Thi trắc nghiệm các môn xã hội: Sẽ lại có kiểu học và thi “đối phó”?

Việc gộp các môn xã hội vào thi trắc nghiệm gặp phải nhiều phản đối từ giáo viên, phụ huynh. Ảnh minh họa: Q.A

Thi trắc nghiệm để… tránh học tủ?

Bộ GD&ĐT đang xây dựng, lấy ý kiến đóng góp về Dự thảo thi THPT Quốc gia 2017 với một số nội dung điều chỉnh về tổ chức cụm thi, bài thi, hình thức thi, đề thi, nội dung thi, thời gian làm bài thi và lịch thi… Đáng chú ý nhất là sự điều chỉnh theo phương án 5 bài thi, gồm: Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ, Khoa học tự nhiên (tổ hợp của các môn Vật lí, Hóa học, Sinh học) và Khoa học xã hội (tổ hợp các môn Lịch sử, Địa lí, Giáo dục công dân).

Các môn tổ hợp thi theo hình thức trắc nghiệm khách quan, mỗi thí sinh trong cùng phòng thi có một mã đề thi riêng; thí sinh làm bài thi trên phiếu trả lời trắc nghiệm. Phiếu trả lời trắc nghiệm của thí sinh được chấm bằng phần mềm máy tính. TS. Lê Viết Khuyến, Trưởng ban Hỗ trợ chất lượng giáo dục ĐH (Hiệp hội các trường ĐH, CĐ Việt Nam) cho rằng, việc đánh giá thí sinh theo hình thức thi trắc nghiệm hay tự luận đều có những ưu điểm và hạn chế riêng.

Cũng theo đánh giá của TS. Lê Viết Khuyến: “Trước đây nhiều môn thi tự luận nên dẫn tới tình trạng học sinh “học tủ, học lệch”. Thậm chí, các em còn có xu hướng học lệch ngay từ khi bước vào lớp 10. Do đó, thi trắc nghiệm sẽ hạn chế nhiều về tình trạng này. Vấn đề đặt ra ở chỗ, môn học nào nên được ra đề theo hình thức trắc nghiệm khách quan một cách hợp lý. Tỷ lệ các câu hỏi trắc nghiệm, tự luận trong đề thi là bao nhiêu phần trăm thì hợp lý”.

Sau khi Bộ GD&ĐT công bố Dự thảo thi trên, nhiều phụ huynh rất lo lắng cho chuyện học hành, thi cử của con. Phụ huynh Trần Đức Huynh (ở Tây Hồ, Hà Nội) có con đang học lớp 12 chia sẻ: “Thi cử thế này con sẽ áp lực hơn trước, bởi số môn thi tương đối nhiều. Thi gộp tính là một môn, nhưng khi học ôn phải học tới 3 môn liền. Chưa kể, môn Giáo dục công dân không hiểu đề thi gồm nội dung gì để mà học ôn. Các môn Sử, Địa thi trắc nghiệm cũng khiến học sinh lúng túng, bởi chưa từng làm quen”.

Làm mất giá trị môn học

Cho rằng, nếu thi trắc nghiệm môn Sử sẽ không phù hợp, bởi đặc thù môn Sử không đơn giản là lựa chọn đáp án, PGS.TS Nghiêm Đình Vỳ, Phó Chủ tịch Hội Giáo dục Lịch sử Việt Nam cho biết, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng nhiều học sinh chán học môn Lịch sử, trong đó có việc sách giáo khoa có quá nhiều chi tiết, sự kiện, ngày, tháng. Nếu đưa đáp án để học sinh lựa chọn có thể giúp các em nhớ được sự kiện, nhưng lại không có được trí tuệ, khả năng tổng hợp kiến thức.

Cũng theo PGS.TS Nghiêm Đình Vỳ: “Cái hay của việc học Lịch sử đó là không chỉ học về sự kiện, ghi nhớ sự kiện, mà học lịch sử giúp học sinh tìm hiểu về các vấn đề, sự kiện trong quá khứ mà còn có sự liên hệ với hiện tại và có thể vận dụng trong thực tiễn cuộc sống, bài học từ lịch sử rất quan trọng và có giá trị rất lớn cho hiện tại, tương lai. Nếu thi môn Lịch sử theo hình thức trắc nghiệm thì yếu tố này sẽ bị loại trừ và chúng ta không phát huy hết được khả năng học tập của học sinh”.

Còn đối với các giáo viên Lịch sử, hình thức thi này cũng không khác với việc đưa Lịch sử vào môn học tích hợp mà Bộ GD&ĐT đưa ra dự kiến trước đó. Nhiều ý kiến đồng tình với quan điểm “thi trắc nghiệm sẽ “phá nát” môn Lịch sử”. ThS.Trần Huy Đoàn, nguyên giáo viên Lịch sử (Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, Nam Định) chia sẻ, thi trắc nghiệm đối với môn Lịch sử chỉ đánh giá được năng lực hiểu, biết chứ không đánh giá được khả năng vận dụng của học sinh, điều này thi tự luận có thể phát huy được.

“Bộ GD&ĐT có phần hơi vội vàng khi đưa ra phương án này, khi chưa có sự tham khảo ý kiến của các cấp chuyên môn, nhất là Hội Khoa học Lịch sử. Nếu Bộ GD&ĐT vẫn kiên quyết áp dụng thi trắc nghiệm với môn Lịch sử, các giáo viên và học sinh cũng sẽ có cách học để thi đối phó và kết quả thi chắc chắn sẽ không thấp đi nhưng như thế là đi ngược lại với mục tiêu đào tạo. Do đó, theo tôi nhất định phải thi tự luận môn Lịch sử”, ThS.Trần Huy Đoàn đề nghị.

Quang Anh