Tại sao xăng dầu lại nặng gánh thuế phí?

Xăng, dầu là nhiên liệu không tái tạo, cần tiêu thụ tiết kiệm nên các nước đều áp thuế tiêu thụ đặc biệt cho cả 2 mặt hàng này. Nhưng theo Bộ trưởng, hiện Bộ Tài chính đang rà soát lại các loại thuế và phí theo nguyên tắc giảm dần để đảm bảo tăng tiêu dùng và đầu tư sản xuất.

Đây xứng đáng là một tin mừng với người dân. Ngày 9/10, Bộ Tài chính công bố giá bình quân nhập khẩu 30 ngày tính đến ngày 8/10 của xăng RON 92 là 122,85 USD/thùng, giá cơ sở tương ứng là khoảng 24.400 đồng/lít nên không thể giảm giá xăng dầu. Tuy nhiên, khi bóc tách các khoản thì mới thấy rõ gánh nặng của thuế phí trong giá xăng dầu. Trong mức giá 24.400 đồng/lít, giá CIF về đến cảng Việt Nam gồm cả chi phí bảo hiểm và vận chuyển chỉ là 16.233 đồng/lít. Còn lại thuế nhập khẩu là: 1.939 đồng; Thuế tiêu thụ đặc biệt: 1.810 đồng; Thuế GTGT: 2.218 đồng; Thuế bảo vệ môi trường: 1.000 đồng. Tổng cộng các khoản phí thuế tính trên một lít xăng là 6.967 đồng, chiếm tỷ lệ 29%.

Một câu hỏi đáng để đặt ra là tại sao các doanh nghiệp xăng dầu đầu mối lại tỏ ra thờ ơ với mức thuế “khủng” này?

Trước tiên, các khoản thuế này sẽ do người tiêu thụ gánh chịu. Các khoản thuế làm tăng giá bán lẻ xăng dầu trong nước nhưng đó không phải là nỗi lo của các nhà nhập khẩu. Bởi vì xăng dầu là loại hàng hóa đặc biệt, người ta không thể từ chối mua xăng dầu vì giá quá cao. Tháng 8/2012 VN Airlines và Jetstar Pacific đã kiến nghị Bộ Tài chính miễn, giảm thuế nhập khẩu nhiên liệu bay và thuế bảo vệ môi trường do giá nhiên liệu tăng cao gây khó khăn cho doanh nghiệp. Nhưng đây là kiến nghị của đơn vị tiêu thụ chứ không phải từ phía các nhà nhập khẩu. Các nhà nhập khẩu xăng dầu đầu mối thậm chí còn được hưởng lợi từ mức thuế cao. Tháng 9/2012 Tổng cục Hải quan công bố thống kê, trong 13 doanh nghiệp đầu mối xăng dầu thì có đến 9 đơn vị nợ thuế với con số 298 tỷ đồng. Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng nợ đọng là do xăng dầu chưa được xếp vào nhóm hàng hóa tiêu dùng nên khi nhập khẩu doanh nghiệp chưa phải nộp thuế ngay. Tổng cục Hải quan và Bộ Tài chính sau đó đã phải có văn bản đề nghị Bộ Công Thương đưa mặt hàng này vào nhóm hàng tiêu dùng, để buộc doanh nghiệp nộp thuế trước khi thông quan, tránh tình trạng nợ đọng, chiếm dụng thuế làm vốn.