Suy dinh dưỡng mà ngỡ béo phì

Chị A cho biết, chị cho con cai sữa từ 6 tháng tuổi, cho cháu uống sữa bột và thấy cháu phát triển cân nặng nhanh chóng. Gần đây, thấy da con bị loang lổ, có những chấm rải rác, nên chị vội đưa đi khám.

Theo bác sĩ Lê Thị Kim Quý, PGĐ Trung tâm Dinh dưỡng TP HCM, có 3 thể suy dinh dưỡng ở trẻ em: Thể phù, thể teo đét và thể hỗn hợp; trong đó thể phù ít khi được gia đình phát hiện. Trẻ bị suy dinh dưỡng thể phù lúc đầu sẽ phù ở mí mắt, mặt và hai chân. Sau đó nếu không được phát hiện và xử trí, trẻ tiếp tục diễn tiến nặng hơn với phù toàn thân kèm theo tràn dịch màng bụng, màng tinh hoàn... Phù làm cho trẻ trông có vẻ mập, sổ sữa và có thể tăng cân nên gia đình rất yên tâm khi thấy con mình bụ bẫm và càng duy trì chế độ dinh dưỡng không phù hợp cho trẻ.

Ngoài biểu hiện phù, trẻ còn có rối loạn sắc tố da như loang lổ, do những chấm hoặc nốt rải rác hoặc tập trung thành từng mảng màu đỏ, nâu, đen, da khô, bong vẩy, dễ bị hăm đỏ, lở loét. Đặc biệt, tùy mức độ, thời gian và thời điểm xảy ra suy dinh dưỡng thể phù mà mắt, xương, gan, tim, ruột, tụy, não, răng, tóc... đều có thể bị ảnh hưởng.

Bác sĩ  Quý cho biết, nguyên nhân trẻ bị suy dinh dưỡng thể phù là do trẻ không được nuôi bằng sữa mẹ hoặc sữa phù hợp với lứa tuổi, mà được nuôi chủ yếu bằng nước cơm, nước cháo đường, nước cháo pha với ít sữa, bột hoặc cháo (do mất mẹ, trẻ bị bỏ rơi, khó khăn trong kinh tế gia đình, quan niệm dinh dưỡng sai lầm...).

Theo các chuyên gia dinh dưỡng nuôi con bằng sữa mẹ cách tốt nhất để phòng ngừa suy dinh dưỡng nói chung và suy dinh dưỡng thể phù ở trẻ nhỏ. Nên cho trẻ bú mẹ đến khi trẻ được 2 tuổi. Trong trường hợp không được bú mẹ, trẻ cần được nuôi dưỡng bởi loại sữa và lượng sữa phù hợp với lứa tuổi. Nếu kinh tế gia đình hạn chế, chỉ cần sử dụng các sản phẩm được cơ quan có thẩm quyền cấp phép, có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, nhãn hiệu có uy tín trên thị trường chứ không cần thiết sử dụng các loại sữa có đắt tiền.

Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo, chỉ nên cho trẻ ăn bột khi trẻ đủ tuổi ăn dặm (4 – 6 tháng tuổi). Chế độ ăn dặm phải cân đối với đủ 4 nhóm thức ăn như bột, đạm, béo, rau quả tươi.    

Ngọc Hân