Thứ trưởng Bộ Y tế: Chúng tôi không giấu dịch sởi

Không nên vượt tuyến để tránh lây chéo

Ông Trần Đắc Phu – Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng Bộ Y tế cho biết nguyên nhân khiến tỷ lệ tử vong do sởi cao ở Bệnh viện Nhi Trung ương  một phần do các bậc phụ huynh đưa con em đi khám bệnh đã vượt tuyến và tập trung tại các bệnh viện ở tuyến trung ương, trong đó đông nhất là Bệnh viện Nhi Trung ương.

Theo ông Phu, tình hình dịch bệnh trong mùa xuân thường phức tạp và tăng cao hơn các mùa khác. Nếu không có bệnh sởi thì bệnh viêm phổi vẫn thường phát triển trong mùa này và gây tử vong rất cao.

Buổi họp báo thu hút sự quan tâm của đông đảo báo giới

Liên quan đến những con số không thực sự thống nhất trong đợt bệnh sởi đang diễn ra, ông Kính cho biết, trong số hơn 100 ca bệnh tử vong do sởi và liên quan đến sởi, các nhà khoa học mới xác định chính xác được 25 ca là do virus sởi gây ra, còn những trường hợp tử vong có liên quan đến sởi thì đều mắc những bệnh nặng sẵn có. Có trường hợp tử vong, kết quả xét nghiệm cho thấy người bệnh mang tới 4 loại virus (trong đó có virus sởi). Hoặc trong số các ca tử vong đã công bố, có 1 ca trẻ đột tử tại nhà nhưng đang trong vùng dịch tễ nên ngành y tế vẫn buộc phải để trường hợp này vào danh sách số người tử vong liên quan đến sởi. 

Hiện các nhà khoa học vẫn đang tiếp tục điều tra các nguyên nhân cụ thể dấn tới việc tử vong của các trường hợp có liên quan đến sởi.

“Công bố dịch” đồng nghĩa đóng cửa trường học, hạn chế giao thông….

Tại cuộc họp báo nhiều câu hỏi đã được đặt ra như tại sao Bộ Y tế lại không công bố dịch, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cho rằng: “Chúng ta phải làm rõ việc công bố hay không công bố không có nghĩa là không có dịch. Vào năm 2012 chúng tôi đã ban hành hướng dẫn về công bố dịch sởi. Ở đây định nghĩa rất rõ là có 1 ổ dịch sởi, có 3 trường hợp trở lên nghi sởi trong đó có 2 trường hợp xét nghiệm có virus sởi dương tính là đã có thể thông báo là có dịch sởi.”

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long phát biểu

Theo Thứ tưởng Long, công bố dịch là dịch ở mức độ cao hơn, áp dụng với các tỉnh - thành phố vượt quá tầm kiểm soát của tỉnh - thành phố đó đối với dịch này; dịch phải có những biến đổi có tính độc lực cao, và cần thiết phải áp dụng mức độ hành chính cao hơn, ví dụ như chế giao thông, đóng cửa trường học, hạn chế hội họp, họp chợ… cưỡng chế cách ly. "Đến mức đó người ta mới công bố dịch. Và Luật chúng ta còn có một mức độ cao hơn đó là thông báo khẩn cấp khi quốc gia mất tầm kiểm soát dịch" - Thứ trưởng Long nhấn mạnh.

"Chúng tôi khẳng định lại việc không công bố dịch không có nghĩa là không có dịch. Chúng ta hiện nay đã và đang có dịch sởi, 61/63 tỉnh - thành đã báo cáo có trường hợp mắc sởi", Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long nói. 

Không chậm trễ và không giấu dịch

Một câu hỏi mà báo chí đặt ra trong cuộc họp là phải chăng Bộ Y tế phản ứng quá chậm khi dịch sởi xảy ra. Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long cho biết: "Ngay khi có dịch rải rác ở 3 tỉnh miền núi Yên Bái, Lai Châu, Hà Giang, Bộ Y tế đã yêu cầu cơ quan chuyên môn triển khai ngay những biện pháp cần thiết để phòng chống dịch, chính vì vậy mà chúng ta đã ngăn chặn, khống chế được dịch trong giai đoạn cuối năm 2013".

Thứ trưởng Long cho biết, để phòng dịch, cán bộ y tế đã phải đón giao thừa ngay tại Yên Bái, để tổ chức tiêm vét cho các trẻ chưa tiêm chủng. Hiện nay Yên Bái đã khống chế rất tốt ngay từ đầu. Khi dịch có dấu hiệu lan ra Hà Nội, TP HCM và một số địa phương khác, ngay lập tức Bộ Y tế đã chỉ đạo các tỉnh - thành phố tổ chức chiến dịch tiêm vét  cho tất cả trẻ em dưới 2 tuổi. Lúc đó dịch mới chỉ xuất hiện ở 4 tỉnh mà đã tổ chức tiêm vét ở cả 63 tỉnh. Đây là một quyết định khá táo bạo: áp dụng cả 2 hình thức tiêm vét ngay tại ổ dịch và tiêm vét đại trà cho cả 63 tỉnh thành phố.

“Bộ Y tế đã lường trước được việc này, tuy nhiên đúng là có chuyện nóng về mặt chỉ đạo, nhưng nguội về mặt thực hiện. Chúng tôi cảm thấy một số địa phương triển khai chậm trễ.” – Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long cho biết.

Với câu hỏi một số máy thở cấp cho các bệnh viện bị hỏng, phải chăng các máy thở này không đạt chất lượng hay đã qua sử dụng. Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long trả lời:  Bộ Y tế đã xuất cấp toàn bộ máy thở dự trữ quốc gia cho vấn đề phòng chống dịch. "Từ khi mua tới nay chúng tôi chưa xuất cấp lần nào và lần này Bộ Y tế đã đề nghị Thủ tướng Chính phủ cấp hết tất cả. Đến sáng nay đã cấp hết 42 máy thở. Không bao giờ có chuyện máy dùng lại."

Còn về thông tin Bộ Y tế giấu dịch, Thứ trưởng Long khẳng định Bộ Y tế đã rất minh bạch, không giấu thông tin, ngay cả những ca nghi mắc sởi cũng được báo cáo.

 Mỗi giờ thế giới có 14 người chết vì sởi

Theo thông tin từ Bộ Y tế, sởi là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút sởi gây ra, chủ yếu lây qua đường hô hấp, có khả năng lây nhiễm rất cao đặc biệt đối với trẻ chưa có miễn dịch với virus sởi.  Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, trong giai đoạn 2000-2012, nhờ có vaccine sởi mà 13,8 triệu trẻ em trên thế giới đã được cứu sống. Tuy nhiên, sởi vẫn là một trong các nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở trẻ em, mỗi một giờ trôi qua trên toàn cầu có 14 trẻ tử vong do sởi. Từ cuối năm 2013 đến nay, trên thế giới đã ghi nhận 181.813 trường hợp mắc sởi. Riêng năm 2013, khu vực Tây Thái Bình Dương ghi nhận số mắc sởi cao gấp 3 lần so với năm 2012, đặc biệt tăng cao tại Trung Quốc, Nhật Bản, Philippines và Myanmar…

 Hoàng Phương – Hoài Nam