Tags:
“Sự tử tế” trong đề thi học sinh giỏi Quốc gia môn Ngữ văn có “làm khó” thí sinh?
GiadinhNet - Đề thi môn Ngữ văn (lần 1) kỳ thi học sinh giỏi quốc gia THPT năm học 2019 - 2020 thu hút sự quan tâm, thảo luận của dư luận. Đề thi đề cập đến “sự tử tế”, một chủ đề hay nhưng không dễ thực hiện.
Môn Ngữ văn học sinh giỏi Quốc gia THPT năm 2019 - 2020 do Bộ GD&ĐT tổ chức ngày 27/12, đề thi bao gồm 2 câu. Ở câu 1 Nghị luận xã hội, đề bài yêu cầu bày tỏ suy nghĩ về "Con đường đi đến thành công bằng sự tử tế là nhan đề bản dịch Tiếng Việt cuốn sách của Inamori Kazuo - một doanh nhân người Nhật".
Ở câu 2 Nghị luận văn học, đề yêu cầu học sinh trả lời nội dung: "Thời đại ngày nay, con người phải đối mặt với nhiều áp lực trong cuộc sống. Liệu văn học có khả năng giúp con người hóa giải những áp lực đó?".
Nhận định về đề thi, TS.Trịnh Thu Tuyết - giáo viên Ngữ văn (Hệ thống Giáo dục Hocmai) cho rằng, cả hai câu nghị luận xã hội và nghị luận văn học đều đặt ra những vấn đề quen thuộc mà không bao giờ nhàm chán của cuộc sống và văn chương, đều không có điểm tựa nào ngoài vốn sống, vốn văn chương và năng lực nhận biết, lý giải vấn đề của thí sinh.
Câu nghị luận xã hội khá thú vị bởi nhiều lẽ. Trước hết là cách nhìn ra vấn đề khá độc đáo từ nhan đề một cuốn sách dịch "Con đường đi đến thành công bằng sự tử tế" thay vì những danh ngôn, quan niệm hay những câu chuyện… như phần lớn các đề quen thuộc.
Đề thi môn Ngữ văn Kỳ thi học sinh giỏi Quốc gia THPT năm 2019 - 2020.
"Thành công" và "tử tế" là hai vấn đề thường xuất hiện độc lập trong rất nhiều đề thi, rất nhiều bài viết. Sự kết nối giữa chúng với nhau trong mối quan hệ nhân quả chính là góc nhìn tạo hứng thú cho học trò trong thời đại của các trào lưu startup và "việc tử tế". Đặc biệt, khi người ta nói nhiều tới "việc tử tế" như một tín hiệu cho thấy cuộc sống đang thiếu vắng sự tử tế và nhiều thành công bất chấp cả đạo lý lẫn pháp lý.
Câu lệnh yêu cầu trình bày "suy nghĩ của anh/chị về "con đường" này" sẽ mở ra khá nhiều khả năng kiến giải, dù có thể thấy trước hướng khẳng định sẽ chiếm tuyệt đại đa số khi làm bài, bởi học trò sẽ không khó khăn để nhận ra tính đúng đắn muôn đời của sự tử tế.
Tuy nhiên, theo TS. Trịnh Thu Tuyết, đề bài vẫn mở ra những khoảng trống của thử thách giúp phân loại những bài viết nhằm tới cái đúng đương nhiên, an toàn với những bài viết thể hiện hiểu biết xã hội sâu rộng, thể hiện những trăn trở suy tư thấu đáo trước mối quan hệ giữa lẽ phải với thực tế cuộc sống nhiều khi trái ngược.
Học sinh sẽ thể hiện kiến thức đời sống xã hội, năng lực lý giải và nhất là bản lĩnh tự chủ của mình khi đặt được vấn đề về nghịch lý và hướng giải quyết nghịch lý khi sống tử tế, trung thực thường thua thiệt, thậm chí thất bại.
Cũng vì nghịch lý này đang trở thành lẽ đương nhiên trong thực tế cuộc sống nên nếu học sinh không có tầm nhìn sâu rộng, không có khả năng lý giải, lập luận…, đề bài dễ đưa tới những bài văn viết như… nghị quyết hay bài giáo dục công dân.
Câu nghị luận văn học đề cập vấn đề quen thuộc của lý luận văn học là chức năng văn học, đặt vấn đề cụ thể về khả năng của văn học nhằm "giúp con người hóa giải những áp lực" trong cuộc sống. Với yêu cầu này của đề bài, học trò phải nắm chắc và đề cập được tất cả các chức năng của văn học, từ nhận thức, giáo dục, thẩm mĩ cho tới giao tiếp, giải trí…
Cũng theo TS. Trịnh Thu Tuyết, thử thách của đề bài không chỉ dừng lại ở phần kiến thức khá nặng của lý luận văn học vốn trừu tượng với các em mà còn hiện hữu chủ yếu ở cách các em xử lý mảng kiến thức ấy khi kết hợp với những minh chứng qua văn chương; thậm chí, khó khăn còn xuất hiện ngay trong mảng kiến thức đời sống khi các em đề cập tới những áp lực của đời sống tinh thần.
"Xưa nay, dù được coi là phương tiện "chở đạo/ đâm gian", văn chương vẫn chỉ là sự ánh chiếu cuộc sống, có thể phản ánh, khơi thức, dự báo..., nhưng thật khó để "hoá giải". Đây cũng là sự thật mà không nhiều học trò có thể đề cập" - TS Tuyết nhận định.
