Phá bỏ các rào cản tiến tới công bằng cho người cao tuổi

Đây là thông điệp được đưa ra tại Tọa đàm "Tiến tới bình đẳng cho mọi lứa tuổi" nhân kỷ niệm Ngày Quốc tế NCT 1/10 nhằm kêu gọi xã hội có một cách nhìn nhận tích cực hơn về NCT Việt Nam, biến thách thức của già hóa dân số thành cơ hội để phát triển.

Lãnh đạo Tổng cục DS-KHHGĐ, Trung ương Hội NCT Việt Nam cùng các diễn viên, ca sĩ khách mời tham dự Tọa đàm. Ảnh: N.Mai

Buổi Tọa đàm do Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc tại Việt Nam (UNFPA) phối hợp với Tổng cục DS-KHHGĐ (Bộ Y tế), Trung ương Hội NCT Việt Nam và tổ chức hỗ trợ NCT HelpAge International tổ chức sáng 30/9. 

Theo các chuyên gia, già hóa dân số là một trong những xu hướng và đặc điểm quan trọng nhất của thế kỷ 21. Trên toàn cầu, cứ 9 người thì có 1 người từ 60 tuổi trở lên. Dự báo, vào năm 2050, con số này sẽ tăng lên 5 người thì có 1 người trên 60 tuổi.

Trong giai đoạn 2015 – 2030, số NCT trên toàn cầu dự đoán sẽ tăng lên 56%, từ 901 triệu lên đến 1,4 tỷ người. Đến năm 2030, số người từ 60 tuổi trở lên sẽ cao hơn số người ở độ tuổi 15-24.

Tại Việt Nam, nước ta đã chính thức bước vào giai đoạn già hóa dân số từ năm 2011 và là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới. Năm 2017, số NCT chiếm 11,9% trong tổng dân số.

Bà Naomi Kitahara, Trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam phát biểu tại Tọa đàm. Ảnh: N.Mai

Theo dự báo của Tổng cục Thống kê, đến năm 2038, nhóm dân số từ 60 tuổi trở lên khoảng 21 triệu người, chiếm 20% tổng dân số và con số này là 27 triệu người, chiếm 25% tổng dân số vào năm 2050.

"Già hóa dân số là một chủ đề không thể bỏ qua trong Chương trình nghị sự phát triển bền vững năm 2030. Già hóa dân số xảy ra không phải vì tỷ lệ tử vong giảm hay vì con người sống lâu hơn mà vì mức sinh giảm. Tất cả các quốc gia trên thế giới bao gồm cả Việt Nam phải chuẩn bị cho già hóa dân số khi các cặp vợ chồng có một gia đình nhỏ hơn.

Việt Nam cần phải tính đến một mô hình mới phù hợp với vấn đề già hóa dân số và tăng trưởng kinh tế xã hội, đồng thời đảm bảo hòa nhập xã hội cho NCT", bà Naomi Kitahara, Trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam nói.

Ông Đàm Hữu Đắc, Phó Chủ tịch thường trực Trung ương Hội NCT Việt Nam thông tin về già hóa dân số tại Việt Nam. Ảnh: N.Mai

Tại Tọa đàm, ông Đàm Hữu Đắc, Phó Chủ tịch thường trực Trung ương Hội NCT Việt Nam cho biết, công tác chăm sóc và phát huy vai trò của NCT ở nước ta đang đứng trước nhiều khó khăn, thách thức, trong đó, thách thức lớn nhất là thời gian chuyển từ giai đoạn già hóa dân số sang dân số già ở nước ta chỉ khoảng 17-20 năm, ngắn hơn nhiều so với một số quốc gia khác như Pháp (115 năm), Thụy Điển (85 năm)…

Điều này tạo ra không ít khó khăn trong việc hoạch định chính sách đối với NCT. Theo ông Đàm Hữu Đắc, hiện tại, vẫn còn một bộ phận không nhỏ NCT có cuộc sống khó khăn, rất cần sự quan tâm, giúp đỡ từ Nhà nước, gia đình và cộng đồng.

Thông qua Tọa đàm, các chuyên gia nhấn mạnh, NCT là những người tham gia tích cực trong xã hội chứ không phải gánh nặng của xã hội. Việt Nam cần phải tạo điều kiện cho các cơ hội việc làm, tuổi nghỉ hưu linh hoạt và bình đẳng giữa nam và nữ; phát triển kỹ năng chăm sóc sức khỏe toàn dân, an sinh xã hội và môi trường thân thiện với NCT như một phương tiện để đảm bảo thu nhập và lợi ích cho tuổi già.

Diễn viên Bảo Thanh, ca sĩ Duy Khoa tham dự buổi Tọa đàm. Ảnh: N.Mai

Bên cạnh đó, phá bỏ các rào cản tiến tới công bằng cho NCT, đặc biệt chấm dứt phân biệt dựa vào tuổi tác nhằm đảm bảo hòa nhập xã hội đối với NCT, đây là cách hiệu quả nhất để ứng phó với vấn đề già hóa dân số và đạt được các Mục tiêu Phát triển bền vững.

Chủ đề "Tiến tới công bằng cho mọi lứa tuổi" thúc đẩy những thay đổi về cấu trúc xã hội nhằm xây dựng các chính sách theo hướng tiếp cận vòng đời: Học tập suốt đời; lao động việc làm và sinh kế; an sinh xã hội và bao phủ chăm sóc sức khở toàn dân.

Mai Thùy