Thuốc điều trị viêm loét dạ dày - tá tràng ở trẻ em

Đôi khi trẻ vào viện vì biến chứng như xuất huyết tiêu hóa, thiếu máu.

Có nhiều căn nguyên dẫn đến VLDDTT ở trẻ em như nhiễm khuẩn (Helicobacter Pylori), stress nặng (shock, chấn thương...), do thuốc (corticoid, thuốc giảm đau chống viêm không steroid...), hoặc các rối loạn khác (Zollingerelison...).

Thuốc điều trị VLDDTT ở trẻ em có rất nhiều loại nhưng nhìn chung được xếp vào các nhóm sau:

Thuốc có tác dụng ức chế bơm proton H

Thuốc có tác dụng làm giảm sinh axit dạ dày, do đó làm giảm pH dạ dày. Thuốc tác dụng mạnh, làm liền nhanh vết loét, tương đối lành, ít tác dụng phụ nhưng không được khuyến cáo dùng kéo dài vì có thể có tác dụng phụ như u dạng hạt dạ dày.

Các thuốc ức chế bơm proton gồm có nhiều nhóm: omeprazol, lanzoprazol, pantoplazol... tuy nhiên chỉ có omeprazol được khuyến cáo dùng cho trẻ em với liều 0,7 - 3,3mg/kg/ngày.

Thuốc ức chế thụ thể H2

Thuốc được dùng sớm nhất trong viêm dạ dày. Tuy nhiên tác dụng không mạnh bằng thuốc thuộc nhóm 1.

Thuốc ức chế thụ thể H2 chọn lọc trên dạ dày, làm giảm tiết dịch vị.

Nhóm này có: cimetidin, ranitidin, famotidin, nizatidin (ít dùng cho trẻ em).

Thuốc thuộc nhóm này có tác dụng phụ như: hoa mắt, chóng mặt, đau đầu, chậm nhịp tim, đôi khi có tụt huyết áp, có thể có độc với gan.

Các thuốc bảo vệ tế bào

- Thuốc bọc (sucrafat): Cơ chế chưa được hoàn toàn rõ ràng. Một số tác giả cho rằng thuốc làm tăng sản sinh bicacbonat, tăng chất nhày. Thuốc không hấp thu và có thể kết hợp với thuốc khác, do đó phải dùng cách xa thuốc khác trên 2 giờ. Thuốc có thể gây độc với thận.

- Các thuốc kháng axit: Các hydrocid nhôm hoặc magiê có tác dụng trung hòa axit, tạo màng nhày bảo vệ niêm mạc dạ dày. Tuy nhiên nếu dùng đơn độc có xu hướng gây tiêu chảy (magiê) hoặc táo bón (nhôm). Do đó ngày nay có xu hướng phối hợp hai chất này.

- Prostaglandin:

Về mặt lý thuyết, các prostaglandin có tác dụng bảo vệ tốt niêm mạc dạ dày. Tuy nhiên thuốc thuộc nhóm này không dùng cho trẻ em vì còn ít nghiên cứu.

- Các thuốc kháng sinh:

Thuốc kháng sinh được chỉ định bắt buộc trong VLDDTT ở bệnh nhi có nhiễm Helicobacter Pylori.

- Có nhiều loại kháng sinh có tác dụng, tuy nhiên ở trẻ em chỉ khuyến cáo dùng các loại sau:

Clarithromycin: Thuốc có tác dụng tốt, ít có tác dụng phụ nhưng giá thành đắt.

Amoxicilin: Thuốc tương đối rẻ tiền, lành, ít tác dụng phụ. Tuy nhiên tỷ lệ kháng với H. Pylori khá cao.

Metronidazol: Thuốc có tác dụng tốt, giá thành rẻ nhưng thuốc khó uống.

Khi điều trị VLDDTT thường phối hợp 2 kháng sinh với 1 thuốc giảm tiết.

Thời gian điều trị tùy thuộc căn nguyên, nhưng thông thường một liệu trình phải kéo dài ít nhất 2 tuần (trừ những trường hợp cấp tính).

Ngoài các thuốc nêu trên, chế độ ăn đóng vai trò quan trọng. Bệnh nhân không được ăn chua, cay. Tránh dùng chất kích thích như cà phê hoặc bia rượu. Việc tạo thói quen sinh hoạt điều độ, đi ngủ đúng giờ, không thức khuya, tránh các stress cũng giúp điều trị VLDDTT đạt kết quả tốt hơn.

Theo ThS. Đỗ Văn Đô
Sức khỏe & Đời sống