc các bệnh không lây nhiễm, trong đó ưu tiên phòng, chống các bệnh ung thư, tim mạch, đái tháo đường, COPD và hen phế quản nhằm góp phần bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe của nhân dân và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Phấn đấu giảm 30% tỷ lệ hút thuốc ở người trưởng thành; giảm tỷ lệ hút thuốc ở nhóm vị thành niên xuống còn 3,6%; giảm 10% tỷ lệ uống rượu, bia ở mức có hại ở người trưởng thành; giảm tỷ lệ có uống rượu, bia ở nhóm vị thành niên xuống còn 20%; giảm 30% mức tiêu thụ muối trung bình/người/ngày ở người trưởng thành…

Để thực hiện được các mục tiêu nêu trên, ngành y tế xây dựng, ban hành các hướng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ cho công tác dự phòng, phát hiện sớm, chẩn đoán, điều trị, quản lý bệnh ung thư, tim mạch, đái tháo đường, COPD và hen phế quản phù hợp chức năng nhiệm vụ và phân tuyến kỹ thuật của các cơ sở y tế. Đồng thời đã phối hợp với các bộ, ngành, UBND các cấp và cả cộng đồng triển khai có hiệu quả các chương trình, dự án như quản lý, giám sát hàm lượng muối, đường, chất béo, phụ gia trong các thực phẩm chế biến sẵn và can thiệp sử dụng muối tại cộng đồng để phòng, chống các bệnh không lây nhiễm; bảo đảm dinh dưỡng hợp lý và tăng cường hoạt động thể lực cho trẻ em, học sinh, sinh viên để nâng cao sức khỏe phòng các bệnh không lây nhiễm…

Tăng huyết áp đã và đang trở thành một vấn đề thời sự vì sự gia tăng nhanh chóng của căn bệnh này trong cộng đồng. Ảnh minh họa.

Ngoài ra, phải nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ y tế các tuyến về dự phòng và quản lý bệnh không lây nhiễm, đặc biệt là tại tuyến y tế cơ sở thông qua cung cấp các tài liệu hướng dẫn chuyên môn kỹ thuật trong các lĩnh vực, tổ chức đào tạo tập huấn, đồng thời ban hành các hướng dẫn, quy định về nhiệm vụ dự phòng, phát hiện, quản lý điều trị bệnh không lây nhiễm cho từng tuyến làm cơ sở cho giao chỉ tiêu chuyên môn và kiểm tra, giám sát đánh giá hoạt động. Củng cố hệ thống giám sát, triển khai phần mềm quản lý bệnh không lây nhiễm để cung cấp đầy đủ, cập nhật các thông tin số liệu theo dõi tình hình bệnh tật, các yếu nguy cơ và đánh giá kết quả các hoạt động phòng chống bệnh không lây nhiễm.

Cùng với đó, đẩy mạnh các hoạt động truyền thông nâng cao sức khỏe chú trọng vào tuyên truyền, hướng dẫn, hỗ trợ người dân biết cách phát hiện sớm bệnh thông qua các biện pháp kiểm tra sức khỏe đơn giản như đo huyết áp, xét nghiệm nhanh đường máu, sàng lọc ung thư…, biết tuân thủ điều trị tại nhà khi mắc bệnh. Xây dựng và nhân rộng các mô hình nâng cao sức khỏe tại cộng đồng như: câu lạc bộ người bệnh không lây nhiễm, trường học nâng cao sức khỏe, nơi làm việc nâng cao sức khỏe, thành phố sức khỏe…

Lily (th)