Thử tịt, đốt sao kêu?

Vậy nhưng, kết quả thí điểm 2 trạm cân ở Dầu Giây (Đồng Nai) và Đại Yên (Quảng Ninh) lại cho thấy hàng loạt bất ổn khiến dư luận nghi ngờ tính hiệu quả của hệ thống trạm cân sẽ được triển khai.

 

Nhiều hạn chế tại các trạm cân đã được Bộ GTVT chỉ rõ.  Ảnh: CT

Sau thời gian thí điểm, 2 trạm cân Dầu Giây (Đồng Nai) và Đại Yên (Quảng Ninh) đã bộc lộ rõ khá nhiều hạn chế. Chính Bộ GTVT cũng phải thẳng thắn thừa nhận thực tế này và đang có kế hoạch khắc phục. Cụ thể, theo đánh giá của Bộ GTVT, hạn chế cơ bản của các trạm cân này là do hệ thống thiết bị gây ra. Theo đó, tại trạm cân Dầu Giây (Km 1846 600 QL1A, Đồng Nai) lắp đặt hệ thống cân của Công ty Cổ phần Công nghệ tự động Trí Việt và tại trạm Quảng Ninh (Km103 800 QL18, TP Hạ Long, Quảng Ninh) lắp đặt hệ thống cân của Công ty TNHH Đông Nam Á. Sau thời gian thử nghiệm cho thấy, giới hạn phát hiện xe quá tải của thiết bị tại 2 trạm cân không thực sự hiệu quả. Với hệ thống cân động, thiết bị cân không chịu làm việc trước các trường hợp xe có biển số xe cong, vênh, mờ, hoặc các xe đi liền sát vào nhau cũng như xe đi dưới tốc độ 20km/h và trên 60km/h. Với hệ thống cân tĩnh cũng phát sinh những hạn chế nhất định. Theo đó, nếu bánh xe không đặt đúng vị trí thì sẽ cho kết quả cân không chính xác.

Những bất cập và hệ lụy từ các trạm cân thiếu chính xác nêu trên cũng được Bộ GTVT chỉ rõ. Tính hiệu quả được ghi nhận của các trạm cân này là rất thấp. Theo lãnh đạo trạm cân Đại Yên (Quảng Ninh) thì trạm này chỉ kiểm soát được 1/5 lượng xe quá tải trên tuyến.

Như vậy, từ kết quả được công bố của Bộ GTVT sau khi thí điểm các trạm cân cho thấy, phản ánh của các lái xe và hiệp hội thành viên về những hạn chế của hệ thống trạm cân là có cơ sở. Ngay từ tháng 6/2010, ông Phạm Trọng Thịnh, Hiệp hội Vận tải hàng hóa đường bộ TP Hải Phòng đã lên tiếng về việc trạm cân chỉ mới đi vào hoạt động có ba tuần mà đã giữ đến 200 đầu xe của các doanh nghiệp vận tải. Tới nay, dù không có con số thống kê chính thức nhưng lượng xe bị “trảm” tại trạm cân này là con số không nhỏ. Còn ở phía Nam, thực tế lưu lượng vận tải trên tuyến đặt trạm cân Dầu Giây cho thấy, lượng phương tiện chịu ảnh hưởng còn nhiều hơn gấp bội trạm cân Đại Yên.

 

Theo đề xuất sẽ áp dụng công nghệ 3 cân gồm: Cân động tốc độ cao; Cân động tốc độ thấp; Cân tĩnh để xây dựng trong giai đoạn đầu. Một số yêu cầu đã được đặt ra như thiết kế các trạm cân phải không gây ùn tắc trên đường chính, đường chờ vào cân động tốc độ thấp và đường chờ vào cân tĩnh, có đủ phương tiện và diện tích để dỡ hạ tải vi phạm…

Trước những hạn chế phát sinh  nêu trên, lãnh đạo Bộ GTVT đã có những động thái chỉ đạo chấn chỉnh. Theo đó, ông Nguyễn Ngọc Đông, Thứ trưởng Bộ GTVT cho rằng phải khắc phục sớm những khuyết điểm nêu trên. Cụ thể trước mắt sẽ khắc phục các trang thiết bị để duy trì hoạt động. Xa hơn, lãnh đạo Bộ GTVT khẳng định sẽ dịch chuyển vị trí các trạm cân này. Đồng thời, bổ sung thiết bị theo dõi quy trình cân xe bằng hình ảnh, kết nối với Trung tâm quản lý của Tổng cục Đường bộ.

Trong khi những bất cập của các trạm cân thí điểm vẫn chưa được khắc phục triệt để thì theo kế hoạch, trong tháng 5 này, quy hoạch hệ thống trạm cân xe đường bộ trên toàn quốc sẽ được Bộ GTVT trình Chính phủ sau khi lấy ý kiến các Bộ, ngành, địa phương. Theo đó, trên Quốc lộ 1 sẽ đặt 14 trạm, đường Hồ Chí Minh đặt 3 trạm, trên 19 tuyến quốc lộ được lựa chọn (gồm các quốc lộ 2, 3, 5, 6, 13, 14, 14B, 15, 18, 19, 22, 24, 26, 38, 40, 54, 55, 70, 91) mỗi tuyến sẽ đặt 1 trạm.

Quy hoạch nêu trên phân kì đầu tư thành 4 giai đoạn, bắt đầu thực hiện từ năm 2012  đến 2015. Giai đoạn 1 hoàn thành 7 trạm trên các tuyến có lưu lượng xe tải nặng lớn hơn 2.000 xe/ngày đêm và 1 trạm tại Phố Ràng (Yên Bái). Giai đoạn 2 hoàn thành 11 trạm có lưu lượng xe tải nặng lớn từ 1.000 - 2.000 xe/ngày đêm. Giai đoạn 3 hoàn thành 7 trạm có lưu lượng xe tải nặng lớn từ 400- 1.000xe/ngày đêm. Giai đoạn 4 hoàn thành 10 trạm còn lại. Tổng mức đầu tư cho 36 trạm cân nêu trên là trên 2.994 tỉ đồng.

Việc đầu tư các trạm cân trên quốc lộ xem như đã được ấn định. Tuy nhiên, với các trạm cân mới, những hạn chế phát sinh trước đó sẽ được khắc phục ra sao? Còn nữa, sau khi Bộ GTVT công bố hàng loạt các yếu kém của 2 trạm cân “thử nghiệm” nêu trên, không ít người băn khoăn rằng trong thời gian thí điểm, đã có bao nhiêu chiếc xe bị “trảm” oan do thiết bị kém? Với lượng xe, lượng tiền khá lớn mà doanh nghiệp đã phải đóng khi bị hệ thống “cân điếc” này “trảm” thì tính sao? Ai sẽ chịu trách nhiệm?

 

Minh Anh