Số 9 Văn Miếu – Hà Nội: Cần xem xét một cách khách quan

Nhà công hay tư?        

Theo trình bày, trước năm 1959, nhà số 9 phố Văn Miếu (Nhà số 9) là nhà in tư nhân Vũ Hùng (IVH) rộng chừng 181m2. Đến năm 1959, Chính phủ chủ trương cải cách kinh tế, nhà IVH có đơn xin vào công tư hợp doanh.

Ngày 5/5/1961, Viện công tố TP Hà Nội có Quyết định số 1032 giao  IVH (số 9 phố Văn Miếu) cho Sở Văn hoá Hà Nội quản lý và ngày 5/9/1961 Sở này  sáp nhập IVH vào Xí nghiệp in công tư hợp doanh Minh Sang (IMS), thành một xưởng in.

Sau năm 1972, IMS chuyển về 101A Nguyễn Khuyến, dành diện tích ở số 9 cho 10 hộ là công nhân làm nơi ăn ở. Hàng tháng họ được cơ quan trích lương để trả tiền nhà cho đến ngày diễn ra vụ tranh chấp giữa nguyên đơn là bà Nguyễn Thị Ngọc Cầm, SN 1937, trú tại  phường 27, quận Bình Thạnh, Tp Hồ Chí Minh, bị đơn là Công ty In KHKT Hà Nội (trước đây là IMS), và các hộ dân trên là những người có quyền lợi và nghiã vụ liên quan.

Theo bà Cầm, nhà số 9 là của ông bà Nguyễn Huy Bích và Nguyễn Cống Truật - bố mẹ nuôi của bà, cho IVH thuê từ năm 1952. Sau đó, IVH chuyển đi thì IMS đến thuê và tự ý cho công nhân đến ở... Điều này được lãnh đạo cũ của Công ty in KHKT Hà Nội (trước kia là IMS) xác nhận: Năm 1954 Công ty có thuê tầng 1 nhà số 9 của bà Truật. Tuy nhiên, không chỉ việc thuê mượn này không hề có giấy tờ hay chứng từ gì, mà bản thân Công ty In KHKT sau này lại  có công văn số 82/CV/CT do Giám đốc Lê Ngọc Hoà ký khẳng định: “Công ty không thuê nhà số 9”.

Ngày 13/10/2006, TANDTC xét xử phúc thẩm vụ kiện. Theo đó, xác nhận bà Cầm là con nuôi của cụ Bích, Truật và là người thừa kế duy nhất theo pháp luật. Không có tài liệu nào chứng minh nhà số 9 là của Nhà nước, được đưa vào hợp doanh. Vì vậy, buộc Công ty in KHKT và 10 hộ dân nói trên trả lại toàn bộ diện tích mà họ đang sử dụng tại tầng 1, nhà số 9 cho bà Cầm. Với phán quyết này, các hộ dân với trên 40 nhân khẩu, có hoàn cảnh vô cùng khó khăn sẽ bị mất nhà.

Nhiều tình tiết bị bỏ qua

Theo tìm hiểu của chúng tôi, trong khi một số cựu công nhân của IVH (Sau là IMS) đều xác nhận: Nhà số 9 (tầng 1) là Nhà IVH do ông Vũ Hùng làm chủ. Khi được Nhà nước đưa vào công tư hợp doanh, chỉ có diện tích tầng 2 thuộc sở hữu của ông bà Bích Truật, thì ông Tạ Lưu Phương –  nguyên Trưởng phòng tổ chức Công ty in sách KHKT xác nhận: “Ngày 6/1/1993, tôi thừa lệnh của ông Giám đốc Phạm Văn Quý, thừa nhận có thuê toàn bộ tầng 1 nhà số 9 từ năm 1954 của bà Truật. Nay tôi xác nhận lại thực tế của sự việc trên như sau: Tại thời điểm năm 1993, Công ty không còn lưu giữ tài liệu quản lý tầng 1 ngôi nhà số 9, không có giấy tờ gì chứng minh là Công ty thuê và trả tiền cho cụ Truật?

Mặt khác, tại phiên phiên xét xử , mặc dù đã viện dẫn rất nhiều công văn của các cơ quan chức năng thành phố, nhưng HĐXX đã không làm rõ được có hay không việc thuê nhà giữa IVH, IMS với ông bà Bích, Truật. Cũng chẳng xem xét đến Công văn số 82/CV/CT ngày 7/10/2003 với nội dung phủ nhận toàn toàn việc thuê nhà giữa Công ty in KHKT với gia đình bà Cầm.

Gần đây nhất, các hộ dân đã tìm được Quyết định số 258VCT/VP ngày 16/2/1960 của Viện Công tố Hà Nội về việc kiểm kê tài sản của IVH. Đây là tiền đề để Viện Công tố ra Quyết định 1052 (5/1961), giao tài sản của IVH (trong đó có nhà số 9) cho Sở Văn hoá quản lý.

Có thể thấy, bên cạnh việc không có giấy tờ thể hiện việc thuê mượn giữa IVH, IMS với ông bà Bích, Truật, thì những quyết định của Viện công tố đã chứng minh rằng, nhà số 9 đã được chuyển giao cho Nhà nước. Vì vậy, phán quyết buộc các hộ dân phải trả lại nhà của Toà liệu đã hợp lý?.

Về vấn đề này, Uỷ ban Pháp luật Quốc hội, Bộ Văn hoá Thông tin và Đoàn Đại biểu Quốc hội Tp Hà Nội, đã liên tục có công văn gửi Chánh án TANDTC và Viện trưởng VKSNDTC đề nghị xem xét lại vụ kiện, giải quyết đúng quy định của pháp luật, đảm bảo quyền lợi cho người dân.        

Trần Bảo