Rước họa vì phá thai “chui”

Ảnh minh họa

Tử vong sau khi phá thai “chui”

Mới đây, theo nội dung bài viết “Nở rộ dịch vụ phá thai cực kỳ nguy hiểm” đăng tải trên Báo Pháp luật TPHCM thì hiện nay, ở TPHCM đang tồn tại không ít các phòng khám chuyên khoa Sản, cơ sở y tế tư nhân được quảng cáo có thể thực hiện các ca nạo phá thai từ nhỏ đến lớn, thậm chí có ca thai lên đến 18 tuần tuổi vẫn có thể “xử lý” được. Điều này gây nên tâm lý lo ngại về mức độ an toàn của các thủ thuật phá thai tại các cơ sở này.

Trên thực tế, đã có rất nhiều trường hợp người bệnh gặp biến chứng nặng, thậm chí tử vong do phá thai tại các phòng khám tư nhân không được cấp phép hoạt động. Đơn cử, cách đây không lâu, em N.T.N.H (19 tuổi, ở An Giang) đến gặp một y sĩ tên Vân (SN 1961, cùng tỉnh) đề nghị phá thai nhi 22 tuần tuổi. Dù biết thai lớn, nhưng để được 7 triệu đồng tiền công, bà Vân vẫn đồng ý làm. Thủ thuật phá thai diễn ra suốt 7 giờ đồng hồ khiến H mất nhiều máu và kiệt sức. Khi được đưa về nhà nghỉ ngơi, H bị đau bụng quằn quại, ngất lịm và được đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa trung tâm tỉnh An Giang. Tại đây, H được xác định thủng tử cung, ruột già và ruột non, nhiễm trùng và hoại tử ổ bụng làm liệt ruột. Dù được các bác sĩ tích cực cấp cứu nhưng sau 13 ngày điều trị, bệnh nhân H đã tử vong.

Hay cuối tháng 3 năm 2018, thông tin một nữ thầy lang tại huyện Quỳ Châu (Nghệ An) dùng que nứa phá thai cho một thai phụ trên địa bàn khiến thai phụ này tử vong đã làm xôn xao dư luận. Theo điều tra của các cơ quan chức năng, thầy lang này không hề có bằng cấp chuyên môn y tế và không có giấy phép hành nghề nhưng vẫn thực hiện phá thai cho người dân khi có yêu cầu, điều này là trái với quy định của pháp luật.

Các chuyên gia Sản khoa cho biết, hiện nay tình trạng các bạn trẻ “trót lỡ”, hoặc các cặp vợ chồng nhỡ kế hoạch tìm đến các cơ sở phá/hút thai tư nhân để bỏ thai vẫn còn nhiều do tâm lý e ngại, xấu hổ và muốn xử lý nhanh, tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, cũng chính vì thế, nhiều người “giao phó” tính mạng của cả mẹ lẫn thai nhi trong bụng mà không cần quan tâm đến việc phòng khám, cơ sở y tế mình lựa chọn có đảm bảo an toàn hay không.

Theo số liệu thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), hàng năm, có khoảng 85 triệu ca có thai ngoài ý muốn, trong đó, gần 20 triệu ca trong số này là phá thai không an toàn. Bên cạnh đó, khoảng 13% các ca tử vong liên quan đến thai nghén là do phá thai không an toàn, con số này ước tính khoảng 47.000 ca mỗi năm. Còn tại Việt Nam, hàng năm, có khoảng 250.000 - 300.000 ca phá thai được báo cáo chính thức. Số liệu điều tra năm 2016 cho thấy, 73% số ca phá thai có tuổi thai dưới 7 tuần, 3% phá thai ở độ tuổi thai trên 12 tuần. Đây là một thực trạng rất đáng báo động và trăn trở.

20% ca điều trị vô sinh có tiền sử phá thai

Đề cập đến việc hiện nay nhiều phòng khám Sản khoa cũng như các cơ sở pha thai tư nhân mọc lên như… nấm với các chiêu trò quảng cáo, thu hút như “phá thai công nghệ cao”, “phá thai không đau”… BS Sản khoa Lê Thị Kim Dung, phụ trách Trung tâm Y tế Thái Hà (Hà Nội) cho biết, chị em cần thật sự cẩn trọng với những chiêu trò “câu khách” của các phòng khám. Bởi lẽ, chính bản thân bà đã phải tiếp nhận nhiều trường hợp sản phụ bị nhiễm trùng, băng huyết, thủng tử cung và một số tai biến nghiêm trọng khác sau khi thực hiện thủ thuật phá thai ở những cơ sở tư nhân không có uy tín. Trong số đó, nhiều người diễn biến nặng và không qua khỏi.

