Tăng cường nâng cao chất lượng dân số ở nơi được ví như 'viên ngọc xanh' giữa đại ngàn

Kiện toàn mạng lưới cung cấp dịch vụ chăm sóc SKSS/KHHGĐ

Được thiên nhiên ưu đãi ban tặng nhiều cảnh quan kỳ thú, Bắc Kạn là điểm đến thu hút du khách trong nước và quốc tế, đặc biệt là Vườn Quốc gia Ba Bể được ví như “viên ngọc xanh” giữa đại ngàn, "Vịnh Hạ Long trên núi".

Tuy nhiên, Bắc Kạn cũng là tỉnh có đông đồng bào dân tộc thiểu số cùng sinh sống trong đó tỷ lệ dân tộc thiểu số chiếm trên 86%, đây là đặc thù quan trọng khiến công tác kế hoạch hóa gia đình ở tỉnh gặp nhiều khó khăn. 

Sau nhiều năm thực hiện công tác dân số - KHHGĐ, với sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị, đặc biệt với những đóng góp trong chương trình hoạt động của các cấp ủy Đảng, chính quyền, các đoàn thể, tổ chức xã hội đối với sự phát triển của địa phương, dân số - KHHGĐ đã trở thành một trong những nội dung quan trọng và đạt được một số kết quả trong việc thực hiện chính sách dân số - KHHGĐ, thực hiện kế hoạch giảm sinh trên địa bàn tỉnh. 

Tại các huyện, công tác này được quan tâm và có những kết quả tốt, đặc biệt là ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Tại huyện Bạch Thông (có trên 31.000 người gồm 5 dân tộc chiếm đa số là Tày, Nùng, Kinh, Dao, Hoa và một số ít dân tộc khác như: Sán Chí, Mường, Mông… cùng sinh sống đan xen tại 147 thôn, tổ phố), mạng lưới cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản/KHHGĐ được củng cố, kiện toàn từ huyện đến cơ sở, từng bước thực hiện nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ, đáp ứng được nhu cầu cơ bản của người sử dụng dịch vụ. Từ đó cung cấp các loại phương tiện tránh thai miễn phí cho các đối tượng là hộ nghèo, cận nghèo, đối tượng chính sách, đồng bào dân tộc thiểu số, người dân sống ở vùng kinh tế khó khăn, đồng thời triển khai tiếp thị xã hội, xã hội hóa các phương tiện tránh thai và hàng hóa sức khỏe sinh sản để người dân dễ tiếp cận dịch vụ hơn.

Ông Phạm Vũ Hoàng - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số mong muốn tỉnh Bắc Kạn tiếp tục quan tâm và sự phối hợp của các ngành trong việc thực hiện các mục tiêu dân số - KHHGĐ

Căn cứ Kế hoạch triển khai thực hiện Chương trình củng cố, phát triển và nâng cao chất lượng dịch vụ KHHGĐ đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn của UBND tỉnh, UBND huyện Bạch Thông đã ban bành Kế hoạch cụ thể để triển khai thực hiện trên địa bàn. 

Theo đó, Bạch Thông phấn đấu 100% phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ được thuận tiện trong việc tiếp cận với các biện pháp tránh thai hiện đại, dự phòng vô sinh tại cộng đồng. Tỷ lệ các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ áp dụng các biện pháp tránh thai đạt 69% năm 2025 và đạt 71% vào năm 2030. Trên 95% cấp xã tiếp tục triển khai cung ứng các biện pháp tránh thai phi lâm sàng (thuốc uống và bao cao su tránh thai) thông qua trạm y tế cấp xã và đội ngũ nhân viên y tế thôn bản - cộng tác viên dân số thôn bản, tổ phố vào năm 2025 và đạt 100% vào năm 2030. 78,6% trạm y tế cấp xã đủ khả năng cung cấp các biện pháp tránh thai như đặt dụng cụ tử cung, cấy thuốc tránh thai theo quy định vào năm 2025 và đạt 95% vào năm 2030. Trên 95% xã, thị trấn thường xuyên tổ chức tuyên truyền, vận động người dân thực hiện KHHGĐ; sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại, hệ lụy của phá thai nhất là đối với vị thành niên, thanh niên và nghiêm cấm việc phá thai do lựa chọn giới tính thai nhi…

Huyện Pắc Nặm có 10 xã, 118 thôn, bản, có 7 dân tộc cùng sinh sống Tày, Nùng, Mông, Dao, Sán Chỉ, Kinh, Hoa, trong đó chủ yếu là dân tộc thiểu số với dân số gần 34.000 người. Theo chị Nông Thị Dần, Trạm Y tế xã Cao Tân: Hiện dân số toàn xã Cao Tân có hơn 4 nghìn người, trong đó phần lớn là dân tộc Mông, còn lại là các dân tộc thiểu số khác.

