Hà Nội
23°C / 22-25°C

Thận trọng khi sử dụng dịch truyền

Thứ bảy, 09:10 05/11/2011 | Sống khỏe

Truyền dịch là một kỹ thuật y tế không phải ai làm cũng làm được và đôi khi có những tai biến nguy hiểm cần phải cảnh báo trong cộng đồng.

Trước hết chúng ta cần phải biết đôi chút về vai trò của nước và một số chất điện giải trong cơ thể. Nước chiếm 70% trọng lượng cơ thể và được phân bố 50% trong các tế bào, 5% trong huyết tương, 15% ở khoảng gian bào. Nước là môi trường cho các hợp chất hóa học có trong cơ thể tồn tại và thực hiện vai trò của chúng, tham gia đào thải các chất cặn bã của các quá trình chuyển hóa trong cơ thể. Khi cơ thể bị tiêu chảy, mất máu sẽ làm mất nhiều nước gây ra những rối loạn sinh lý nhiều khi nguy hiểm đến tính mạng.

Dịch truyền là những dung dịch thuốc vô khuẩn dùng để tiêm truyền nhỏ giọt vào tĩnh mạch với khối lượng lớn. Dịch truyền có nhiều loại với các thành phần hoạt chất ở những nồng độ khác nhau. Dịch truyền có thể ở dạng ưu trương hoặc đẳng trương với các chất tương ứng có trong máu. Một số dạng dịch truyền có khá đầy đủ các chất và được dùng thay thế huyết tương hoặc bổ sung vitamin, acid amin trong một số trường hợp cần thiết.
 

Không nên lạm dụng tiêm truyền với các mục đích không do nhu cầu chữa bệnh.

Dịch truyền có tác dụng nâng huyết áp cơ thể, để cân bằng các chất điện giải có trong máu khi người bệnh bị mất máu, mất nước do chấn thương, tai nạn, do phẫu thuật, do ỉa chảy, nôn mửa kéo dài, do bị bỏng, do các trường hợp bị mất nhiều mồ hôi trong điều kiện quá nóng bức. Một số dịch truyền có acid amin, vitamin, glucose có tác dụng bù đắp các chất này cho cơ thể. Truyền dịch khi cần thiết còn có tác dụng giải các chất độc trong cơ thể khi bị ngộ độc do thuốc, ngộ độc thức ăn, nhiễm khuẩn cấp tính, giúp tăng bài tiết nước tiểu. Một số dạng dung dịch tiêm truyền còn dùng làm dung môi hòa tan một số thuốc tiêm.

Trong thực tế dịch truyền được chia thành 4 loại như sau:

- Dịch truyền bù nước và cân bằng điện giải bao gồm một số loại như dung dịch natri clorid đẳng trương 0,9%, dung dịch Ringer lactat; dung dịch kali clorid 2%.

- Dung dịch cung cấp chất dinh dưỡng cho cơ thể, như: dung dịch glucose đẳng trương 5%, glucose ưu trương 20% hoặc 30%; hỗn hợp các acid amin (như alvesin, moriamin), vitamin và muối khoáng (như vitaplex)...

- Dung dịch thay thế huyết tương duy trì huyết áp, chống trụy tim mạch, như: huyết tương khô (plasma sec), dextran, subtosan.

- Dung dịch chống toan, kiềm huyết, như: natri hydrocarbonat 1,4%.

Tùy theo tình trạng cơ thể bệnh nhân mà thầy thuốc sẽ cho truyền loại dịch nào. Khi sử dụng dịch truyền để truyền cho bệnh nhân trong bất cứ trường hợp nào cũng cần phải lưu ý nguy cơ bệnh nhân có thể bị sốc. Sốc có thể xảy ra tức thì hoặc trong, hoặc ngay sau khi tiêm. Biểu hiện là bệnh nhân bắt đầu thấy rét run đột ngột, sốt, nhiệt độ cơ thể có thể lên 39 – 40oC hoặc cao hơn, mạch nhanh, vã mồ hôi, chân tay lạnh, huyết áp tụt, khó thở, nhịp thở nhanh và nông, bệnh nhân lo lắng bồn chồn, vật vã... Nếu không xử trí kịp thời bệnh nhân có thể sẽ bị tử vong.
 