Quang Anh
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Từ 10/4, những đối tượng này ở Hà Nội được thuê, mua nhà ở xã hội không cần bốc thăm, không cần đáp ứng các điều kiện thông thường khác
Thời sự - 1 giờ trướcGĐXH - UBND TP Hà Nội vừa ban hành quy định mới nhằm cụ thể hóa chính sách hỗ trợ nhà ở đối với các hộ dân bị thu hồi đất khi triển khai các dự án cải tạo, chỉnh trang đô thị.
Hà Nội áp dụng phạt nguội đối với hành vi xả rác bừa bãi, đổ trộm phế thải
Thời sự - 1 giờ trướcGĐXH - Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Xuân Lưu đã ký Công văn số 1342/UBND-TMĐT ngày 31/3/2026, thống nhất với đề xuất của Sở Nông nghiệp và Môi trường về việc siết chặt quản lý chất thải trên địa bàn, từ thu gom, vận chuyển rác thải đến kiểm soát các hành vi vi phạm, nhằm cải thiện chất lượng môi trường đô thị.
Hà Nội tăng tốc xây dựng đề án 'Đô thị thông minh', lồng ghép đồng bộ hạ tầng công nghệ số hiện đại
Thời sự - 7 giờ trướcGĐXH - Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng vừa ký ban hành Kế hoạch số 129/KH-UBND ngày 30/3/2026 nhằm triển khai đề án "Đô thị Hà Nội thông minh", đặt mục tiêu đưa Thủ đô phát triển hiện đại, bền vững, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.
Thái Nguyên: Chính quyền lên tiếng vụ nghi thực phẩm không đảm bảo ở Trường Mầm non Hòa Bình
Đời sống - 7 giờ trướcGĐXH - Từ một thông tin nghi vấn về thịt lợn có dấu hiệu bất thường trong bữa ăn của trẻ, Trường Mầm non Hòa Bình (xã Văn Lăng, tỉnh Thái Nguyên) bất ngờ trở thành tâm điểm chú ý. Trong khi phụ huynh hoang mang, chính quyền địa phương đã khẩn trương vào cuộc, làm rõ thực hư sự việc.
Vụ gần 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả châu Phi đưa vào trường học: Phát lộ sổ ghi chép 'ăn chia' theo tháng giữa các đối tượng
Pháp luật - 8 giờ trướcGĐXH - Công an TP Hà Nội đã làm rõ hành vi tiếp tay, bảo kê của một số cán bộ kiểm dịch và thu giữ sổ ghi chép việc "ăn chia" theo tháng giữa các đối tượng, trong vụ gần 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả châu Phi bị đưa vào chuỗi cung ứng thực phẩm, bếp ăn công nghiệp và trường học tại Hà Nội, Bắc Ninh.
Hà Nội: Nhếch nhác cảnh hàng quán, chợ cóc chiếm dụng vỉa hè, lòng đường và đất dự án ở Từ Liêm
Đời sống - 9 giờ trướcGĐXH - Tại ngõ 70 Nguyễn Hoàng và đường Dương Khuê (phường Từ Liêm), nhiều khu đất quy hoạch dự án và đất nông nghiệp hiện đang được tận dụng làm nhà xưởng, quán bia, gara ô tô và chợ cóc. Việc hình thành các khu kinh doanh tạm bợ này không chỉ gây mất mỹ quan đô thị, ô nhiễm môi trường mà còn tiềm ẩn nhiều nỗi lo về an toàn cháy nổ cho cư dân xung quanh.
Hà Tĩnh: Ngăn chặn học sinh lớp 9 mang kiếm đến trường đánh nhau
Xã hội - 9 giờ trướcGĐXH - Để giải quyết mâu thuẫn, một học sinh lớp 9 ở Hà Tĩnh mang kiếm lên trường cất giấu với mục đích rủ nhóm bạn chặn đánh nhóm khác.
Từ hôm nay (1/4/2026), hàng triệu người sẽ được hưởng lợi khi làm việc này trên VNeID
Đời sống - 9 giờ trướcGĐXH - Từ ngày 1/1/2024 chính sách mới nhất quy định về nhiều khoản phí, lệ phí thực hiện trên ứng dụng VNeID được miễn giảm. Nhiều cá nhân sẽ được hưởng lợi nhờ sự thay đổi này.
Bắc Ninh: Danh sách 791 trường hợp vi phạm tốc độ, bị phạt nguội từ ngày 23/3 - 29/3
Đời sống - 9 giờ trướcGĐXH - Trong tuần từ ngày 23/3 đến ngày 29/3/2026, Phòng Cảnh sát giao thông (CSGT) Công an tỉnh Bắc Ninh đã phát hiện và ghi nhận 791 trường hợp phương tiện vi phạm quy định về tốc độ thông qua hệ thống camera giám sát và các thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ.
Lộ 'ma trận' sai phạm tại Phú Thọ: Cán bộ, doanh nghiệp cùng dính chàm
Pháp luật - 9 giờ trướcGĐXH - Liên quan đến các nhóm tội phạm gây bức xúc dư luận tại Vĩnh Phúc, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đã khởi tố 15 bị can, trong đó có nhiều cán bộ, nguyên cán bộ và lãnh đạo doanh nghiệp, với hàng loạt tội danh nghiêm trọng.
Lịch chi trả lương hưu tháng 4/2026 mới nhất, người hưởng chế độ nhận ngày nào?
Đời sốngGĐXH - Từ tháng 4/2026, lịch chi trả lương hưu trên cả nước sẽ thực hiện theo đúng quy định, áp dụng theo hai hình thức: chuyển khoản và nhận tiền mặt, với thời gian cụ thể tùy thuộc vào từng tỉnh thành.
