Hà Nội
23°C / 22-25°C

Thận trọng khi sử dụng dịch truyền

Thứ bảy, 09:10 05/11/2011 | Sống khỏe

Truyền dịch là một kỹ thuật y tế không phải ai làm cũng làm được và đôi khi có những tai biến nguy hiểm cần phải cảnh báo trong cộng đồng.

Trước hết chúng ta cần phải biết đôi chút về vai trò của nước và một số chất điện giải trong cơ thể. Nước chiếm 70% trọng lượng cơ thể và được phân bố 50% trong các tế bào, 5% trong huyết tương, 15% ở khoảng gian bào. Nước là môi trường cho các hợp chất hóa học có trong cơ thể tồn tại và thực hiện vai trò của chúng, tham gia đào thải các chất cặn bã của các quá trình chuyển hóa trong cơ thể. Khi cơ thể bị tiêu chảy, mất máu sẽ làm mất nhiều nước gây ra những rối loạn sinh lý nhiều khi nguy hiểm đến tính mạng.

Dịch truyền là những dung dịch thuốc vô khuẩn dùng để tiêm truyền nhỏ giọt vào tĩnh mạch với khối lượng lớn. Dịch truyền có nhiều loại với các thành phần hoạt chất ở những nồng độ khác nhau. Dịch truyền có thể ở dạng ưu trương hoặc đẳng trương với các chất tương ứng có trong máu. Một số dạng dịch truyền có khá đầy đủ các chất và được dùng thay thế huyết tương hoặc bổ sung vitamin, acid amin trong một số trường hợp cần thiết.
 

Không nên lạm dụng tiêm truyền với các mục đích không do nhu cầu chữa bệnh.

Dịch truyền có tác dụng nâng huyết áp cơ thể, để cân bằng các chất điện giải có trong máu khi người bệnh bị mất máu, mất nước do chấn thương, tai nạn, do phẫu thuật, do ỉa chảy, nôn mửa kéo dài, do bị bỏng, do các trường hợp bị mất nhiều mồ hôi trong điều kiện quá nóng bức. Một số dịch truyền có acid amin, vitamin, glucose có tác dụng bù đắp các chất này cho cơ thể. Truyền dịch khi cần thiết còn có tác dụng giải các chất độc trong cơ thể khi bị ngộ độc do thuốc, ngộ độc thức ăn, nhiễm khuẩn cấp tính, giúp tăng bài tiết nước tiểu. Một số dạng dung dịch tiêm truyền còn dùng làm dung môi hòa tan một số thuốc tiêm.

Trong thực tế dịch truyền được chia thành 4 loại như sau:

- Dịch truyền bù nước và cân bằng điện giải bao gồm một số loại như dung dịch natri clorid đẳng trương 0,9%, dung dịch Ringer lactat; dung dịch kali clorid 2%.

- Dung dịch cung cấp chất dinh dưỡng cho cơ thể, như: dung dịch glucose đẳng trương 5%, glucose ưu trương 20% hoặc 30%; hỗn hợp các acid amin (như alvesin, moriamin), vitamin và muối khoáng (như vitaplex)...

- Dung dịch thay thế huyết tương duy trì huyết áp, chống trụy tim mạch, như: huyết tương khô (plasma sec), dextran, subtosan.

- Dung dịch chống toan, kiềm huyết, như: natri hydrocarbonat 1,4%.

Tùy theo tình trạng cơ thể bệnh nhân mà thầy thuốc sẽ cho truyền loại dịch nào. Khi sử dụng dịch truyền để truyền cho bệnh nhân trong bất cứ trường hợp nào cũng cần phải lưu ý nguy cơ bệnh nhân có thể bị sốc. Sốc có thể xảy ra tức thì hoặc trong, hoặc ngay sau khi tiêm. Biểu hiện là bệnh nhân bắt đầu thấy rét run đột ngột, sốt, nhiệt độ cơ thể có thể lên 39 – 40oC hoặc cao hơn, mạch nhanh, vã mồ hôi, chân tay lạnh, huyết áp tụt, khó thở, nhịp thở nhanh và nông, bệnh nhân lo lắng bồn chồn, vật vã... Nếu không xử trí kịp thời bệnh nhân có thể sẽ bị tử vong.
 
