Tết quê vẫy gọi với bún xào đậu tây
Cứ mỗi độ gần tết, má lại đãi cả nhà no nê với món bún xào đậu tây (đậu cô ve) dân dã nhưng không kém phần hấp dẫn.
Có lẽ ai đi xa đều nhớ da diết hương quê này, bởi nó đã gần gũi, thân quen trong đời sống của người xứ Quảng.

Dĩa bún xào đậu tây dân dã nhưng ngon khó cưỡng - Ảnh: Huỳnh Kim Hoa
Ngày còn nhỏ, tôi thường theo má xách rổ ra vườn, đi quanh một lượt, thể nào cũng có nguyên liệu nấu ăn ngon lành. Trong mâm cơm cúng tất niên, cây lá trong vườn nhà sạch lành, có gì nấu nấy, chia thêm một ít thịt heo của nhà hàng xóm, mâm cơm đủ món mà lại không tốn kém là bao.
Những giồng đậu tây má trồng trĩu trái, thả xuống thành từng cụm, nhìn xúm xít đến vui. Đậu tây được ba má gieo trồng từ những hạt giống thu hoạch tận mùa trước. Loại này mỗi năm nhà chỉ trồng một lần. Má còn trồng cải tần ô, xà lách... để có rau sống ăn kèm với mì Quảng cùng các món xào khác. Sẵn nhiều thì chia thêm cho nhà hàng xóm hoặc bà con ở thành phố.
Ở vùng quê xứ Quảng, bún xào có nhiều loại như bún xào cà rốt, bún xào su cùng thịt heo hoặc tôm nhưng phổ biến và được ưa chuộng nhất là bún xào đậu tây.
Má thường làm bún xào đậu tây vào dịp tết. Bún khô ngâm qua nước vài phút, má vớt ra để ráo. Má xào thịt với đậu tây cho thấm gia vị, cho bún vào trộn đều rồi tắt bếp. Tiếp theo má giã ớt tỏi làm chén mắm để chúng tôi cuốn bánh tráng hoặc ăn cùng với cơm trắng.
Ở Hội An trước còn truyền nhau món bún xào Phúc Kiến, rất công phu và cầu kỳ. Có lẽ món bún xào này cũng na ná món bún xào Phúc Kiến. Tuy nhiên khi qua bàn tay bà con xứ Quảng, mọi thứ trở nên linh hoạt và đơn giản hơn. Nó như tính cách người vùng này, linh hoạt, nhạy bén trong mọi hoàn cảnh của cuộc sống và cũng chứa chan nét thuần hậu, mộc mạc.
Trong gia đình tôi, từ đám giỗ, chạp mả, tất niên má luôn nhắc chúng tôi phải có món xào cho đậm đà. Sau này khi ra ở riêng, tôi vẫn nhớ và giữ nguyên nếp nhà này.
Thuở nhỏ, trong mâm cơm cúng ông bà ngày cuối năm, những món ngon khác luôn mời gọi tôi thưởng thức. Dĩa bún xào đậu tây dân dã, quen thuộc sao sánh bằng. Trải qua những thăng trầm cuộc sống, tôi bỗng nhận ra rằng, những gì quen thuộc nhất đôi khi lại khiến người ta dễ bỏ qua, để rồi day dứt, nhớ mong và hoài niệm.
Dù xa nhà nhưng tôi vẫn nhớ lời má dặn: “Trong mâm cơm dâng ông bà phải có món xào nghe con”. Gần đến tết bỗng dưng lòng lại dâng lên niềm tha thiết cùng nỗi nhớ món bún xào đậu tây của má. Đã lâu lắm rồi tôi chưa có dịp nếm lại mùi vị thân thương này. Mặc dù tôi cũng thỉnh thoảng nấu món này trong mâm cơm gia đình nhưng cái cảm giác không sao ngon bằng. Chắc có lẽ đậu tây mới hái xuống còn tươi ngọt hay bàn tay má chất chứa thương yêu? Nghĩ tới đây thôi, lòng tôi xốn xang, miên man trong miền ký ức xa thẳm.
Chắc chắn tôi sẽ sắp xếp công việc và mọi thứ ổn thỏa để sớm về nhà, cùng má mang rổ ra vườn hái đậu tây như ngày nào.
