"Thủ phạm" giấu mặt của bệnh ung thư da
Giadinh.net - Ung thư da là một trong những căn bệnh ung thư phổ biến nhất. Ảnh hưởng của tia cực tím (UV) trong ánh sáng mặt trời là nguyên nhân gây bệnh chủ yếu, nhưng còn có nguyên nhân khác ít ai ngờ tới: lạm dụng một số cách làm đẹp thiếu an toàn như "tắm trắng", "lột da", sơn móng, nhuộm tóc.
“Thủ phạm’’ giấu mặt
Ung thư da có tỷ lệ trung bình 3- 4,5 ca/100.000 dân. Dấu hiệu đầu tiên có thể nhận biết được là sự thay đổi bề mặt của nốt ruồi. Đối tượng mắc bệnh chủ yếu nằm trong lứa tuổi từ 15 - 39, mức độ nguy hiểm tỉ lệ thuận với tuổi tác. Phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh nhiều hơn nam giới. Những khối u thường phát triển ở chân đối với nữ giới và ở lưng đối với nam giới.
BS.Nguyễn Hồng Quang, Giám đốc Trung tâm tư vấn sức khỏe Hà Nội cho biết: “Nguy cơ mắc bệnh có ở tất cả những người không thường xuyên bảo vệ da khi tiếp xúc với các nguồn hóa chất như các sản phẩm nhựa, than đá, thạch tín; các vết sẹo bỏng cũ lâu ngày do vôi, xăng, acid, vết loét hay ổ viêm nhiễm lâu ngày; lạm dụng việc nhuộm tóc, sơn móng trong thời gian dài. Đặc biệt, da chịu nhiều tác động của ánh nắng mặt trời bởi tia tử ngoại sẽ làm thương tổn các tế bào sống, gẫy gen gây biến loạn, dẫn đến ung thư”.
|
Nốt ruồi và dấu hiệu ung thư da ác tính Nốt ruồi mới mọc hoặc lan rộng hơn. Ở trẻ em nốt ruồi có thể thay đổi nhưng điều này là bất bình thường đối với người đã trưởng thành. Rất nguy hiểm nếu như nốt ruồi có bề mặt sần sùi hoặc có nhiều màu khác nhau. Những nốt ruồi bình thường có bề mặt nhẵn và đồng nhất một màu. Các nốt ruồi hoặc đốm tối màu không trở về trạng thái bình thường sau hai tuần hoặc nốt ruồi bị chảy máu, rỉ nước, đóng vảy nên gặp ngay bác sĩ để kiểm tra. Nếu có cảm thấy ngứa hoặc buốt ở những chỗ nốt ruồi mọc nên nghĩ đến căn bệnh ung thư da. Đặc biệt, những người có nốt ruồi to ngoại cỡ phải đến bệnh viện để kiểm tra ngay. |
TS.Đoàn Hữu Nghị, Giám đốc Bệnh viện E, người có nhiều công trình nghiên cứu về ung thư cho biết thêm: “Các cách làm đẹp không an toàn như tắm nắng, tắm trắng, lột da có thể gây hại cho da. Da bao gồm các lớp tế bào đáy, gai, sừng. Lột da làm trắng chính là loại bỏ lớp tế bào sừng, làm lộ lớp tế bào dưới, nơi chứa ít các hắc tố khiến da có vẻ trắng, mỏng và mịn. Thực chất, việc này đã khiến cho các tế bào non phải tiếp xúc trực tiếp với môi trường, ánh nắng mà không được bảo vệ. Do vậy, lạm dụng lột da trắng dễ dẫn đến bị ung thư”.
BS. Nguyễn Thành, Trưởng khoa Khám bệnh, Viện Da liễu quốc gia giải thích: “Các hoá chất thường có trong các loại mỹ phẩm tạo màu như thuỷ ngân, Asen và một số kim loại nặng khác làm giảm quá trình sinh trưởng của da. Do đó, hấp thu khối lượng lớn những hoá chất này sẽ mắc các bệnh về da, có thể dẫn đến ung thư’’.
Phát hiện sớm - ngăn ngừa triệt để
Ung thư da thường biểu hiện ở những vùng da hở, trắng hơn trên thân thể, hiếm gặp ở vùng kín có màu da sẫm. Bệnh có thể điều trị khỏi, nếu các khối u được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Còn trong trường hợp các khối u đã phát triển và lây lan sang các phần cơ thể khác, có thể dẫn tới tử vong. Do vậy, kiểm tra sự thay đổi trên các nốt ruồi và tình trạng làn da là điều rất cần thiết.
Biểu hiện ung thư da vùng đầu cổ có thể là những khối u ở mi mắt, tai, mũi, gò má. Theo các chuyên gia, ung thư da ở thân và chi có tỷ lệ thấp hơn, nhưng thường phát hiện muộn nên mức độ phẫu thuật cắt bỏ thường rộng hơn vùng đầu và cổ. Những trường hợp nặng có thể phải cắt bỏ chi.
Các biểu hiện sớm của ung thư da được phát hiện bởi những vết loét dai dẳng lâu lành; Hiện tượng chảy máu, chảy nước vàng hay nổi cục nhỏ tại những vùng sẹo cũ; Sự xuất hiện vết đốm đỏ nhạt có xước, trợt nhẹ trên bề mặt da... là những dấu hiệu đặc biệt nghi ngờ của ung thư da.
Bảo vệ da dưới ánh nắng mặt trời
Theo BS. Nguyễn Hồng Quang, để tránh mắc bệnh nên bảo vệ da trong khoảng thời gian từ 11h sáng đến 3h chiều. Chọn quần áo bằng những chất liệu sợi tự nhiên như là lanh hoặc cotton để tránh tia cực tím xuyên vào da. Đừng quên mang mũ và kính râm khi ra ngoài trời.
Với trẻ em, tuyệt đối không để chúng phơi nắng quá nhiều có thể bị mắc bệnh trong tương lai. Nếu trẻ bị cảm nắng thì có nguy cơ mắc bệnh ung thư da gấp hai lần khi trưởng thành. Khi phải đi ra ngoài nắng trong khoảng thời gian này nên bôi kem chống nắng có kí hiệu SPF (The Sun Protection Factor) - bảo vệ da dưới ánh nắng mặt trời. Đây là loại kem có thể bảo vệ bạn khỏi những tác hại nguy hiểm nhất của tia cực tím.
Mai Hạnh
