Quy định cho thuê lại lao động: Hàng triệu lao động được hưởng lợi

Hàng triệu lao động sẽ được hưởng lợi trước quy định về cho thuê lao động. Ảnh: CT.

 

Đây được xem là nghị định quy định có sức ảnh hưởng lớn đối với thị trường lao động trong tình hình hiện nay. Trên thực tế, đơn cử một vài công trình xây dựng lớn ở TP Hà Nội hoặc TP HCM, ngoài lực lượng nhân công của nhà thầu chính thì có đến cả trăm nhà thầu phụ và hàng vạn công nhân được thuê lại. Hàng chục triệu lượt lao động được thuê lại/năm nhưng chưa có chế tài nên quyền lợi người lao động bị bỏ ngỏ. Vì vậy, với sự ra đời của nghị định này, từ ngày 15/7 tới, hàng triệu công nhân, lao động trong các doanh nghiệp hoạt động trên lĩnh vực cho thuê lại lao động phải đáp ứng các yêu cầu khắt khe. Điều này đồng nghĩa với việc quyền lợi của người lao động được đảm bảo trong nhiều trường hợp như môi trường làm việc lẫn khi gặp tai nạn, rủi ro.

Theo quy định, thời hạn cho thuê lại lao động tối đa không quá 12 tháng. Chỉ có 17 danh mục ngành, nghề, công việc được phép thuê lại lao động thay vì hàng trăm ngành nghề tự cho thuê tự phát như hiện nay. Số công việc được thực hiện cho thuê lại lao động gồm:  Phiên dịch/ Biên dịch/ Tốc ký; Thư ký/Trợ lý hành chính; Lễ tân; Hướng dẫn du lịch; Hỗ trợ bán hàng;  Hỗ trợ dự án; Lập trình hệ thống máy sản xuất; Sản xuất, lắp đặt thiết bị truyền hình, viễn thông; Vận hành/kiểm tra/sửa chữa máy móc xây dựng, hệ thống điện sản xuất;  Dọn dẹp vệ sinh toà nhà, nhà máy;  Biên tập tài liệu; Vệ sĩ/Bảo vệ; Tiếp thị/Chăm sóc khách hàng qua điện thoại;  Xử lý các vấn đề tài chính, thuế; Sửa chữa/Kiểm tra vận hành ô tô;  Scan, vẽ kỹ thuật công nghiệp/Trang trí nội thất; Lái xe.

Song hành với việc quy định danh mục các ngành nghề cho thuê thì danh mục các trường hợp bị cấm thuê lao động cũng được nêu chi tiết. Các trường hợp bị cấm thuê lao động gồm: Doanh nghiệp đang xảy ra tranh chấp lao động, đình công hoặc để thay thế người lao động đang trong thời gian thực hiện quyền đình công, giải quyết tranh chấp lao động. Doanh nghiệp cho thuê không thỏa thuận cụ thể về trách nhiệm bồi thường tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp của người lao động thuê lại với bên thuê lại lao động. Thay thế người lao động bị cho thôi việc do thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc sáp nhập, hợp nhất, chia, tách doanh nghiệp hoặc vì lý do kinh tế. Cho thuê lao động để làm các công việc ở những nơi có điều kiện sinh sống khắc nghiệt theo danh mục do Bộ trưởng Bộ LĐ, TB&XH và Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành, trừ trường hợp người lao động đó đã sinh sống tại khu vực trên từ đủ 3 năm trở lên; công việc cho thuê lại lao động nằm trong danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm do Bộ trưởng Bộ LĐ, TB&XH ban hành.

 

Để đưa hoạt động cho thuê lao động vào quy củ, loại bớt sự hoạt động manh mún, nhỏ lẻ thì yêu cầu vốn pháp định và ký quỹ đối với hoạt động này khá cao. Theo quy định thì điều kiện vốn pháp định đối với hoạt động cho thuê lại lao động là 2 tỷ đồng. Doanh nghiệp cho thuê phải duy trì mức vốn điều lệ không thấp hơn mức vốn pháp định trong suốt quá trình hoạt động. Đối với doanh nghiệp nước ngoài liên doanh với doanh nghiệp trong nước thì yêu cầu còn khắt khe hơn. Theo đó, muốn hoạt động thì phải là doanh nghiệp chuyên kinh doanh cho thuê lại lao động, có vốn và tổng giá trị tài sản của doanh nghiệp từ 10 tỷ đồng trở lên; Đã có kinh nghiệm hoạt động trong lĩnh vực cho thuê lại lao động từ 5 năm trở lên. Ngoài ra doanh nghiệp còn phải thực hiện ký quỹ với số tiền là 2 tỷ đồng.

Khi có đủ số tiền tới hàng chục tỷ nêu trên để hoạt động mà không bị cơ quan pháp luật “sờ gáy” thì doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này còn phải tuân thủ hàng loạt các quy định khác. Đối với doanh nghiệp cho thuê, các hành vi bị cấm gồm: Trả tiền lương và chế độ khác cho người lao động thuê lại thấp hơn so với nội dung đã thỏa thuận với bên thuê lại lao động; Cho doanh nghiệp khác mượn hoặc mượn Giấy phép hoạt động cho thuê lại lao động để hoạt động cho thuê lại lao động; Thu phí đối với người lao động thuê lại hoặc thực hiện việc cho thuê lại mà không có sự đồng ý của người lao động; Cho thuê lại lao động không thuộc danh mục công việc được thực hiện cho thuê lại lao động hoặc cho thuê lại lao động vượt quá thời hạn cho thuê lại lao động theo quy định; Thực hiện hoạt động cho thuê lại lao động giữa doanh nghiệp cho thuê với doanh nghiệp khác trong công ty mẹ - công ty con, tập đoàn kinh tế mà doanh nghiệp cho thuê này là doanh nghiệp thành viên.

Đối với bên thuê lại lao động, các hành vi bị cấm như: Thu phí đối với người lao động thuê lại; Cho người sử dụng lao động khác thuê lại người lao động đã thuê; Sử dụng người lao động thuê lại làm công việc nằm ngoài danh mục công việc được thực hiện, sử dụng người lao động thuê lại vượt quá thời hạn.

 

Theo Bộ LĐ, TB&XH, việc cho thuê lại lao động nhằm đáp ứng tạm thời sự gia tăng đột ngột về nhân lực trong khoảng thời gian nhất định; thay thế người lao động trong thời gian nghỉ thai sản, bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hoặc phải thực hiện các nghĩa vụ công dân hoặc giảm bớt thời giờ làm việc; có nhu cầu sử dụng lao động trình độ chuyên môn kỹ thuật cao.