Quá lo lắng khi tiêm chủng cũng có thể gây phản ứng

 

GS.TS Nguyễn Trần Hiển, Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương chia sẻ: “Mục tiêu của Chương trình tiêm chủng là để bảo vệ cá nhân, cộng đồng khỏi các bệnh truyền nhiễm bằng vaccine. Mặc dù tiêm vaccine là an toàn, nhưng không phải hoàn toàn không có nguy cơ; phản ứng sau tiêm chủng (PƯSTC) có thể sẽ xuất hiện sau sử dụng vaccine. Một số người gặp các PƯSTC khác nhau từ phản ứng nhẹ, thông thường đến phản ứng hiếm gặp, nghiêm trọng, đe dọa tính mạng. Hầu hết các trường hợp PƯSTC nặng là sự trùng hợp ngẫu nhiên với bệnh lý sẵn có của trẻ. Một số trường hợp  PƯSTC có thể do vaccine  hoặc do sai sót trong khâu bảo quản, vận chuyển, sử dụng, chỉ định và tiêm chủng vaccine. Cho dù nguyên nhân của PƯSTC là gì, nó có thể khiến mọi người lo lắng nhưng nếu từ chối tiếp tục tiêm chủng cho trẻ, dẫn đến trẻ em dễ bị mắc bệnh truyền nhiễm nặng hơn, thậm chí đe dọa tính mạng là điều rất không nên. Các bậc phụ huynh cần cân nhắc kỹ vì sức khỏe của bé”.

 

Theo GS Nguyễn Trần Hiển, PƯSTC là bất kỳ vấn đề nào về sức khỏe xảy ra sau khi tiêm và không nhất thiết phải có mối quan hệ nhân quả với việc sử dụng vaccine. Phản ứng sau tiêm có thể được phân loại thành phản ứng phổ biến, nhẹ hoặc phản ứng hiếm gặp, nghiêm trọng. Hầu hết các phản ứng vaccine là nhẹ và tự khỏi. Phản ứng nghiêm trọng là rất hiếm gặp. Mục đích việc tiêm vaccine là để tạo ra miễn dịch chủ động để dự phòng bệnh. Phản ứng tại chỗ, sốt và các triệu chứng khác là một phần của phản ứng miễn dịch. Những phản ứng thông thường khác như khó chịu, mệt mỏi, chán ăn cũng có thể xảy ra. Ngoài ra, một số thành phần của vaccine (ví dụ như tá dược, chất ổn định, chất bảo quản) có thể gây ra phản ứng. Một loại vaccine có chất lượng, an toàn sẽ có các phản ứng được giảm tới mức tối thiểu trong khi đáp ứng yêu cầu miễn dịch tốt nhất có thể.

 

Theo tài liệu của Cục Y tế dự phòng – Bộ Y tế: Có những phản ứng sau tiêm chủng là do tâm lý. Phản ứng này không liên quan đến chất lượng vaccine.

Ngất xỉu là tình trạng khá phổ biến, nhưng thường chỉ xảy ra ở trẻ trên 5 tuổi. Nếu không may ngất xỉu thì không cần phải xử trí gì ngoài việc đặt bệnh nhân ở tư thế nằm nghiêng ở nơi thoáng, yên tĩnh. Cán bộ y tế cần biết kỹ năng giảm thiểu căng thẳng cho người chờ tiêm, như thời gian chờ đợi đừng quá lâu, phòng chờ tiêm cần thoáng mát, không khí dễ chịu. Quy trình chuẩn bị vaccine không trong tầm nhìn của người được tiêm và quá trình tiêm chủng cần đảm bảo riêng biệt.

Hiện tượng thở nhanh cũng hay gặp do đối tượng lo lắng khi đi tiêm chủng dẫn đến các triệu chứng như choáng, chóng mặt, ngứa ran xung quanh miệng và bàn tay. Hiện tượng này khá phổ biến ở các điểm tiêm chủng. Trẻ nhỏ thường có xu hướng “phản ứng dây chuyền” theo nhau. Ví dụ, một bé khóc thét lên khi tiêm sẽ dễ dẫn đến cảnh một loạt bé khác khóc theo! Gặp trường hợp này, cán bộ y tế và phụ huynh cần nhanh chóng trấn an các bé. Thậm chí tâm lý lo sợ khi tiêm có thể dẫn đến hiện tượng co giật.

Một số người sợ kim tiêm, có thể làm tăng nặng các phản ứng. Trong một nhóm quần thể, phản ứng lan truyền là có thể, đặc biệt là nếu nhìn thấy một người sau khi được tiêm chủng lả đi hay có một số phản ứng khác. Việc bình tĩnh giải thích rõ của cán bộ tiêm chủng sẽ giảm mức độ lo lắng cho đối tượng. Điều quan trọng cần lưu ý là khi đối tượng ngất có thể được chẩn đoán nhầm là sốc phản vệ.

 

TP Hồ Chí Minh: Cần ít nhất  3 tháng để tiêm cho  88.000 trẻ Hôm nay (11/11), TP HCM tái khởi động Chương trình tiêm chủng mở rộng vaccine Quinvaxem “5 trong 1” sau thời gian dài tạm ngưng. Ngành y tế TP HCM yêu cầu tất cả các điểm tiêm chủng chỉ tiêm 50 trẻ/buổi để đảm bảo an toàn. Bên cạnh đó, Sở Y tế thành phố cũng đã yêu cầu các đơn vị liên quan chuẩn bị đầy đủ về cơ sở vật chất, nhân sự, thuốc chống sốc… Với yêu cầu này, đợt tiêm chủng vaccine “5 trong 1” tới sẽ kéo dài từ 4- 20 buổi mỗi đợt ở từng xã, phường thay vì chỉ một buổi/đợt như trước đây.  Theo Trung tâm Y tế dự phòng TP HCM, toàn địa bàn có đến 88.000 trẻ cần tiêm chủng bù và tiêm chủng mới trong lần tái khởi động bắt đầu từ ngày 11/11.   “Với số lượng trẻ cần tiêm chủng bù và tiêm mới, cùng việc thắt chặt quy định tiêm chủng an toàn, có thể phải mất đến 3 tháng liên tục, tập trung thì thành phố mới giải quyết hết nhu cầu tiêm chủng cho 88.000 trẻ, đồng thời đưa hoạt động tiêm chủng trên toàn địa bàn trở về ổn định...”, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng TP HCM, ông Nguyễn Đắc Thọ cho biết.   Đỗ Bá