Thế nhưng, việc công nhận di tích chỉ được áp dụng với một số công trình tại đây. Nếu được công nhận là quần thể di sản, việc quy hoạch hồ Gươm và vùng phụ cận sẽ được chú trọng, các vi phạm cũng được xử lý một cách dễ dàng hơn.
|
Hồ Gươm là địa chỉ được nhiều du khách nước ngoài ưa thích. (Ảnh: C.H). |
Hồ Gươm xứng tầm là di sản thế giới
Theo GS Hà Đình Đức, hồ Gươm là mảnh đất linh thiêng mà ngay từ thời Lý đã được chú trọng; các triều đại khác cũng đã có những sự quan tâm đặc biệt. Bằng chứng được thể hiện thông qua việc đây là khu vực có mật độ di tích có giá trị dày đặc, với nhiều kiểu kiến trúc độc đáo trải dài qua các thời kỳ.
Với tầm quan trọng của các công trình cũng như những ý nghĩa về mặt lịch sử, trung tâm văn hoá này của Thủ đô cần được công nhận là di sản quốc gia. Việc công nhận không chỉ là việc làm xứng đáng với khu vực này mà còn nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng với hồ Gươm.
Theo GS Đức, khu vực này không chỉ xứng tầm là một di sản quốc gia mà còn hội tụ cả những yếu tố có thể đề xuất trở thành một di sản thế giới. Tuy nhiên, GS Đức cũng đưa ra nhận định là việc đề cử làm di sản thế giới sẽ khó. Cái khó ở đây không phải là có “được” hay “không” mà vấn đề là nếu trở thành di sản thế giới thì phải giữ nguyên hiện trạng sau khi được công nhận. Trong khi đó, đây lại là khu vực “nhạy cảm” luôn có những sự biến đổi không ngừng.
Việc quần thể hồ Gươm có thể trở thành di sản thế giới hay không có lẽ phải để “hậu xét”. Tuy nhiên, vấn đề trước mắt là nếu không có các chính sách cụ thể hơn thì sẽ khó xử lý các vi phạm liên quan đến khu vực này. GS Đức cho rằng, việc công nhận đây là quần thể di sản quốc gia thì chắc chắn khi có các vi phạm, các cơ quan chức năng có thể áp dụng những biện pháp mạnh tay hơn. Ngoài ra, khi nâng tầm khu vực lên thành một di sản quốc gia thì ý thức giữ gìn của người dân sẽ được nâng cao; ngoài ra việc đầu tư cho khu vực sẽ được chú trọng hơn.
Là di sản quốc gia, vi phạm sẽ bớt
|
Theo GS Hà Đình Đức, nhiều công trình xây dựng đã vi phạm quy hoạch hồ Gươm nếu so với bản quy hoạch chi tiết hồ Gươm và vùng phụ cận do Bộ Xây dựng lập năm 1996. |
Nhiều công trình xây sau năm 1996 vi phạm quy hoạch hồ Gươm là thông tin mà GS Hà Đình Đức khẳng định, bởi ông vẫn còn lưu giữ một bản quy hoạch chi tiết hồ Gươm và vùng phụ cận do Bộ Xây dựng lập năm 1996. Bản quy hoạch này đã đựơc UBND thành phố Hà Nội phê duyệt. Theo bản quy hoạch này, quần thể hồ Gươm được chia thành ba “vòng”. Vòng trong là các phố bám mặt hồ, vòng ngoài cùng được xác định bởi ranh giới từ phố Hai Bà Trưng, Lý Thái Tổ, Hàng Gai và Nhà thờ Lớn... Tại quy hoạch, vòng trong cùng, các nhà chỉ được xây cao nhất là 16m, vòng 2 được xây cao 24m và vòng thứ 3 lại là 16m.
Theo quy hoạch chi tiết này, GS Hà Đình Đức cho rằng, có rất nhiều công trình xây dựng sau năm 1996 đã vi phạm quy hoạch vì chỉ cần một phép tính thông thường đã cho thấy có nhiều công trình xây sau thời điểm quy hoạch có độ cao hơn quy định trên.
Tuy nhiên, các vi phạm này cũng chỉ là vi phạm quy hoạch chứ chưa phải là vi phạm các điều luật liên quan đến Luật di sản. Việc xử lý các vi phạm này (nếu có) cũng không thể căn cứ theo Luật di sản được.
Hay những hành động xâm hại trực tiếp đến khu vực hồ Gươm cũng khó có những chế tài xử lý mạnh. Ngay cả “cụ” rùa cũng chỉ là loài vật có tên trong Sách Đỏ Việt Nam. Và như vậy, “cụ” cũng chẳng khác gì so với những loài vật khác trong Sách Đỏ. Nếu không may “cụ” bị hại, hay bị bắt mất, nếu bắt được kẻ vi phạm thì cũng chỉ có thể xử lý đối tượng vi phạm theo kiểu... buôn bán động vật hoang dã. Trong khi đó, việc bắt, giết... các loại động vật có trong Sách Đỏ diễn ra khá thường xuyên và các hình thức xử lý đều rất nhẹ.
Hoàng Phương
