Tăng độ tuổi trẻ em có khiến tội phạm gia tăng?

Có nhiều ý kiến tranh luận quanh đề xuất tăng độ tuổi trẻ em lên dưới 18 tuổi. Ảnh: M.H

Nguy cơ gia tăng tội phạm trẻ  em?

Bà Nguyễn Thị Hoà, giáo viên một trường THPT ở quận Bắc Từ Liêm (Hà Nội) cho rằng:  “Theo tôi, quy định tuổi như hiện nay hợp lý hơn. Vì bước sang tuổi 18, thậm chí tuổi 17 đối với những em đi học trước tuổi đã phải đưa ra quyết định cho bước ngoặt lớn của cuộc đời đó là chọn nghề cho mình. Về mặt sinh học, trẻ em là con người ở giữa giai đoạn từ khi sinh và tuổi dậy thì. Định nghĩa pháp lý về một "trẻ em" hiểu chung chỉ là một đứa trẻ, còn được biết tới là một người chưa tới tuổi trưởng thành. Từ những căn cứ trên thì việc tăng độ tuổi trẻ em là bất hợp lý. Chưa kể, nếu việc tăng tuổi làm trẻ em lên dưới 18 được chấp thuận thì Bộ luật Hình sự cũng phải sửa đổi một số điều liên quan đến trẻ em phạm tội, cũng như tội phạm liên quan đến trẻ em”.

Nhiều người cho rằng, việc sửa đổi luật này cần phải cân nhắc kỹ lưỡng bởi nếu dự thảo Luật được thông qua, sẽ có không ít những hệ lụy cũng như những thay đổi cơ bản trong hệ thống pháp luật đã có từ trước đến nay.

Một số người được hỏi cũng cho rằng, việc tăng tuổi trẻ em sẽ khiến tội phạm trẻ em gia tăng và người mắc tội với trẻ em tăng theo. Ví dụ, đối với tội “hiếp dâm trẻ em”. Hiện nay, trẻ dậy thì sớm và yêu đương cũng sớm hơn. Theo đó, sẽ không ít trẻ em và gia đình phải phát đơn kiện và nhiều người bị kiện vì có quan hệ tình dục với trẻ em - điều này cũng gây ra những diễn biến xã hội phức tạp hơn. Việc điều chỉnh tăng tuổi trẻ em lên như đề xuất sẽ khiến căn cứ định tội danh, định khung độ tuổi, hình phạt của nhiều tội phạm thay đổi.

Nâng tuổi trẻ em không đồng nhất với gia tăng tội phạm

Các chuyên gia được hỏi đều cho rằng, việc nâng độ tuổi trẻ em sẽ góp phần bảo hộ trẻ em tốt hơn, thu hẹp sự cách biệt với các Công ước quốc tế về quyền con người. Theo quy định của Công ước về Quyền trẻ em năm 1989, điều 1 quy định rõ: "Trẻ em có nghĩa là người dưới 18 tuổi, trừ trường hợp pháp luật áp dụng với trẻ em đó quy định tuổi thành niên sớm hơn”.

ThS Nguyễn Linh Giang, Trưởng phòng Nghiên cứu quyền con người của Viện Nhà nước – Pháp luật cho rằng: “Công ước về Quyền trẻ em quy định trẻ em dưới 18 tuổi nhưng đưa ra khả năng mở để cho các quốc gia, tùy vào điều kiện kinh tế, xã hội, văn hoá, truyền thống của mình có thể quy định độ tuổi trẻ em phù hợp, có thể thấp hơn 18 tuổi. Nhưng trong tất cả các văn kiện của Liên Hợp Quốc đều ghi nhận trẻ em là những người dưới 18 tuổi. Những quốc gia không quy định trẻ em ở độ tuổi thấp hơn nhưng là quốc gia thành viên của Công ước về Quyền trẻ em cũng không thể thoái thác trách nhiệm của mình đối với những người dưới 18 tuổi. Dự thảo Luật trẻ em đưa ra quy định trẻ em dưới 18 tuổi là quy định tiến bộ, phù hợp với thông lệ quốc tế”.

“Trẻ em dễ bị tổn thương, dễ phải chịu áp lực từ người thân, bạn bè, dễ bị lôi kéo, kích động… Vì thế, việc nâng độ tuổi của trẻ em lên dưới 18 tuổi là có cơ sở khoa học và thực tiễn, đảm bảo cho trẻ em được chăm sóc thể chất, tinh thần, trí tuệ một cách phù hợp nhất”, ThS Nguyễn Linh Giang chia sẻ thêm.

Việc nâng độ tuổi trẻ em có làm gia tăng tội phạm trẻ em hay không, luật sư Trịnh Thị Minh, Công ty Luật Minh Hoàng cho rằng: “Việc trẻ em phạm tội phải nhìn nhận từ nguyên nhân gây ra hành vi chứ không phải góc độ hình phạt. Trẻ em phạm tội thường có căn nguyên liên quan đến gia đình như bạo hành gia đình, sống xa cha mẹ, cha mẹ li hôn, thiếu sự quan tâm của cha mẹ, áp lực kinh tế, chất lượng giáo dục, bạo lực học đường… Theo đó, không phải cứ quy định tuổi phạm tội thấp, tăng hình phạt thì giảm được tội phạm trẻ em. Ở đây cần đến giải pháp phòng ngừa, cần có chính sách quan tâm đến những gia đình có nguy cơ cao, tăng cường vai trò của nhà trường, gia đình… Trẻ em được bảo hộ tốt sẽ tạo ra nguồn nhân lực tốt giúp ích cho đất nước sau này”.

Mai Hạnh/Báo Gia đình & Xã hội