Tầm soát ngay từ tuổi 40 để phòng ngừa ung thư vú khi về già

Tầm soát sớm bệnh ung thư vú là phương pháp hữu hiệu để dự phòng bệnh. Ảnh: TL

Càng lớn tuổi, nguy cơ mắc ung thư vú càng cao

Ung thư vú là căn bệnh ung thư phổ biến ở phụ nữ Việt Nam và hầu hết các nước trên thế giới. Theo thống kê của tổ chức Ghi nhận ung thư toàn cầu (Globocan) năm 2018, mỗi năm nước ta có 164.671 ca mắc mới ung thư, trong đó ung thư vú là 15.229 ca (chiếm tỷ lệ 9,2%). Hiện nay, ở nước ta có khoảng 42.000 chị em mắc ung thư vú đang sống chung với bệnh.

Nguyên nhân chính xác gây ra căn bệnh này cho đến nay vẫn chưa có kết luận đầy đủ. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cho rằng, tuổi tác là một trong những yếu tố quan trọng gây ra ung thư vú ở nữ giới. Theo đó, phụ nữ càng lớn tuổi (nhất là sau 40 tuổi) nguy cơ mắc ung thư vú càng cao. Đồng thời, những chị em có tiền sử bản thân mắc bệnh u nang hoặc u xơ tuyến vú, ung thư buồng trứng, ung thư tử cung; người đang ở độ tuổi tiền mãn kinh, mãn kinh; người sinh con sau 35 tuổi… càng gia tăng nguy cơ mắc ung thư vú.

Bên cạnh đó, các yếu tố khác như di truyền, chế độ ăn uống, thói quen sinh hoạt và môi trường sống cũng tác động đến sự hình thành và phát triển của căn bệnh này.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định, bệnh ung thư vú ở giai đoạn sớm ít biểu hiện ra ngoài nên rất khó phát hiện. Một số dấu hiệu nghi ngờ bệnh như: Chị em bị đau tức ở ngực; vú to lên bất thường; có hạch ở dưới nách; có u cục ở vú; núm vú bị tụt vào trong; vùng da quanh đầu núm vú thay đổi… nên đến các cơ sở chuyên khoa để khám, tầm soát kịp thời.

GS.TS Trần Văn Thuấn, Giám đốc Bệnh viện K cho biết, việc tầm soát và phát hiện sớm ung thư vú có ý nghĩa rất lớn trong điều trị. Nếu được phát hiện ở giai đoạn đầu có thể chữa khỏi bệnh. Từ giai đoạn 1 chuyển sang giai đoạn 2, bệnh có thể chữa ổn định tới hơn 90%, đến giai đoạn 3, tỷ lệ này là 60%. Thế nhưng, đến giai đoạn 4 thì việc điều trị chỉ để kéo dài cuộc sống, giảm bớt các triệu chứng đau đớn. Chính vì vậy, việc sàng lọc phát hiện sớm ung thư vú đóng vai trò vô cùng quan trọng.

Tầm soát ung thư vú từ sau 40 tuổi

Ung thư vú có thời kỳ "tiền lâm sàng" kéo dài tới 8 - 10 năm. Thời kỳ này phải thăm khám sàng lọc mới phát hiện được bệnh. Hiện nay, chẩn đoán muộn là thực trạng chung của các bệnh ung thư ở Việt Nam, trong đó có ung thư vú. Hơn 70% bệnh nhân ung thư vú đang được phát hiện ở giai đoạn muộn.

Theo PGS.TS Phạm Cẩm Phương, Phó Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và ung bướu (Bệnh viện Bạch Mai), cho đến thời điểm hiện tại, dù truyền thông luôn đề cập đến việc các chị em có thể tự khám vú sau khi sạch kinh ở phụ nữ trên 40 tuổi. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều chị em đến viện khám khi đã ở giai đoạn muộn, khi đã có những tổn thương xâm lấn ra ngoài da cũng như có các tổn thương di căn ở các tạng, thậm chí là di căn não.

PGS.TS Phạm Cẩm Phương cho biết thêm, tâm lý của người Việt Nam vẫn còn e ngại, giấu bệnh. Nhiều trong số họ dù đã sờ thấy có bất thường ở vú cách đó một hai năm nhưng ngại ngùng, thậm chí giấu chồng con, không dám đi thăm khám. Chỉ khi các tổn thương này nặng lên, gây loét, gây đau, thậm chí gây chảy máu, chảy dịch ra, người bệnh không thể chịu được nữa mới đi khám bệnh.

Do đó, PGS.TS Cẩm Phương khuyến cáo, bất kỳ chị em nào, nhất là các chị em trên 40 tuổi, nếu thấy có dấu hiệu bất thường nào tại vú thì cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị sớm.

Bên cạnh đó, ngay từ trước tuổi 30, chị em hãy duy trì thói quen tự khám vú mỗi tháng. Sau kỳ kinh nguyệt 5 -7 ngày là thời điểm tuyến vú mềm nhất, hãy đứng trước gương để tự kiểm tra vú. Hãy tạo thành thói quen tháng nào cũng kiểm tra. Và từ 40 tuổi, bên cạnh việc kiểm tra hàng tháng, hãy đi tầm soát ung thư vú tại bệnh viện mỗi năm một lần.

Để phòng ngừa bệnh ung thư vú, các chuyên gia khuyến cáo, chị em nên xây dựng một chế độ sống và làm việc lành mạnh: Ăn nhiều rau xanh, hạn chế thịt đỏ, dầu mỡ, thường xuyên luyện tập thể dục thể thao, không ngủ muộn, ngủ đủ giấc, hạn chế các loại chất kích thích… Bên cạnh đó, nên sinh con trong độ tuổi thích hợp, không sinh con quá muộn và nên nuôi con bằng sữa mẹ ít nhất 6 tháng đầu sau sinh và cố gắng duy trì cho con bú đến khi bé được 18-24 tháng. Điều này vừa có lợi cho sức đề kháng của con vừa giảm nguy cơ mắc ung thư vú ở mẹ. 

Nguyễn Mai