Nguyên nhân gây sốc có thể do chất lượng thuốc hoặc do dụng cụ tiêm truyền không đảm bảo vô trùng, tốc độ truyền quá nhanh, đôi khi do cơ địa bệnh nhân mẫn cảm hoặc dị ứng thuốc. Dù nguyên nhân nào cũng phải ngừng tiêm truyền ngay và dùng thuốc chống sốc theo quy định của ngành y tế. Chính vì tai biến nguy hiểm này mà cần cảnh báo đến tất cả mọi người không nên truyền dịch tại nhà vì không có người theo dõi, không có đầy đủ thuốc men và phương tiện cấp cứu chống sốc sẽ nguy hiểm đến tính mạng.
 
Truyền dịch rất cần thiết và là biện pháp cấp cứu trong nhiều trường hợp. Kỹ thuật tiêm truyền phải do nhân viên y tế đã qua đào tạo thực hiện và chỉ được tiến hành tại các cơ sở y tế khi có đầy đủ phương tiện cấp cứu đề phòng sốc phản vệ. Không nên lạm dụng tiêm truyền với các mục đích không do nhu cầu chữa bệnh. Những trường hợp tự mua dịch truyền có đạm hoặc các vitamin phối hợp để truyền với mục đích làm đẹp da, nâng cao sức khỏe cần phải cân nhắc thận trọng để tránh tai biến nguy hiểm.
 
Trên thị trường có một số dạng dịch truyền phối hợp một số vitamin và muối khoáng thường được gọi là “nước hoa quả” mà có nhiều phụ nữ thường mua để truyền với mục đích làm đẹp, cần phải lưu ý đó là sản phẩm thuốc và chỉ sử dụng khi có chỉ định của thầy thuốc. Mọi sự lạm dụng dịch truyền cũng như các thuốc khác không những không cần thiết cho cơ thể mà còn có nguy cơ mắc tai biến do bị sốc hoặc do thừa vitamin.
 
Theo ThS. Lê Quốc Thịnh
SK&ĐS
thuhuyen
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Hi hữu: Người phụ nữ 61 tuổi ở Lâm Đồng bị ong kẹt trong mắt hơn 24 giờ

Hi hữu: Người phụ nữ 61 tuổi ở Lâm Đồng bị ong kẹt trong mắt hơn 24 giờ

Y tế - 1 giờ trước

GĐXH - Bệnh viện đã tiếp nhận và xử trí kịp thời một trường hợp côn trùng kẹt lại trong mắt bệnh nhân suốt hơn một ngày gây phù nề và ảnh hưởng đến thị lực.

Loại rau rẻ tiền đang bán đầy chợ, người Việt nên ăn để kéo dài tuổi thọ

Loại rau rẻ tiền đang bán đầy chợ, người Việt nên ăn để kéo dài tuổi thọ

Sống khỏe - 1 giờ trước

GĐXH - Rau cải cúc còn được ví như “rau hoàng đế” nhờ giá trị dinh dưỡng cao và nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, không phải ai cũng nên sử dụng loại rau này.

Cảnh giác ung thư tuyến giáp thể nhú: Nhiều người khỏe mạnh vẫn có thể mắc

Cảnh giác ung thư tuyến giáp thể nhú: Nhiều người khỏe mạnh vẫn có thể mắc

Sống khỏe - 4 giờ trước

GĐXH - Không có triệu chứng, không sờ thấy khối u, một nam thanh niên 27 tuổi vẫn bất ngờ được chẩn đoán ung thư tuyến giáp thể nhú sau khám sức khỏe định kỳ.

Đau mỏi cơ sau tập thể thao: Ăn gì để 'sửa chữa' tổn thương và phục hồi thần tốc?

Đau mỏi cơ sau tập thể thao: Ăn gì để 'sửa chữa' tổn thương và phục hồi thần tốc?

