Phương pháp mới phát hiện thai nhiễm Rubella: Thêm bằng chứng để chỉ định giữ thai

Đây được xem là một bước tiến trong việc cung cấp thêm bằng chứng để bác sĩ đưa ra lời khuyên: Bỏ hay giữ lại thai nhi. Về lý thuyết, phương pháp này khẳng định đúng đến 80-90% thai nhi có bị nhiễm rubella hay không.

Khắc phục tình trạng "âm tính giả"

PGS.TS Lê Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán trước sinh, BV Phụ sản TƯ cho biết: Phương pháp này sử dụng kit thử và máy Real-time PCR. Các bác sĩ tiến hành chọc ối lấy khoảng 1ml nước ối, sau đó đưa qua máy ly tâm, rồi chạy máy Real-time PCR. Trong vòng 4 tiếng, máy sẽ cho biết thai nhi có bị nhiễm rubella hay không.

Khám bệnh, tư vấn kiến thức chăm sóc sức khỏe sinh sản cho thai phụ tại BV Phụ sản T.Ư.  Ảnh: Dương Ngọc

"Bấy lâu nay chúng ta chỉ quan tâm đến thời điểm nhiễm mà chưa quan tâm đến thời điểm chọc ối. Có những trường hợp chọc ối cho kết quả là âm tính (không bị nhiễm virus rubella), nhưng khi sinh ra, em bé lại dương tính. Đó là do thời điểm chọc ối quá sớm nên kết quả là âm tính giả. Nhiều người cũng vì thế mà nhìn nhận việc xét nghiệm này không có hiệu quả", PGS.TS Lê Anh Tuấn nói.

Để khắc phục tình trạng "âm tính giả" này, sau một thời gian nghiên cứu, các bác sĩ đã khẳng định: Thời điểm chọc ối thuận lợi nhất là sau khi bị nhiễm 5 tuần. Đây là thời gian tối thiểu để virus rubella "hoàn thành" quá trình xâm nhập mẹ và đi vào tổ chức của con. Nếu chọc trước 5 tuần (tính từ thời điểm nhiễm), ra kết âm tính (không bị nhiễm virus) thì đó là âm giả. Hình dung đơn giản, trước 5 tuần, virus rubella đang "trên đường di chuyển" từ mẹ lây sang con. Do đó, nếu sản phụ bị nhiễm virus rubella ở tuần thứ 14, sẽ phải chọc ối sớm nhất là vào 19 tuần. Nếu trước 19 tuần cho kết quả âm tính, không thể khẳng định được thai nhi sinh ra có bị nhiễm rubella hay không.

Cũng như chọc ối trong sàng lọc chẩn đoán trước sinh, chọc ối trong phương pháp này được tiến hành xung quanh thời điểm thai nhi 17 tuần. Đây là thời điểm lý tưởng vì lượng nước ối nhiều, thai nhỏ, khoảng trống nhiều, bánh rau chưa dang rộng, khả năng chọc thành công cao và tai biến cho mẹ ít hơn.

"Chúng tôi đã giải quyết bài toán này bằng cách cộng thêm 2 tuần nữa (từ 5 tuần lên 7 tuần). Bởi virus rubella không mất đi trong thời kỳ mang thai mà tồn tại kéo dài đến lúc đẻ ra, vì cơ thể miễn dịch của đứa trẻ không đào thải được virus", TS Tuấn cho hay.

Cơ chế lây nhiễm rubella từ mẹ sang con là qua đường gai rau. Virus vào máu mẹ, chui qua hàng rào rau thai, quá trình xâm nhập này mất 10-20 ngày. 20 ngày sau sẽ xâm nhập vào tổ chức của con. Khi vào tổ chức của con, nó sẽ vào tổ chức tai và tim - hai cơ quan nhạy cảm với virus rubella, gây tổn thương cho các bộ phận này. Đối với mắt, virus đi ra ngoài nước ối, tấn công trực tiếp vào mắt (vì mắt trẻ trong bụng mẹ mở), dẫn đến việc trẻ bị đục thủy tinh thể.

 "Đây là một bằng chứng để các bác sĩ khuyến cáo sản phụ bỏ thai, vì trước đây chỉ dựa vào mẹ nhiễm. Đây thực sự là thông tin có giá trị khoa học và thực tiễn", PGS.TS Lê Anh Tuấn khẳng định.

"Trên thực tế, khi biết con bị nhiễm, tâm lý sản phụ nào cũng không muốn giữ lại vì đó thực sự là gánh nặng cho gia đình và xã hội nếu con bị dị tật như vậy. Hiện nay, đa số các sản phụ đều biết nguồn lây chính là những người xung quanh gần gũi nhưng ý thức tự bảo vệ kém. Những người đã mắc rubella cũng không có ý thức bảo vệ cho những người khác. Trong khi đây là bệnh nhạy cảm với phụ nữ và nguy cơ cao với phụ nữ mang thai", TS Tuấn chia sẻ.

Võ Thu