Nguyên nhân gây sốc có thể do chất lượng thuốc hoặc do dụng cụ tiêm truyền không đảm bảo vô trùng, tốc độ truyền quá nhanh, đôi khi do cơ địa bệnh nhân mẫn cảm hoặc dị ứng thuốc. Dù nguyên nhân nào cũng phải ngừng tiêm truyền ngay và dùng thuốc chống sốc theo quy định của ngành y tế. Chính vì tai biến nguy hiểm này mà cần cảnh báo đến tất cả mọi người không nên truyền dịch tại nhà vì không có người theo dõi, không có đầy đủ thuốc men và phương tiện cấp cứu chống sốc sẽ nguy hiểm đến tính mạng.
 
Truyền dịch rất cần thiết và là biện pháp cấp cứu trong nhiều trường hợp. Kỹ thuật tiêm truyền phải do nhân viên y tế đã qua đào tạo thực hiện và chỉ được tiến hành tại các cơ sở y tế khi có đầy đủ phương tiện cấp cứu đề phòng sốc phản vệ. Không nên lạm dụng tiêm truyền với các mục đích không do nhu cầu chữa bệnh. Những trường hợp tự mua dịch truyền có đạm hoặc các vitamin phối hợp để truyền với mục đích làm đẹp da, nâng cao sức khỏe cần phải cân nhắc thận trọng để tránh tai biến nguy hiểm.
 
Trên thị trường có một số dạng dịch truyền phối hợp một số vitamin và muối khoáng thường được gọi là “nước hoa quả” mà có nhiều phụ nữ thường mua để truyền với mục đích làm đẹp, cần phải lưu ý đó là sản phẩm thuốc và chỉ sử dụng khi có chỉ định của thầy thuốc. Mọi sự lạm dụng dịch truyền cũng như các thuốc khác không những không cần thiết cho cơ thể mà còn có nguy cơ mắc tai biến do bị sốc hoặc do thừa vitamin.
 
Theo ThS. Lê Quốc Thịnh
SK&ĐS
thuhuyen
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Đột quỵ trong lúc ăn cơm, cụ ông U100 hồi phục bất ngờ nhờ một quyết định của gia đình

Đột quỵ trong lúc ăn cơm, cụ ông U100 hồi phục bất ngờ nhờ một quyết định của gia đình

Sống khỏe - 2 giờ trước

GĐXH - Cụ ông 91 tuổi đang ăn cơm bất ngờ cơ biểu hiện đột quỵ. Nhờ được đưa đến bệnh viện trong giờ vàng, người bệnh hồi phục gần như hoàn toàn.

Người sống thọ thường có 6 biểu hiện này khi đổ mồ hôi, nhiều người có mà không biết

Người sống thọ thường có 6 biểu hiện này khi đổ mồ hôi, nhiều người có mà không biết

Sống khỏe - 5 giờ trước

GĐXH - Đổ mồ hôi là chức năng quan trọng giúp cơ thể duy trì thân nhiệt ổn định. Tuy nhiên, không phải ai cũng có kiểu tiết mồ hôi giống nhau. Những người có sức khỏe tốt và tuổi thọ cao thường sở hữu một số đặc điểm khá đặc trưng trong quá trình này.

Loại rau mùa hè quen thuộc bán đầy chợ, ăn đúng cách rất tốt nhưng nhiều người Việt đang dùng sai

Loại rau mùa hè quen thuộc bán đầy chợ, ăn đúng cách rất tốt nhưng nhiều người Việt đang dùng sai

Sống khỏe - 17 giờ trước

GĐXH - Rau mồng tơi là loại rau mùa hè được nhiều người ưa thích. Tuy nhiên, nếu ăn quá nhiều có thể làm tăng nguy cơ sỏi thận, đầy bụng và giảm khả năng hấp thu dưỡng chất của cơ thể.

