"Tôi sẽ lên tiếng về những kiểu "chạy" trong xã hội"

"Tại diễn đàn QH khoá XI dù đã tích cực hoạt động, nhưng tôi còn nợ dân rất nhiều. Chuẩn bị cho kỳ họp tới, tôi đã chọn cho mình những vấn đề nóng hổi nhất mà cử tri địa phương và cả nước quan tâm. Đó là tình trạng "chạy" trên một số lĩnh vực hiện nay, chuyện quan chức ăn chia đất đai... Không kiến nghị, chuyển tải được tâm tư nguyện vọng chính đáng của cử tri đến QH, đồng nghĩa với việc đánh mất niềm tin to lớn của dân dành cho mình" - Ông Cuông nói.

ĐBQH phải "đeo bám" vấn đề đến cùng

* Tại kỳ họp thứ 11, QH Khoá XI, ông có đưa ra nhiều nhận xét khá thẳng thắn về chất lượng hiệu quả hoạt động của ĐBQH và QH khoá XI. Vậy Khoá XII này ông rút ra cho mình những kinh nghiệm gì để hoạt động tốt hơn?

Ngoài việc phải hiểu biết các vấn đề QH bàn, thì một kinh nghiệm đươc tôi rút ra là: Nếu kiến nghị, giám sát thực sự cụ thể, xác đáng thì hiệu quả rất cao, nếu chỉ nêu chung chung thì cơ quan giải quyết cũng mệt. Đặc biệt, ĐB phải theo dõi, "đeo bám" vấn đề đến cùng. Cuối cùng, nói gì thì nói, nhưng nếu việc làm và lời nói của anh không đi cùng nhau, lối sống của anh tại địa phương không gương mẫu, không lành mạnh thì anh khó có thể làm dân tin.

* Ông thấy chất lượng lần này của Đoàn ĐBQH Thanh Hoá thế nào?

Nói về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ thì khoá XI, 100% ĐB có trình độ ĐH trở lên, nhưng lần này có 2 ĐB trình độ THPT. Nhưng chất lượng thực tiễn thì có thể còn phải chờ quá trình hoạt động thì mới có thể đánh giá được. Bởi cũng có những ĐB trình độ học vấn cao nhưng chưa hẳn đã phát huy tác dụng, vì thiếu thực tiễn.

"Thẩm - giám - kiến" vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu

* Tại kỳ họp thứ XI, tổng kết nhiệm kỳ QH, ông phát biểu trước QH rằng công tác "thẩm - giám - kiến"(thẩm tra, giám sát, kiến nghị) của Hội đồng Dân tộc, các Uỷ ban của QH và ĐBQH vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu. Điều này làm giảm hiệu quả công tác của QH nói chung?

Hiện nay, các ĐB kiêm nhiệm vẫn nhiều, khoá XI là 25%, khoá này ĐB chuyên trách khoảng 30%. Do đó việc tổ chức các đợt đi kiểm tra, giám sát chưa đạt hiệu quả cao... Lẽ ra, một nội dung cần đi mấy ngày tìm hiểu kỹ, nhưng thực tế chỉ có thể "cưỡi ngựa xem hoa" thôi.

Thứ nữa là vấn đề trình độ năng lực. Đi giám sát người ta thì phải giỏi hơn thì mới "thẩm" được, chứ đằng này ĐB ở lĩnh vực này thì lại giám sát lĩnh vực khác nên rất khó làm tốt. Và chúng ta lại chưa có cơ chế mời chuyên gia tư vấn; chưa tạo điều kiện để họ đi khảo sát nắm tình hình. Rồi chuyên viên giúp việc cũng chỉ đơn thuần làm hành chính thôi chứ chưa phải là người chuyên sâu như các luật sư, văn phòng, cố vấn của nghị sĩ các nước.

Bầu trưởng thôn cũng “chạy” !

* Trong các kỳ họp tại Khóa XI, ông đã có tiếng nói rất thẳng thắn đến mức gay gắt, khi phản ánh đến nhiều kiểu "chạy" hiện nay. Ông có tiếp tục đề cập đến vấn đề này trong các kỳ họp tới ?

Ngay ở địa phương, chức trưởng thôn (chỉ được phụ cấp 100 nghìn/tháng), theo phản ánh của cử tri, cũng có "chạy". Tôi đề nghị phải thật chặt chẽ trong tuyển chọn cán bộ, nhất là phải công khai, minh bạch, phải có sự cạnh tranh để chọn người tài thực sự. Cụ thể, trong bầu cử, phải có nhiều đối tượng để xem xét, lựa chọn chứ không nên đưa 1 người độc nhất để bầu. Trong bầu cử ĐBQH vừa rồi tăng số dư ứng cử ít nhất 2 người, thì cử tri được lựa chọn nhiều hơn.

Trong khóa XII này, tôi cũng đang chuẩn bị có tiếng nói mạnh hơn về việc này. Nhân dân phản ánh nhiều thông tin về việc phải chi bao nhiêu mới được một vị trí. Ai cũng nói, bây giờ, để “chạy” vào cơ quan Nhà nước hoặc để được về công tác gần thành phố, cũng dựa theo km để tính tiền, càng gần thì tiền chi ra càng nhiều.

Cử tri phản ánh như vậy, nhưng họ chỉ rỉ tai nhau chứ không tố cáo vì họ là người trong cuộc, tố ra thì "tiền mất tật mang". Phải nêu vấn đề ra để các cơ quan có trách nhiệm xem xét, kiến nghị để có quy định pháp luật về tuyển dụng, không thể để người có đủ tiêu chuẩn nhưng không có tiền thì bị "bật ra", còn những anh chỉ học tại chức dởm nhưng có điều kiện quen thân, tiền bạc, thì lại ngang nhiên có ghế.

Nên theo hướng người dân bầu trực tiếp Chủ tịch xã

* Ngoài tệ “chạy” chức quyền, ông có dự định mổ xẻ vấn đề bức xúc nào khác ?

QH cũng như dư luận mới chỉ tập trung những vụ lớn ở TƯ thôi, chứ thực tế hiện nay bức xúc ở chính quyền cơ sở cấp xã mới là mối lo lớn... Tôi đang chuẩn bị những số liệu để phản ánh và kiến nghị với QH phải xử lý những hiện tượng này.

Vì thế, rất cần phải có sự  quan tâm mạnh tới chất lượng của đội ngũ cán bộ xã, kể cả vấn đề phải thay đổi cơ chế bầu các chức danh như MTTQ đang đề nghị là dân bầu trực tiếp Chủ tịch xã chẳng hạn. Cách bổ nhiệm, bầu cử hiện nay của ta vẫn ở phạm vi hẹp. Khi dân được bầu trực tiếp các chức danh quản lý, tôi chắc rằng tình hình sẽ khác.

* Kỳ họp thứ nhất, QH Khoá XII sẽ tiến hành bầu và phê chuẩn một số chức danh quan trọng. Với các chức danh như bộ trưởng, ông thấy nên làm thế nào?

Cá nhân tôi muốn đưa ra 2 ứng viên ngang nhau để ĐB chúng tôi được quyền chọn thì hay hơn. Tôi đã phát biểu từ trước rồi, phải có số dư, không nên đưa 1 chọn 1, nhất là với các bộ trưởng. Muốn có chất lượng thì phải có 2 ứng viên để cân nhắc.

* Xin cảm ơn ông!

Lê Hồng Sơn  (thực hiện)