BS Kim Dung cho biết thêm, dù hiện nay có nhiều phương pháp phá thai an toàn nhưng bất kỳ phương pháp nào cũng tiềm ẩn nguy cơ gây biến chứng. Việc đình chỉ thai nghén cho các thai phụ phải được tiến hành cẩn thận vì bất cứ sai sót nào trong quá trình thực hiện thủ thuật có thể để lại hậu quả nghiêm trọng cho bệnh nhân. Theo đó, các tai biến Sản khoa có thể gặp khi phá thai ngoại khoa (hút thai) bao gồm: Nhiễm khuản, rách hoặc thủng tử cung; sót rau; băng huyết nhiều dẫn đến tử vong. Còn với phá thai nội khoa (dùng thuốc), biến chứng điển hình là thất bại của thuốc dẫn đến việc phải hút lại thai, gây nguy cơ băng huyết, nhiễm trùng, dẫn đến vô sinh sau này. Theo nghiên cứu, 20% các ca điều trị vô sinh có tiền sử từ việc phá thai không an toàn.

Theo PGS.TS Lưu Thị Hồng, nguyên Vụ trưởng Vụ Sức khỏe Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế), hiện nay, thực trạng phá thai cho phép phá những thai ngoài ý muốn. Các cơ sở y tế thực hiện phá thai phải được cấp phép hoạt động và có chứng nhận của cơ quan có thẩm quyền. Theo đó, các đơn vị này phải được trang bị đầy đủ trang thiết bị và đội ngũ nhân viên y tế phải có chuyên môn và chứng chỉ hành nghề. Ngược lại, việc thực hiện “xử lý” các thai nhi tại các phòng khám tư không đảm bảo rất nguy hiểm, chị em có thể gặp một số biến chứng nguy hiểm đến tính mạng. Do đó, để giảm thiểu các tai biến có thể xảy ra khi phá thai, các chuyên gia khuyến cáo, chị em nên đến bệnh viện hoặc các cơ sở y tế được cấp phép hoạt động để được khám và tư vấn phương pháp đình chỉ thai an toàn, phù hợp với thể trạng từng người, không nên lựa chọn các cơ sở “chui” để tránh rước họa vào người.

Dưới góc độ quản lý, thời gian qua, Bộ Y tế đã cố gắng thực hiện nhiều biện pháp siết chặt hơn việc quản lý để phát hiện được các phòng khám tư nhân vi phạm. Tuy nhiên nhiều cơ sở y tế, phòng khám lợi dụng thời điểm ban đêm, ngoài giờ hành chính để thực hiện các ca nạo phá thai trái quy định nên rất khó kiểm tra và phát hiện. Lịch trình, thông tin bệnh lịch các ca khám thai, nạo phá thai cũng có thể không được ghi lại để tránh bị tổ công tác kiểm tra.

Theo các chuyên gia dân số, nguyên nhân sâu xa dẫn đến tình trạng phá thai ngày càng gia tăng là do nhận thức về phương pháp tránh thai, quan hệ tình dục an toàn ở giới trẻ còn nhiều hạn chế. Do đó, để giúp giảm thiểu được tình trạng nạo phá thai gia tăng, ngoài việc xử lý các cơ sở hoạt động trái phép, cần phải giải quyết được “gốc” vấn đề, tức là phải tăng cường truyền thông về việc chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục ở giới trẻ để giúp họ nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi, tiến tới tình dục an toàn, giảm dần tỷ lệ nạo phá thai. Theo đó, trong những năm qua, ngành Dân số đã phối hợp với nhiều cơ quan, ban ngành đoàn thể đã tổ chức nhiều hoạt động truyền thông ý nghĩa như tư vấn, chăm sóc sức khỏe tiền hôn nhân; chăm sóc sức khỏe sinh sản cho vị thành niên, thanh niên trên địa bàn cả nước, ưu tiên vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn… Những hoạt động này có ý nghĩa tích cực, góp phần nâng cao nhận thức, giảm thiểu tình trạng nạo, phá thai ở giới trẻ.

Mai Thùy