Người đàn ông 64 tuổi ở Phú Thọ bị nhồi máu cơ tim cấp, thừa nhận 1 sai lầm nhiều người Việt mắc phải

Người đàn ông 64 tuổi ở Phú Thọ bị nhồi máu cơ tim cấp, thừa nhận 1 sai lầm nhiều người Việt mắc phải

Sống khỏe - 22 giờ trước

GĐXH - Người đàn ông bị nhồi máu cơ tim cho biết có tiền sử lạm dụng rượu trong thời gian dài, bệnh lý tăng huyết áp không được theo dõi và điều trị.

Uống nước rau dền gai có tác dụng gì? Sai lầm cần tránh kẻo rước họa

Uống nước rau dền gai có tác dụng gì? Sai lầm cần tránh kẻo rước họa

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Rau dền gai chứa nhiều dưỡng chất có lợi như chất xơ, vitamin A, vitamin C, sắt, canxi và các hợp chất chống oxy hóa được nhiều người lựa chọn để nấu nước uống hỗ trợ thanh nhiệt và chăm sóc sức khỏe hằng ngày.

Bất ngờ với những công dụng chữa bệnh tuyệt vời từ cây thuốc bỏng quen thuộc

Bất ngờ với những công dụng chữa bệnh tuyệt vời từ cây thuốc bỏng quen thuộc

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Cây lá bỏng được nhiều gia đình lựa chọn trồng để trang trí sân vườn. Tuy nhiên, loài cây này còn mang lại rất nhiều lợi ích sức khỏe mà không phải ai cũng biết.

Phụ nữ tiền mãn kinh bị bốc hỏa, uống sữa đậu nành có giúp cải thiện?

Phụ nữ tiền mãn kinh bị bốc hỏa, uống sữa đậu nành có giúp cải thiện?

Sống khỏe - 2 ngày trước

Bốc hỏa là một trong những triệu chứng phổ biến gây khó chịu cho phụ nữ giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh. Trong liệu pháp dinh dưỡng, sữa đậu nành thường được nhắc đến như một lựa chọn giúp làm dịu cơn bốc hỏa nhờ chứa hoạt chất tương tự estrogen tự nhiên.

Nắng nóng, người đàn ông 46 tuổi đang khỏe mạnh bất ngờ đột quỵ nhồi máu não

Nắng nóng, người đàn ông 46 tuổi đang khỏe mạnh bất ngờ đột quỵ nhồi máu não

Sống khỏe - 2 ngày trước

GĐXH - Nắng nóng kéo dài, nguy cơ đột quỵ có xu hướng gia tăng do cơ thể mất nước, làm tăng khả năng hình thành cục máu đông gây tắc mạch máu não...

Loại quả mùa hè được chuyên gia Mỹ đánh giá cao, bán đầy chợ Việt, ăn đúng cách mang lại nhiều lợi ích sức khỏe, sống thọ

Loại quả mùa hè được chuyên gia Mỹ đánh giá cao, bán đầy chợ Việt, ăn đúng cách mang lại nhiều lợi ích sức khỏe, sống thọ

Sống khỏe - 2 ngày trước

GĐXH - Vải thiều được nhiều chuyên gia dinh dưỡng đánh giá cao. Ăn vải thiều đúng cách có thể góp phần bảo vệ sức khỏe, hỗ trợ sống thọ và giảm nguy cơ bệnh tật.

Qua tuổi 60, hãy 'lười' 3 việc để kéo dài tuổi thọ

Qua tuổi 60, hãy 'lười' 3 việc để kéo dài tuổi thọ

Sống khỏe - 2 ngày trước

GĐXH - Nhiều người bước qua tuổi 60 bắt đầu lo lắng khi những dấu hiệu lão hóa xuất hiện ngày càng rõ rệt. Họ băn khoăn làm thế nào để duy trì thể trạng và kéo dài tuổi thọ.

Top