Hiện nay một bộ phận người dân tộc thiểu số sống ở vùng sâu, vùng xa điều kiện kinh tế còn rất nhiều khó khăn, nhận thức về việc phòng chống dịch bệnh, chăm sóc sức khoẻ sinh sản, kế hoạch hoá gia đình còn hạn chế. Mặc dù đã triển khai nhiều biện pháp tuyên truyền, vận động nhưng ở một số thôn vùng cao vẫn còn tình trạng tảo hôn, sinh con thứ 3 trở lên, sinh con tại nhà hoặc vẫn còn hiện tượng sử dụng thầy cúng để chữa bệnh, đuổi tà ma…Do vậy, để khắc phục những hạn chế nêu trên chỉ ngành y tế là chưa đủ mà các cấp chính quyền, đoàn thể cần có sự vào cuộc quyết liệt hơn, phối hợp thực hiện các giải pháp đồng bộ…

Nâng cao chất lượng dân số theo vòng đời

Ông Lèng Hoàng Thái Huân, Chi cục trưởng Chi cục Dân số - KHHGĐ tỉnh Bắc Kạn cho biết: "Công tác dân số ở tỉnh còn nhiều khó khăn vướng mắc như mức sinh có chênh lệch đáng kể giữa các địa phương; tình trạng sinh con thứ 3 trở lên có xu hướng tăng; chỉ tiêu biên chế cắt giảm dẫn tới thiếu nhân lực, kinh phí cho các hoạt động công tác dân số còn hạn chế".

Trước tình hình khó khăn về nhân lực và kinh tế, ông Pạc Văn Nam, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Bắc Kạn cho biết: "Quan điểm của Sở Y tế là vẫn giữ lại Chi cục dân số Kế hoạch hóa gia đình", đẩy mạnh các hoạt động về công tác dân số, nhất là nâng cao chất lượng dân số ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Lễ đầy tháng của dân tộc Tày ở Bắc Kạn

Bên cạnh những khó khăn trong công tác dân số, chăm sóc sức khoẻ sinh sản, dịch vụ KHHGĐ, Bắc Kạn còn là một trong 3 tỉnh, thành phố có mức sinh cao. Sở Y tế và UBND tỉnh cần tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền giảm sinh, đồng thời chủ động tham mưu cho các cấp có thẩm quyền thực hiện có hiệu quả các đề án nâng cao chất lượng dân số theo vòng đời: Sàng lọc trước sinh, sơ sinh; tư vấn khám sức khỏe tiền hôn nhân; chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên thanh niên; chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.

Kế hoạch hành động giai đoạn 2020 - 2025 thực hiện Chiến lược dân số đến năm 2030, tỉnh Bắc Kạn đề ra quy mô dân số đến năm 2025 đạt 356.700 người (tỷ lệ tăng dân số hằng năm 1%); phấn đấu đạt và duy trì mức sinh thay thế (bình quân mỗi phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ có 2,1 con); mạng lưới dịch vụ chăm sóc sức khỏe và chăm sóc SKSS/KHHGĐ được phủ kín đến xã, phường, thị trấn. Đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên, phấn đấu duy trì cơ cấu tuổi ở mức hợp lý với tỷ số giới tính khi sinh dưới 110 bé trai/100 bé gái sinh ra sống; tỷ lệ người từ 65 tuổi trở lên đạt khoảng 9,8%.

Nâng cao chất lượng dân số với tỷ lệ nam, nữ thanh niên được tư vấn, khám sức khoẻ trước khi kết hôn đạt 50%; giảm 50% số cặp tảo hôn và số cặp hôn nhân cận huyết thống; 40% phụ nữ mang thai được tầm soát ít nhất 4 loại bệnh tật bẩm sinh phổ biến nhất; 60% trẻ sơ sinh được tầm soát ít nhất 5 bệnh bẩm sinh phổ biến nhất; tuổi thọ bình quân đạt 74,5 tuổi, trong đó thời gian sống khoẻ mạnh đạt tối thiểu 67 năm; chiều cao trung bình người 18 tuổi đối với nam đạt 167cm, nữ đạt 156cm. Phấn đấu chỉ số phát triển con người (HDI) của tỉnh bằng mặt bằng chung của cả nước. Phát huy tối đa lợi thế cơ cấu "dân số vàng", tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển nhanh, bền vững với mục tiêu tăng tối đa số lượng việc làm, nâng cao tỷ lệ lao động được đào tạo, cải thiện chất lượng việc làm...

Mai Anh  - Kim Dung