Sai sót trong sách tham khảo: “Sạn” làm vẩn đục tâm hồn trẻ

Với một số bài đồng dao có nội dung phản cảm, cuốn sách "Đồng dao cho trẻ mầm non" tập 6 (Nhà xuất bản Mỹ thuật) đã bị thu hồi. Ảnh: TL.

Hoảng hốt đồng dao

Lại thêm những cuốn sách tham khảo dành cho trẻ em bị phát giác vì có nội dung không phù hợp, gây bức xúc cho phụ huynh. Điển hình là hai bài “Chơi vỗ tay”, “Ông Nhăng mà lấy bà Nhăng” với những câu như: "Ở với ai?/ Ở với bà/ Bà gì?/ Bà ngoại/ Ngoại gì?/ Ngoại xâm/ Xâm gì?/ Xâm lăng" và "Ông Nhăng mà lấy bà Nhăng/ Đẻ được con rắn thằn lằn cụt đuôi/ Ông Nhăng bảo để mà nuôi/ Bà Nhăng đập chết đem vùi đống tro…" trong cuốn “Đồng dao cho trẻ mầm non” tập 6 (Nhà xuất bản Mỹ thuật),

Chưa hết, rất nhiều phụ huynh đã phát hoảng với bài tập toán ở trang 11 trong tập sách “Phép cộng trừ phạm vi 100” của tác giả Hoàng Long (in logo Nhà xuất bản Trẻ, khung lưu chiểu ghi thời điểm cấp phép là tháng 7/2002, nộp lưu chiểu tháng 9/2003). Bài tập toán có nội dung: “Hai bàn tay em có 10 ngón, do đùa nghịch dao nên bị cụt mất đi hai ngón tay. Hỏi em còn lại mấy ngón tay?”. Bài toán này có phần hướng dẫn giải tóm tắt và hình vẽ minh họa với hai bàn tay và ngón trỏ, ngón giữa của bàn tay phải bị cắt rời một bên.

Cả hai cuốn sách nói trên đều có những nội dung không hợp lý, không phù hợp với lứa tuổi mầm non, tiểu học. Sau khi bị phụ huynh “tẩy chay”, dư luận lên án thì đến ngày 28/11, Cục Xuất bản (Bộ Thông tin và Truyền thông) có văn bản gửi các công ty phát hành sách, chính thức thông báo về việc không phát hành hai cuốn sách cho trẻ em có nội dung phản cảm này.

Không riêng hai cuốn sách tham khảo nói trên, mà trong thời gian qua có rất nhiều sách tham khảo dành cho học sinh từ mầm non đến các bậc phổ thông có nội dung phản cảm, thiếu tính giáo dục. Đáng buồn, khi sự việc xảy ra, việc khắc phục của các công ty phát hành sách, nhà xuất bản chỉ là phạt tiền, thu hồi sách, trong khi sách đã phát hành được nhiều năm, thậm chí được đưa lên các trang mạng Internet, rất khó để gỡ xuống.

Phụ huynh tự “cứu” con?

Cấm ép học sinh mua sách tham khảo Nhằm chấn trỉnh tình trạng “loạn” sách tham khảo trong các nhà trường, Bộ GD&ĐT vừa công bố dự thảo Thông tư quy định về sử dụng sách, tài liệu tham khảo trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên. Theo dự thảo, cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên cơ sở giáo dục không được giới thiệu, quảng bá, vận động mua, phát hành sách tham khảo tới học sinh, hoặc cha mẹ học sinh dưới bất kỳ hình thức nào.

Hiện tượng sách tham khảo tràn ngập thị trường hiện nay một phần do việc cấp phép, phát hành có phần dễ dãi. Nói về chuyện xuất bản ấn phẩm, chị N (Biên tập viên của một nhà xuất bản ở Hà Nội - đề nghị không nêu tên) cho biết: “Nhiều nhà xuất bản gặp khó khăn do phải cạnh tranh, nên đa phần là các công ty phát hành sách tự đứng ra viết sách, thu thập bản thảo, thậm chí đi nhặt nhạnh, xào xáo… sau đó đi xin giấy phép tại các nhà xuất bản rồi tự đi in, phát hành… Lãnh đạo nhà xuất bản, biên tập viên không phải ai cũng có kiến thức, chuyên môn về lĩnh vực giáo dục, thiếu nhi… nên rất dễ xảy ra “sạn” trong các ấn phẩm”.

Sách tham khảo cho thiếu nhi nhiều “sạn”, trách nhiệm của nhà xuất bản, đơn vị phát hành là một chuyện, nhưng tác hại cho tâm lý học sinh là rất nghiêm trọng. Theo TS Nguyễn Tùng Lâm, Chủ tịch Hội Khoa học - Tâm lí giáo dục Hà Nội: "Những cuốn sách dành cho trẻ em có nội dung bạo lực, không phù hợp đã xuất hiện nhiều trên thị trường. Trách nhiệm của người lớn là một chuyện, nhưng chịu tác động nhiều vẫn là con trẻ, các em còn nhỏ sẽ ảnh hưởng tới tâm, sinh lý sau này. Theo tôi, giữa một “ma trận” thị trường sách tham khảo, phụ huynh phải là người tiêu dùng thông minh”.

Đồng quan điểm với TS Nguyễn Tùng Lâm, ông Phạm Xuân Tiến - Trưởng phòng Giáo dục tiểu học (Sở GD&ĐT Hà Nội) cũng cho rằng: "Phụ huynh muốn bổ sung kiến thức, kỹ năng cho con thì nên lựa chọn những cuốn sách phù hợp với khả năng của con. Phụ huynh nên thận trọng, xem xét kỹ sách tham khảo trước khi mua cho con. Phụ huynh không nên tạo áp lực cho con bằng việc nhờ cô giáo giao thêm bài tập về nhà cho học sinh, nhiều khi vì muốn ra thêm bài tập cho học sinh mà giáo viên đã thiếu cẩn trọng dẫn đến giao các bài toán sai lệch”.