Tết độc lập đầu tiên, năm Bính Tuất 1946: Bác Hồ đã chúc Tết báo chí ra sao?

Bác Hồ đọc báo ở chiến khu. Ảnh: T.G

Thơ là khẩu hiệu hành động

Tết Bính Tuất năm 1946 – Tết độc lập đầu tiên của cả nước và của mỗi gia đình Việt Nam sau 80 năm sống trong xiềng xích nô lệ thực dân phong kiến. Vào đêm giao thừa năm đó, Bác đã đến thăm một số gia đình lao động nghèo và một số nhân sĩ trí thức ở Hà Nội. Những người được Bác đến thăm đã rưng rưng xúc động trước hình ảnh vị lãnh tụ dân tộc bình dị và gần gũi đến bất ngờ, quan tâm đến cả những người dân đói khổ.

Sau đó, vào đúng sáng mùng 1 Tết Nguyên đán Bính Tuất (1946), Bác đã khai bút với những dòng chữ đi vào lịch sử như thế này: “Hôm nay là ngày mồng một Tết năm Bính Tuất. Ngày đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa”… Tiếp đó, Bác viết những dòng chúc đồng bào cả nước, chúc các chiến sĩ ngoài mặt trận, chúc các gia quyến và các chiến sĩ ở hậu phương năm mới, vui vẻ, mạnh khỏe và thắng lợi. Trong bài của Bác có mấy câu thơ nhưng cũng là khẩu hiệu hành động của năm mới:

“Trong năm Bính Tuất mới

Muôn việc đều tấn tới

Kiến quốc mau thành công

Kháng chiến mau thắng lợi

Việt Nam độc lập muôn năm”

(Thư Chúc mừng năm mới - Báo Cứu quốc, số 155, ngày 05/02/1946)

Chúc Tết báo chí

Điều đáng nói nữa là với niềm vui hân hoan cái Tết độc lập đầu tiên đó, Bác Hồ đã viết thư chúc Tết rất nhiều đối tượng công nông binh, như: Thơ chúc Tết đồng bào in trên Báo Cứu Quốc, thơ chúc Tết Phụ nữ in trên báo Tiếng gọi Phụ nữ. Và đặc biệt là, Bác đã dành tình cảm cho các nhà báo khi có cả Thư chúc Tết dành cho các nhà báo với tựa đề: Mừng báo Quốc gia,

Trong bài “Mừng báo Quốc gia”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đưa hồn cốt của dân tộc và thiên nhiên vào vần thơ chúc Tết:

“Tết này mới thật Tết dân ta

Mấy chữ chào mừng báo Quốc Gia

Độc lập đầy vơi ba cốc rượu

Tự do vàng đỏ một rừng hoa.

Muôn nhà chào đón xuân dân chủ

Cả nước vui chung nước cộng hòa.

Ta chúc nhau rồi ta nhớ chúc,

Những người chiến sĩ ở phương xa”.

(Mừng báo Quốc gia - Hồ Chí Minh - Báo Nhân dân số 9459, ra ngày 7/5/1980)

Để giữ mãi cái Tết “thật Tết dân ta”, Bác Hồ đã khuyên mọi người chúng ta phải sống theo “Đời sống mới” để trở nên những người công dân mới, xứng đáng với nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Vì “Đời sống mới” như Người chỉ rõ trong thư gửi phụ nữ Việt Nam, ngày 2/2/1946 (tức ngày mồng Một Tết Bính Tuất):

“Năm mới Bính Tuất/Phụ nữ đồng bào/ Phải gắng làm sao/ Gây “Đời sống mới”/ Việc thành là bởi/ Chúng ta siêng mần/ Vậy nên chữ cần/ Ta thực hành trước/ Lại phải kiệm ước/ Bỏ thói xa hoa/ Tiền của dư ra/ Đem làm việc nghĩa/ Thấy của bất nghĩa/ Ta chớ tham thàn/ Thế tức là liêm/ Đã liêm thì khiết/ Giữ mình làm việc/ Quảng đại công bình/ Vì nước quên mình/ Thế tức là chính/ Cần, kiệm, liêm, chính/ Giữ được vẹn mười/ Tức là những người/ Sống đời sống mới”.

(Thư gửi phụ nữ Việt Nam -

Báo Tiếng gọi Phụ nữ,

số Xuân Bính Tuất 1946)

Lời chúc Tết “nóng” suốt 60 năm

Bác Hồ luôn dành tình cảm sâu sắc cho các cháu thiếu nhi. Ảnh: TL

Ngày 23/9/1945, được quân Anh yểm trợ, Pháp nổ súng tấn công Sài Gòn và một số nơi ở Nam Bộ, chính thức xâm lược Việt Nam lần thứ hai. Chủ tịch Hồ Chí Minh một lần nữa với sự mẫn cảm chính trị đã truyền đến đồng bào và chiến sĩ cả nước niềm hy vọng, niềm tin thắng lợi trong những vần thơ chúc Tết năm 1946:

“Bao giờ kháng chiến thành công

Chúng ta cùng uống một chung rượu đào

Tết này ta tạm xa nhau

Chắc rằng ta sẽ Tết sau sum vầy”.

(Thư chúc mừng năm mới - Báo Cứu quốc, số 155, ra ngày 05/02/1946)

“Chung rượu đào” mà Chủ tịch Hồ Chí Minh chuẩn bị ngay từ ngày khởi đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, mở đầu cho một hành trình suốt ba mươi năm, là nhất quán với quyết tâm “sum vầy”. Và sự thật đúng như những tiên đoán thiên tài của Bác, với cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, quân và dân ta đã kết thúc thắng lợi cuộc trường kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Bắc - Nam “sum vầy” một nhà, đất nước trọn niềm vui. Chiến tranh đã qua đi, cả nước chung tay xây dựng chủ nghĩa xã hội, hơn 70 năm qua, vị thế của Việt Nam ngày một nâng cao, được các nước trên thế giới và trong khu vực đánh giá cao.

Với mỗi người dân Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn là biểu tượng ngời sáng về đạo đức cách mạng, tấm gương hy sinh, hiến dâng trọn đời cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc; hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.

Người không chỉ đấu tranh, mưu cầu cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho nhân dân mà còn để lại cho các thế hệ mai sau một di sản tinh thần vô cùng quý báu, đó là tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh, phong cách con người trong thời đại Hồ Chí Minh.

Đón Tết Nguyên đán năm nay, chúng ta không quên lời nhắc nhở của Bác Hồ trong một mùa xuân khác cách đây đúng một lục thập hoa giáp (60 năm), mùa xuân Mậu Tuất 1958: “Trong dịp Tết Nguyên đán sáp tới, cần khuyến khích đồng bào tổ chức ngày Tết vui vẻ, lành mạnh và tiết kiệm, tránh xa xỉ, lãng phí”. Thực hiện Tết Nguyên đán văn minh, lành mạnh như lời Bác dặn, nhất định sẽ giảm bớt nhiều hệ lụy xót xa với những tai nạn, bệnh tật, không còn biến tướng lễ hội và lễ hội phản cảm, góp phần xây dựng quê hương, đất nước giàu đẹp.

Nguyên Thành