Thông tin tiếp bài “Đòi tiền nợ, ông lão dính vòng lao lý”: Gia đình bị cáo sẽ khiếu nại lên TAND Tối cao

Bị cáo Bản tại phiên tòa phúc thẩm. Ảnh: B.Minh

Thỏa thuận dân sự?

Từ sáng sớm, nhiều người dân xã Đại Cương đã đến TAND tỉnh Hà Nam để được tham dự phiên tòa. Nhiều người không khỏi chạnh lòng khi chứng kiến ông Bản tóc đã bạc trắng và gầy hơn so với phiên tòa sơ thẩm ngày 27/1. Trong phiên sơ thẩm tòa, ông Bản cho rằng mình không phạm tội, việc bị cáo nhận tiền của ông Hồ Văn Mênh, nguyên cán bộ địa chính xã Đại Cương (huyện Kim Bảng) là thỏa thuận dân sự.

Tại phiên phúc thẩm, ông Bản tiếp tục kêu oan và các luật sư bảo vệ cho bị cáo đều cho rằng, giao dịch giữa ông Bản và ông Mênh là quan hệ dân sự, việc bồi thường là do thỏa thuận giữa các bên. Theo quy định tại Khoản 2, Điều 9 (Bộ luật Dân sự): “Khi quyền dân sự của một chủ thể bị xâm phạm thì chủ thể đó có quyền tự bảo vệ theo quy định của Bộ luật này hoặc yêu cầu cơ quan, tổ chức có thẩm quyền: Công nhận quyền dân sự của mình; buộc thực hiện nghĩa vụ dân sự; buộc bồi thường thiệt hại…”. Luật sư Lưu Quang Nhu (bảo vệ quyền lợi cho ông Bản) cho rằng, bản chất của vụ việc trên chỉ là một giao dịch dân sự. Nếu nhận thấy mức bồi thường không phù hợp với thực tế, ông Mênh có thể yêu cầu tòa án hoặc cơ quan nhà nước xác định lại mức bồi thường. Việc Công an huyện Kim Bảng tiếp nhận đơn và khởi tố ông Bản là hình sự hóa một quan hệ dân sự.

Luật sư Lưu Quang Nhu nói: “Hành vi gian dối của ông Mênh đã gây hậu quả khiến gia đình ông Bản mất quyền chuyển nhượng hơn 700m2 đất. Ông Bản là nạn nhân nên có quyền yêu cầu ông Mênh phải bồi thường cho mình. Còn số tiền bồi thường lớn hay nhỏ là do hai bên tự thỏa thuận. Không thể căn cứ vào số tiền lớn để quy kết rằng bị cáo cưỡng đoạt tài sản. Việc ông Mênh thương lượng với ông Bản là phù hợp với quy định pháp luật về giao dịch dân sự được quy định tại Điều 605 (Bộ luật Dân sự): Thiệt hại phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời. Các bên có thể thỏa thuận về mức bồi thường, hình thức bồi thường bằng tiền, bằng hiện vật hoặc thực hiện một công việc, phương thức bồi thường một lần hoặc nhiều lần, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Khi mức bồi thường không còn phù hợp với thực tế thì người bị thiệt hại hoặc người gây thiệt hại có quyền yêu cầu toà án hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác thay đổi mức bồi thường…”.

Sẽ khiếu nại lên Chánh án TAND Tối cao

Trong phần đối đáp với Luật sư Lưu Quang Nhu, đại diện Viện Kiểm sát cho rằng, ông Bản nhiều lần đến nhà ông Mênh và có lời lẽ đe dọa: “Ông bà tính thế nào thì tính, sau này có chuyện gì xảy ra thì đừng trách tôi là chỗ bạn bè quen biết không nói trước”. Chính vì câu nói trên khiến ông Mênh lo sợ nên buộc phải giao tiền.

Không đồng ý với cáo buộc này, Luật sư Lưu Quang Nhu nói: “Đề nghị Viện Kiểm sát trích dẫn văn bản nào thể hiện ông Bản nhiều lần đến nhà ông Mênh đe dọa, đòi tiền. Trong các lời khai, ông Mênh thừa nhận là người gây thiệt hại về tài sản cho gia đình ông Bản nên hai bên tự nguyện hòa giải, thương lượng bồi thường là phù hợp với các Điều 9 và 605 của Bộ luật Dân sự). Tại tòa, ông Mênh khẳng định, chỉ sợ bị đánh chứ không sợ việc tố cáo, không sợ việc thanh tra. Như vậy, giả sử bị cáo Bản uy hiếp tinh thần, dọa tố cáo trong vụ việc này thì vợ chồng ông Mênh cũng không hề lo sợ. Rõ ràng, việc bảo bị hại sợ bị tố cáo để chấp nhận đưa tiền là gượng ép, không phù hợp với chứng cứ vụ án. Mặt khác, nếu xem xét vụ việc dưới góc độ hình sự về cấu thành tội “cưỡng đoạt tài sản” thì hành vi cưỡng đoạt tài sản phải có dấu hiệu đe dọa dùng vũ lực hoặc có thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người khác nhằm chiếm đoạt tài sản. Trong các cuộc gặp, ông Bản không hề có hành vi đe dọa ông Mênh hoặc có thủ đoạn khác”.

Từ nhận định này, Luật sư đề nghị tòa phúc thẩm tuyên bị cáo không phạm tội cưỡng đoạt tài sản, trả tự do ngay tại tòa. Tuy nhiên, HĐXX phúc thẩm cho rằng, chính vì câu nói uy hiếp này (trong bài đã trích dẫn) khiến ông Mênh ảnh hưởng đến tinh thần và buộc phải đưa tiền cho ông Bản. Theo đó, tòa phúc thẩm tuyên y án sơ thẩm, buộc ông Bản phải chịu mức án 10 năm, 6 tháng tù giam mà TAND huyện Kim Bảng đã tuyên trước đó. Bất bình trước phán quyết của tòa phúc thẩm, gia đình ông Bản cho biết, sẽ làm đơn gửi Chánh án TAND Tối cao đề nghị xem xét theo trình tự giám đốc thẩm.

Bình Minh/Báo Gia đình & Xã hội