Rằm tháng Giêng 2026: Nhất định không để mâm cúng thiếu món 'giữ vía' này
Ăn - 7 giờ trướcGĐXH - “Cúng cả năm không bằng Rằm tháng Giêng” – câu nói quen thuộc của người xưa cho thấy tầm quan trọng đặc biệt của ngày 15 tháng 1 âm lịch. Năm 2026, Rằm tháng Giêng (Tết Nguyên Tiêu) tiếp tục là dịp nhiều gia đình chuẩn bị mâm cúng tươm tất để cầu an, cầu tài và mong một năm hanh thông.
Vì sao người Nhật ăn cá sống mà không sợ nhiễm khuẩn?
Ăn - 11 giờ trướcNhiều người sợ hãi khi lần đầu thưởng thức sashimi; tự hỏi tại sao người Nhật kỹ tính và thận trọng về vệ sinh an toàn thực phẩm nhưng lại thường xuyên ăn cá sống.
Ăn chay đầu năm và món chay may mắn trong văn hóa Việt
Ăn - 12 giờ trướcGĐXH - Vào những ngày đầu năm, việc lựa chọn món chay may mắn được xem như cách gửi gắm mong cầu về sự thuận lợi, an yên và hanh thông cho cả năm phía trước.
Hai lần vào bếp của Huỳnh Thanh Tuyền gây chú ý
Ăn - 16 giờ trướcGĐXH - Sau gần 20 năm rời showbiz chăm lo cho tổ ấm nhỏ, thi thoảng Huỳnh Thanh Tuyền chia sẻ những kinh nghiệm nấu nướng trên trang cá nhân.
10 cách 'hô biến' gà luộc thành món mới hấp dẫn
Ăn - 19 giờ trướcGà luộc là món ăn quen thuộc, gần như không thể thiếu trong mâm cỗ ngày Tết của nhiều gia đình Việt. Tuy nhiên, sau những ngày sum họp, không ít nhà rơi vào tình trạng “dư gà”. Thay vì hâm đi hâm lại gây ngán, bạn có thể biến tấu thành nhiều món ăn hấp dẫn, vừa tiết kiệm vừa đổi vị cho cả gia đình.
Cách làm gỏi gà xé phay giải cứu gà sau Tết
Ăn - 1 ngày trướcTận dụng gà cúng còn dư sau Tết, món gỏi gà xé phay chua ngọt, giòn thơm sẽ giúp chống ngán hiệu quả và làm mới mâm cơm gia đình ngày đầu năm
Món lẩu cháo bánh chưng ngon 'đỉnh nóc' giúp 'giải cứu' bánh chưng sau Tết
Ăn - 1 ngày trướcSau Tết, bánh chưng cứng đơ khó ăn đừng vội bỏ, hãy thử ngay món lẩu cháo bánh chưng thơm béo, tận dụng đồ thừa mà ngon “đỉnh nóc”.
Một món ăn luôn 'cháy hàng' vào ngày vía Thần Tài, bạn hoàn toàn có thể tự làm tại nhà
Ăn - 2 ngày trướcGĐXH - Chỉ với một vài nguyên liệu, bạn đã có thể chế biến món ăn này vào ngày vía Thần Tài để lấy may.
Bã chè dùng xong đừng vội vứt đi: Tuyệt chiêu kho sườn xém cạnh 'đỉnh của chóp' vét sạch nồi cơm gia đình
Ăn - 2 ngày trướcChỉ thêm một nắm bã chè vào nồi sườn kho quen thuộc, chị em nhàn tênh có ngay món ngon "thần thánh" đánh bay nẻo ngấy, đưa cơm ngày mưa lất phất.
Những món 12 con giáp nên ăn ngày Rằm tháng Giêng, càng ăn càng đỏ
Ăn - 2 ngày trướcGĐXH - Mỗi con giáp có một món ăn riêng giúp rước tài đón may trong ngày Rằm đầu tiên của năm mới. Hầu hết các món ăn này vẫn mang đậm dư âm của ngày Tết nhưng lại chứa đựng ý nghĩa tâm linh khác biệt.
Món ăn gần 1 triệu/ký khiến Hòa Minzy nức nở khen ngon
Ẩm thực 360GĐXH - Hòa Minzy tấm tắc khen khi ăn món này. Đây cũng là món quen thuộc với nhiều tín đồ ẩm thực.