Sáng mai, bạn hãy dậy sớm, quét nhà thật sạch!

Đối với người Việt Nam, Tết Nguyên đán không chỉ là thời khắc giao thừa mà là một khoảng thời gian dài từ 23 tháng Chạp (ngày ông Táo chầu trời) cho đến ngày ngày 8 tháng Giêng (ngày Cốc nhật - ngày sinh ra ngũ cốc).

Trong thời gian này có rất nhiều phong tục và kiêng kỵ được lưu truyền. Một trong những điều được nhiều người thực hiện là tục quét dọn trước Tết và kiêng quét nhà trong 3 ngày Tết.

Quan niệm của người xưa cho rằng, quét nhà vào những ngày đầu xuân là quét đi những tài lộc, thì xem như năm đó gia cảnh sẽ nghèo túng, khánh kiệt. Khi hốt rác trong nhà đổ đi thì thần Tài sẽ đi mất.

Vì vậy, mọi người thường chỉ quét nhà nhưng lại không quét ra ngoài cửa. Thay vào đó, vào ngày cuối cùng của năm cũ, các gia đình thường sẽ tổng vệ sinh nhà cửa thật sạch sẽ để đón năm mới.

Sáng mai hãy dậy sớm quét nhà thật sạch để Tết nhà cửa sạch sẽ. Ảnh minh họa

Vậy nếu sáng mai (mùng 1 Tết Bính Thân), bạn dậy sớm quét nhà thật sạch thì có bị xui xẻo?. Chia sẻ về kiêng kỵ này, Đại đức Thích Chúc Tiếp - Chánh văn phòng Ban trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh Thái Nguyên cho rằng, tục kiêng quét nhà đầu năm chỉ là tục tín ngưỡng, chứ không có cơ sở khoa học nào chứng minh làm điều này đầu năm thì cả năm sẽ không may mắn.

"Như ở chùa, Phật tử thường lui tới rất đông, thậm chí có những người vô ý xả rác ra thì chẳng nhẽ các vãi không quét. Để bẩn vậy, Phật tử sẽ nghĩ sao về chùa. Mọi người không nên nặng nề chuyện này, quan trọng là nhà cửa sạch sẽ nên không kể ngày nào đều quét nhà sạch sẽ. Điều đó vừa giữ vệ sinh môi trường vừa làm đẹp cảnh quan nhà. Sẽ chả có ai thích khi vào chúc Tết một nhà ngập rác", đại đức Thích Chúc Tiếp nói.

Nhiều nhà còn nghĩ không quét hất ra cửa, mà quét vào trong hoặc quét dồn vào một chỗ sau những ngày Tết mới hốt đổ đi để đỡ mất lộc. Thực tế cùng với việc đón tiếp khách, nhất là tổ chức ăn uống tại nhà thì không thể không dọn dẹp lại cũng như đổ rác.

Việc kiêng kỵ mong cho một năm may mắn là điều dễ hiểu, song việc bẩn phải dọn, rác đầy phải đổ là chuyện bình thường, không cần thiết phải kiêng quá đà để rác chất đống trong nhà mấy ngày liền gây mất vệ sinh, sinh bệnh tật.

Nhiều chuyên gia phong thủy cũng cho rằng, tục kiêng quét dọn trong ngày đầu năm là do ở trong Sưu thần ký có chuyện người lái buôn tên là Âu Minh đi qua hồ Thanh Thảo.

Thủy thần cho một con hầu tên là Như Nguyệt, đem về nhà vài năm thì giàu to. Đến sau, một hôm, nhân ngày mùng một Tết, đánh nó, nó chui vào đống rác mà biến mất, từ đó nhà chàng kia lại nghèo đi. Bởi thế ta theo tục này của Trung Quốc, kiêng không dám hốt rác trong mấy ngày Tết.

Không phải cứ quan niệm dân gian nào cũng áp dụng vào đời sống hiện đại, nhất là lại áp dụng máy móc lại càng không hợp.

Dân gian vẫn thường có những phong tục đầu năm mới như xông đất, khai bút, mừng tuổi, mở hàng, mua muối và một số kiêng kỵ đầu năm như kiêng xin lửa, xin nước, bất hòa, quét nhà… đầu năm.

Tuy nhiên, việc kiêng kỵ này còn tùy thuộc vào quan niệm và tín ngưỡng riêng của từng người, từng gia đình. Nếu hiểu các tập tục ngày Tết sẽ giúp người ta biết cách cư xử sao cho tế nhị, tránh gây hiểu lầm.

Chia sẻ về kiêng kỵ quét nhà ngày mùng 1, chị Thuyết (Hà Nội) bảo: “Tôi cũng biết người Việt có phong tục kiêng quét nhà, hốt rác đầu năm song nhà tôi không kiêng. Thường cứ sau giao thừa anh em kéo đến đông, uống bia, rượu, bánh kẹo rồi hướng dương vứt đầy nhà. Nhà ngập rác chẳng nhẽ mình không quét và hốt đổ đi. Nhà mình lại vốn nhỏ, để cả một đống rác bên góc nhà nhìn rất phản cảm. Con thì còn nhỏ cứ thấy đống rác lại ra nghịch, rất mất vệ sinh.

Ngày chưa lấy chồng, ở nhà bố mẹ đẻ tôi cũng chẳng kiêng kỵ gì. Trước giao thừa, bố mẹ tôi bảo quét lại sân, vườn, nhà cửa một lượt. Sáng sớm mùng 1 cũng đã gọi dậy quét nhà sạch sẽ đón khách. Vậy mà trong năm, gia đình vẫn gặp nhiều may mắn. Như năm ngoái, gia đình tôi mua được thêm một mảnh đất, chồng tôi còn được thăng chức phó phòng. Tôi thấy vận may chẳng liên quan gì tới chuyện quét nhà mà mọi người cứ nghĩ là hốt vận may đổ đi”.

Phương Thuận/Báo Gia đình & Xã hội