Son môi có chất sudan gây ung thư: Mua đâu cũng có!

Bán cực chạy

Chúng tôi khảo sát một loạt khu vực bán mỹ phẩm tại các chợ Ngã Tư Sở, chợ Mơ, Nghĩa Tân... ở Hà Nội, cùng lời đề nghị được tư vấn cho một “loại son màu đỏ hoặc hồng, giá cả thật bình dân”. Lập tức chúng tôi nhận được vô số mẫu son của nhà sản xuất Shilulan (Trung Quốc), giá dao động 15.000 - 20.000 đồng, chuyên trị hai tông hồng và đỏ. Heng Fang tuy ít phổ biến hơn, nhưng cũng đã xuất hiện loại có vỏ màu đen.

Khi chúng tôi băn khoăn rằng liệu những thỏi son giá rẻ này có thể làm thâm môi và chứa độc tố gây hại hay không thì một chị bán hàng ở chợ Nghĩa Tân... "biểu diễn" luôn: thoa ngay một lớp son Shilulan lên môi! “Son này chúng tôi bán cực chạy. Chị em kinh doanh mỹ phẩm tại chợ cũng dùng vì hợp với túi tiền”.

Tại một tiệm bán buôn mỹ phẩm loại lớn nhất Hà Nội trên phố Hàng Ngang, tôi chọn một thỏi vỏ màu vàng đồng, giá 65.000 đồng. Nhìn qua thấy vỏ thỏi có vẻ dại dại, kiểu hàng “nhái”. Khi được hỏi còn loại nào rẻ hơn, cô bán hàng chỉ ngay gian nhà trong, chuyên trị hàng Trung Quốc: những rổ nhựa nhỏ để chật những cây son nhãn hiệu lạ hoắc Haoang, VOV... giá 10.000 đồng/thỏi. Một số cây Shilulan có vỏ màu trắng, màu đồng cũng thấy bày bán ở đây.

Son môi hiệu Shilulan mua tại một số cửa hàng ở Hà Nội - Ảnh: L.Anh

Bên cạnh Shilulan được bày bán phổ biến, các cửa hàng mỹ phẩm trong các chợ lớn, nhỏ của Hà Nội còn rất nhiều loại son giá rẻ... không rõ nguồn gốc. Giá son môi của Shilulan không dưới 15.000 đồng, nhưng vẫn có những loại son... không tên khác giá chỉ 10.000-12.000 đồng.

Theo một chủ shop mỹ phẩm lớn ở Hà Nội, thị trường mỹ phẩm VN có ba nguồn hàng chính: hàng xách tay do các tiếp viên hàng không, thủy thủ và người VN học tập, công tác, sinh sống ở nước ngoài mang về; hàng chính hãng và hàng “nhái” của Trung Quốc. Điểm đặc biệt là hàng “nhái” có đủ loại, đủ nhãn hiệu nổi tiếng, độ giống như thật có thể gần 100% mà người không rành khó có thể phân biệt được thật - giả.

Trước thông tin về sự xuất hiện của “son môi sudan” trên thị trường gây hoang mang và lo lắng cho người tiêu dùng, chiều qua 1/3, đích thân giám đốc Sở Y tế Hà Nội đã dẫn đầu đoàn thanh tra thực hiện một cuộc kiểm tra bất ngờ tại chợ Ngã Tư Sở. Kết quả 3/3 quầy bán mỹ phẩm đều có bán son môi hiệu Shilulan, giá bán lẻ 15.000 -20.000 đồng/thỏi!

Theo các chủ hàng, loại son môi này được mua sỉ từ các tiệm buôn mỹ phẩm trên phố Hàng Ngang, Gia Ngư, Đồng Xuân... nhưng họ đều không xuất trình được giấy tờ liên quan. Vì lý do này, đoàn thanh tra đã thu giữ và gửi viện kiểm nghiệm 39 thỏi son nghi ngờ có chứa sudan và không rõ nguồn gốc.

Tuy nhiên, hiện nay cơ quan quản lý cũng tỏ ra lúng túng trong việc giải quyết vấn đề “son sudan”. Lý do là từ năm 2003, VN đã ký cam kết hài hòa quản lý mỹ phẩm với các nước trong khu vực ASEAN, song hiện nay Ủy ban mỹ phẩm ASEAN chưa có qui định nào cấm sudan trong mỹ phẩm!? Trong khi đó, từ tháng 5/2005, châu Âu đã cấm sử dụng chất tạo màu sudan sản xuất mỹ phẩm, ngoại trừ sản phẩm dùng cho tóc. Cũng chính vì lý do này, một cuộc thanh tra toàn diện thị trường mỹ phẩm, đặc biệt ở nhóm hàng chưa đăng ký, vẫn chưa được thực hiện.

Dự kiến từ 1/1/2008, mỹ phẩm nhập khẩu vào VN sẽ không phải đăng ký mà chỉ cần công bố chất lượng như các mặt hàng nội địa. Nhưng thay vào đó, cơ quan chức năng dự định sẽ tăng cường khâu hậu kiểm, kiểm soát chặt chẽ mặt hàng còn đang loạn này.

Tuy vậy, theo Cục Quản lý dược, sản phẩm son môi của Shilulan và Heng Fang chưa được đăng ký nhập khẩu vào VN. Các sản phẩm hiện có mặt trên thị trường đều là hàng lậu, cơ quan chức năng sẽ thu giữ và tiêu hủy ngay nếu phát hiện được.

Theo ông Nguyễn Văn Lợi (phó phòng quản lý mỹ phẩm, Cục Quản lý dược), qua nghiên cứu thực nghiệm trên chuột và thỏ cho thấy sudan có thể gây ung thư. Nhưng với ung thư trên người thì hiện chưa có bằng chứng về liều lượng, thời gian sử dụng... Ngay sau khi có thông tin xuất hiện son môi chứa sudan bị buộc tiêu hủy tại Trung Quốc, Cục Quản lý dược đã gửi thư đề nghị phía Trung Quốc chia sẻ thông tin, nhưng đến nay vẫn chưa có phản hồi về vấn đề này.

Theo Tuổi Trẻ