Thăm di tích mộ Nguyễn Thái Học và những chiến sĩ trẻ tuổi trong cuộc khởi nghĩa Yên Bái

Dẫn chúng tôi đi thăm khuôn viên công viên Yên Hoà (rộng 30 ha), bên cạnh đại lộ mang tên nhà yêu nước Nguyễn Thái Học (thuộc phường Nguyễn Thái Học, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái), ông Phạm Đình Hậu, người trông coi khu di tích chậm rãi kể lại những trang sử hào hùng. 

Vào đêm 9 rạng sáng 10/2/1930, một cuộc nổi dậy bằng vũ trang đã nổ ra tại Yên Bái do Việt Nam Quốc dân Đảng tổ chức, lãnh đạo nhằm lật đổ chính quyền thuộc địa của Pháp để xây dựng một nước Việt Nam độc lập, mở đầu cho hàng loạt các cuộc bạo động chống Pháp tại nhiều địa phương thuộc miền Bắc nước ta.

Khu di tích bao gồm: Lăng mộ, tượng đài, bia tưởng niệm, nhà đón khách và khuôn viên cây cảnh, các hạng mục, công trình của di tích đều mang đậm giá trị lịch sử, văn hóa.

Cuộc khởi nghĩa do Nguyễn Thái Học (SN 1902) - lãnh tụ của Việt Nam Quốc dân Đảng, nhà yêu nước kiên trung, bất khuất khởi xướng và lãnh đạo. Còn phó tướng là Phó Đức Chính, SN 1907.

Với phương châm "Không thành công cũng thành nhân", khởi nghĩa Yên Bái đã có ảnh hưởng sâu sắc đến phong trào giải phóng dân tộc trên phạm vi cả nước và toàn Đông Dương thời điểm đó.

Giờ đây khi đến thăm khu di tích, mỗi người dân đều được chứng kiến lại những điển tích lịch sử hào hùng.

Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân, cuộc khởi nghĩa đã thất bại. Các thành viên chủ chốt bị truy nã gắt gao, giam cầm và hành hình.

Nguyễn Thái Học và Phó Đức Chính cùng 11 người khác bị áp giải từ Hà Nội lên Yên Bái xử trảm sáng sớm ngày 17/6/1930. Trước đó, cùng với hình thức trên, thực dân Pháp đã hành hình 4 người khác vào ngày 8/5/1930.

Tượng đài Khởi nghĩa Yên Bái tại Khu di tích lịch sử mộ Nguyễn Thái Học và các cộng sự ở thành phố Yên Bái.

Nguyễn Thái Học - người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Yên Bái năm 1930.

Khu mộ chung tưởng niệm 17 nghĩa sĩ; 17 chiếc cột thể hiện cho 17 con người đã anh dũng ngã xuống năm đó.

Dù thất bại, nhưng sự hy sinh quả cảm, hiên ngang, bất khuất của 17 nghĩa sĩ trẻ tuổi năm đó đã trở thành biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, tô thắm thêm trang sử oanh liệt đánh giặc ngoại xâm của dân tộc ta.

Toàn cảnh Khu di tích lịch sử Nguyễn Thái Học và các chiến sĩ hy sinh trong cuộc khởi nghĩa Yên Bái.

Riêng đối với người dân Yên Bái như đã thành lệ, cứ mùng 1 ngày rằm hằng tháng hoặc các sự kiện trọng đại của đất nước, bà con lại đến dâng hương, dâng hoa tưởng niệm những người con đã dâng hiến trọn đời cho độc lập tự do của Tổ quốc.