Thông tin tiếp bài “Thu tiền của nghi phạm để trả cho người thân”: Hành vi đã rõ, vẫn không khởi tố

Bị can Yến trong thời gian bị tạm giữ. Ảnh: T.G

Thu tiền bị can, trả cho người thân

Theo trình bày của bà Yến, đầu năm 2011, bà đang bị tạm giữ tại Công an huyện Nam Đàn về hành vi chứa mại dâm thì đã bị điều tra viên (ĐTV) Nguyễn Đức Kiên ép phải giao nộp 700 triệu đồng (tiền bán nhà của bà Yến) để ông Kiên mang 300 triệu đồng trả cho anh Nguyễn Anh Tuân (em họ nhà vợ ông Kiên). Chị Lê Thị Thơm (người mua nhà của bà Yến) đã mang 700 triệu đồng đến trụ sở Công an huyện Nam Đàn giao nộp cho ông Kiên. Khoảng 17h ngày 7/4/2011, ĐTV Kiên lập “biên bản tạm giữ đồ vật, tài liệu” (700 triệu đồng) của bị can Yến. Điều đáng nói, số tiền trên là tài sản hợp pháp của vợ chồng bà Yến, không liên quan gì đến vụ án do ông Kiên đang điều tra nhưng ĐTV này vẫn đứng ra “tiếp nhận” và giao cho thủ quỹ của cơ quan (cũng chính là vợ ĐTV Kiên) “tạm giữ”.

Cầm được tiền, ĐTV Kiên liền chi gần hết số tiền trên cho hàng loạt người, trong đó có khoản chi cho gia đình anh Nguyễn Anh Tuân 300 triệu đồng, mặc dù gia đình bà Yến không nợ nần gì anh Tuân. Hành vi trên của ĐTV Kiên không chỉ sai về quy trình, nghiệp vụ công tác mà còn có biểu hiện của việc lạm quyền, mang mục đích vụ lợi cho người thân, gây thiệt hại lớn cho bị can và gia đình bị can. Chính vì vậy, ngay sau khi Báo GĐ&XH đăng tải loạt bài điều tra về vấn đề này, Cục Điều tra (VKSND Tối cao) đã vào cuộc.

Trong một lần làm việc với PV Báo GĐ&XH, ông Kiên thừa nhận anh Tuân chính là em họ mình, việc trả nợ là do bà Yến tự nguyện chứ không bị ai ép buộc. Thậm chí, ông Kiên còn cho rằng, việc bà Yến trả 300 triệu đồng cho anh Tuân nhằm lấy lòng ĐTV (thời điểm này ông Kiên đang điều tra bà Yến - PV). Xuyên suốt buổi làm việc, ông Kiên vẫn dùng khái niệm “trả nợ” để nói về việc bà Yến chi trả tiền cho gia đình anh Tuân. Tuy nhiên, trên thực tế thì giữa hai người không hề có khoản nợ nào.

Biên bản thu tiền có chữ ký của ĐTV Kiên.

Vì sao không khởi tố?

Ngay sau khi nhận được quyết định trên của Công an tỉnh Nghệ An, ông Nguyễn Văn Đông (chồng bà Yến) đã có đơn gửi các cơ quan chức năng khiếu nại Quyết định không khởi tố vụ án của Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Nghệ An và đề nghị VKSND Tối cao tiếp tục vào cuộc xác minh, điều tra vụ việc này.

Được biết, khi nhận được phản ánh của Báo GĐ&XH về vụ việc trên, các ĐTV của Cục Điều tra (VKSND Tối cao) đã làm việc trực tiếp với bà Yến tại trại giam và lấy lời khai của nhiều nhân chứng khác. Sau đó, cơ quan này đã có kết luận khá chi tiết về một số sai phạm của ĐTV Kiên. Tại kết luận này, Cục Điều tra đã khẳng định rõ việc Đại úy Nguyễn Đức Kiên không được Công an huyện Nam Đàn giao xác minh đơn thư liên quan đến nợ nần của bà Yến.

Cơ quan này cũng xác định việc bà Yến bị đòi nợ là có thật nhưng đây chỉ là tranh chấp dân sự, không đủ cơ sở khởi tố vụ án hình sự. Lẽ ra phải hướng dẫn công dân gửi đơn đến tòa án giải quyết dân sự thì một số cán bộ Công an huyện Nam Đàn lại đứng ra giải quyết, dùng tiền thu của gia đình bị can để trả cho một số người là không đúng thẩm quyền. Việc ông Nguyễn Văn Trường (chú vợ ĐTV Kiên) đưa cho bà Yến 239 triệu đồng để làm thủ tục xuất khẩu lao động là một vụ việc khác (Bản án có hiệu lực xác định 2 gia đình đều là bị hại trong một vụ án lừa đảo - PV) nhưng Công an huyện Nam Đàn lại tác động để bà Yến trả ông Trường 300 triệu đồng là không đúng quy định.

Trao đổi với chúng tôi, một số chuyên gia pháp lý nhận định, việc ĐTV Kiên ép bà Yến phải ủy quyền cho ông Kiên trả số tiền cho các đương sự khác (đặc biệt là trả số tiền 300 triệu đồng cho anh Tuân) trong khi bà Yến không có nghĩa vụ phải trả số tiền này cho anh Tuân, hành vi này có dấu hiệu của tội “lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” theo Điều 281 (BLHS). Theo nhận định của luật sư Dương Kim Sơn (Đoàn luật sư Hà Nội), nếu có yếu tố “tư lợi” thì vụ việc không chỉ có dấu hiệu của tội “Lạm quyền trong khi thi hành công vụ” mà còn có hành vi “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.