Bệnh thường gặp - 8 giờ trước

GĐXH - Nhiều người coi cảm giác đau cơ, mỏi rã rời sau mỗi buổi tập là minh chứng cho việc tập luyện hiệu quả. Tuy nhiên, TS. Lê Thị Hương Giang cảnh báo: Đó thực chất là những "tổn thương vi mô". Nếu không được bù đắp dinh dưỡng đúng cách, quá trình phục hồi sẽ bị đình trệ, dẫn đến quá tải và chấn thương dai dẳng.

10 thói quen 'đoản mệnh' và 10 thói quen 'trường thọ': Bạn chọn cắt ngắn hay kéo dài cuộc đời?

10 thói quen 'đoản mệnh' và 10 thói quen 'trường thọ': Bạn chọn cắt ngắn hay kéo dài cuộc đời?

Sống khỏe - 23 giờ trước

GĐXH - Theo "Công thức tuổi thọ", con người hoàn toàn có thể sống tới 120 tuổi trong điều kiện lý tưởng. Thế nhưng, tại sao tuổi thọ trung bình thực tế lại thấp hơn nhiều?

Bé 15 tháng tuổi ở Ninh Bình bị ô tô cán qua người và 4 ngày giành giật sự sống nghẹt thở

Bé 15 tháng tuổi ở Ninh Bình bị ô tô cán qua người và 4 ngày giành giật sự sống nghẹt thở

Y tế - 1 ngày trước

GĐXH - Một bé trai 15 tháng tuổi bị ô tô lùi cán qua người, rơi vào tình trạng đa chấn thương nguy kịch, suy hô hấp nặng. Nhờ sự can thiệp kịp thời và phối hợp hiệu quả của các chuyên khoa, các bác sĩ Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Ninh Bình đã giành lại sự sống cho bệnh nhi sau 4 ngày điều trị tích cực.

6 loại quả đang bán đầy chợ Việt, người bệnh suy thận nên ăn để kiểm soát bệnh, ngăn ngừa biến chứng

6 loại quả đang bán đầy chợ Việt, người bệnh suy thận nên ăn để kiểm soát bệnh, ngăn ngừa biến chứng

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Đối với người bệnh suy thận, việc lựa chọn đúng loại trái cây, đúng liều lượng giúp họ kiểm soát điện giải, hỗ trợ điều trị và hạn chế biến chứng nguy hiểm.

Tại sao Ferrolip Kids được tin dùng cho trẻ lười ăn thịt cá?

Tại sao Ferrolip Kids được tin dùng cho trẻ lười ăn thịt cá?

Sống khỏe - 1 ngày trước

Với trẻ kén ăn, mẹ không chỉ lo con thiếu sắt, thấp bé, xanh xao mà còn luôn vất vả mỗi ngày để giúp con bổ sung sắt dự phòng. Đây cũng là lý do gần đây nhiều mẹ bỉm chia sẻ về Ferrolip Kids – dòng sản phẩm hỗ trợ bổ sung sắt được nhận xét là "vị thơm ngon, dùng nhàn tênh".

Người đàn ông 50 tuổi phát hiện ung thư dạ dày, tiền ung thư thực quản từ dấu hiệu nhiều người Việt bỏ qua

Người đàn ông 50 tuổi phát hiện ung thư dạ dày, tiền ung thư thực quản từ dấu hiệu nhiều người Việt bỏ qua

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Đi khám vì hội miệng, người đàn ông đi khám bất ngờ được chẩn đoán mắc ung thư dạ dày kèm tổn thương thực quản nguy hiểm.

Có phải bỏ cơm, mì sẽ giảm cân cực nhanh? Coi chừng sụt cân ảo nhưng độc hại thật!

Có phải bỏ cơm, mì sẽ giảm cân cực nhanh? Coi chừng sụt cân ảo nhưng độc hại thật!

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Nhiều người hăm hở cắt bỏ hoàn toàn cơm, mì, phở với hy vọng sở hữu thân hình thon gọn tức thì. Kết quả ban đầu thường rất mỹ mãn khi cân nặng giảm đi đáng kể chỉ sau vài ngày. Thế nhưng, bác sĩ cảnh báo rằng đây có thể chỉ là một "cú lừa" của cơ thể.

Top