Thứ quả trước rụng đầy không ai nhặt, giờ thành đặc sản khó mua, nhiều công dụng chữa bệnh có thể nhiều người chưa biết
GĐXH - Từ một loại quả rụng đầy không ai nhặt nay cọ trở thành đặc sản nổi tiếng. Đặc biệt, quả cọ còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe có thể bạn chưa biết.
Điều ít biết về quả cọ
Cọ là cây đặc trưng ở vùng núi trung du, trong đó được phân bố nhiều nhất ở Phú Thọ, Yên Bái, Nghệ An, Hà Tĩnh... Cây cọ mọc hoang trên đồi, trong rừng và được trồng để phủ xanh đất trống, đồi trọc, làm hàng rào. Lá cọ được dùng để lợp nhà, hàng quán và các khu chợ.
Cây cọ bắt đầu ra hoa, kết quả vào giữa tháng 7 âm lịch. Khoảng 3-4 tháng sau đó là thời điểm quả cọ bắt đầu chín, vỏ màu xanh đậm rồi ngả dần sang xanh da trời. Tùy theo điều kiện thời tiết mà mùa cọ chín có thể kéo dài tới vài tháng. Quả cọ bắt đầu được bán vào khoảng tháng 10, 11 Âm lịch.
Cọ là cây đặc trưng ở vùng núi trung du. Ảnh: DT
Để hái được những quả cọ trên những cây cao, chi chít gai, người hái thường phải leo lên cây hoặc dùng sào để hái, nếu không cẩn thận sẽ làm quả cọ bị sây sát, giảm độ ngon và nhanh hư hỏng.
Thoạt nhìn bề ngoài, quả cọ trông khá giống quả trám. Nhưng nhìn kỹ sẽ thấy sự khác biệt bởi quả trám hình thoi còn quả cọ có hình cầu.
Quả cọ chỉ nhỏ bằng ngón tay cái người lớn, có hình bầu dục, to hơn thì độ 2 đầu ngón tay. Quả cọ chín đạt chất lượng sẽ có màu xanh pha nâu đen, lớp vỏ mỏng dễ bóc và tách lớp, ruột cọ màu vàng đậm, thịt cứng. Quả cọ sau khi hái về sẽ được rửa sạch, loại bỏ bụi bẩn.
Dù có vẻ bề ngoài trông khá bắt mắt nhưng cọ lại có vị rất chát nếu như ăn luôn khi hái trên cây xuống. Vậy nên nhiều người phải mang đi "ỏm" (tức làm chín) để cọ chín mềm. Khi đó, cọ sẽ bớt chát hơn nhiều và mang đến cho người ăn một hương vị khá lạ miệng. Bên cạnh đó, quả cọ còn có thể được chế biến thành nhiều món ngon hấp dẫn.
Quả cọ "ỏm" là một món ăn dân giã.
Trước đây, quả cọ có rất nhiều, đến mùa rụng đen đất, thường bị bỏ đi, rất ít người sử dụng. Nhưng gần đây, nhiều người phá cọ để trồng các loại cây ăn trái khác hoặc xây dựng nhà cửa, do đó diện tích trồng cọ ngày càng thu hẹp nên loại quả này ít dần và trở thành đặc sản, được bán với giá cao.
Hiện, cọ không chỉ xuất hiện nhiều ở các tỉnh miền núi mà còn được bán nhiều ở các chợ thành phố cũng như mạng xã hội. Quả cọ có giá thành khá cao nhưng vẫn "hút" khách tìm mua.
Lợi ích của quả cọ
Thành phần dinh dưỡng của quả cọ
Vitamin E: Mỗi cây cọ chứa 70% vitamin E ở dạng tocotrienol, có hoạt tính sinh học cao gấp gần 60 lần vitamin E thông thường.
Vitamin A: Quả cọ cũng chứa nhiều vitamin A, hàm lượng tiền vitamin A cao gấp 15 lần cà rốt. Chất béo: Chất béo bão hòa, chất béo không bão hòa đơn và chất béo không bão hòa.
Quả cọ còn chứa các thành phần khác như: este (POE), axit lauric, capric, sqalene, phenolic, axit oleic, hydrogenated palm, elaeis guineensis, calo,…
Quả cọ mang lại một số lợi ích cho sức khỏe
Không chỉ là đặc sản, quả cọ còn là món ăn cung cấp một số dinh dưỡng nhất định với cơ thể, thậm chí hỗ trợ điều trị một số bệnh nếu sử dụng hợp lý. Quả cọ có một số tác dụng đối với sức khỏe như:
Chống oxy hóa
Quả cọ chứa nhiều chất chống oxy hóa như squalene, axit phenolic, axit oleic da giúp chống lại những tổn thương bởi các gốc tự do từ đó mang lại hiệu quả làm đẹp da.
Kháng khuẩn tốt
Nhờ có axit lauric và capric trong quả cọ mà loại quả này có tính kháng khuẩn cao. Nhờ đặc tính kháng khuẩn, quả cọ được sử dụng như một biện pháp kháng khuẩn, sát trùng cho người bệnh.
Tăng cường sức khỏe mắt
Quả cọ chứa lượng vitamin A gấp 15 lần cà rốt, đảm bảo cung cấp lượng vitamin A cực lớn cho cơ thể, vừa tăng cường sức khỏe vừa cải thiện thị lực cho đôi mắt.
Ổn định thần kinh
Quả cọ cung cấp cho cơ thể nguồn năng lượng dồi dào, đảm bảo sự ổn định của hệ thần kinh và giữ huyết áp ở mức cân bằng.
Dùng làm thuốc
Quả cọ có vị ngọt, bùi béo và hơi chát, ngoài dùng làm thực phẩm, quả cọ còn dùng để ngâm rượu uống. Ăn quả cọ thường xuyên rất tốt cho người bị ung thư mũi, ung thư thanh quản, ung thư thực quản.
Những lưu ý về sức khỏe khi ăn quả cọ:
- Không nên ăn các món ăn từ quả cọ khi đang mang thai.
- Không nên dùng quá nhiều quả cọ vì có nguy cơ ảnh hưởng đến các cơ quan bên trong cơ thể như: gan, thận,...
- Không nên sử dụng quá nhiều cọ vì dễ gây nên tình trạng “say cọ”. Ngoài ra, do quả cọ có chất chát nên ăn nhiều có thể gây táo bón, vón cục thức ăn trong ruột. Những người có vấn đề về đường tiêu hóa như bị đầy bụng, khó tiêu, hay táo bón không nên ăn loại quả này.
