Tiền và “thái độ” liệu có trở thành phao cứu sinh cho các nguyên lãnh đạo Vinalines trước vành móng ngựa?

Khắc phục hậu quả và thái độ thành khẩn là điều dư luận đang mong đợi từ các nguyên lãnh đạo Vinalines trong phiên tòa phúc thẩm.

Một trong số các diễn tiến “nóng” nhất chính là mối liên quan giữa việc thân nhân, gia đình các đại quan bị xử tội “tử” tại phiên sơ thẩm đã nhanh chóng khắc phục một phần hậu quả và quy định trong Nghị quyết 01 của Tòa án Nhân dân Tối cao ban hành ngày 15/3/2001, trong đó có phần hướng dẫn giảm án tại một số trường hợp.

Điều khoản trong nghị quyết này quy định: “…người phạm tội phải bị xử phạt tử hình, nhưng người phạm tội đã bồi thường được một phần đáng kể giá trị tài sản bị chiếm đoạt (hoặc người thân thích, ruột thịt... của người phạm tội đã bồi thường thay cho người phạm tội), thì có thể không xử phạt tử hình người phạm tội và tuỳ vào số tiền đã bồi thường được mà có thể xử phạt người phạm tội tù chung thân hoặc tù có thời hạn. Được coi là đã bồi thường được một phần đáng kể giá trị tài sản bị chiếm đoạt nếu:

a. Đã bồi thường được ít nhất một phần hai giá trị tài sản bị chiếm đoạt;

b. Đã bồi thường được từ một phần ba đến dưới một phần hai giá trị tài sản bị chiếm đoạt, nếu có căn cứ chứng minh rằng người phạm tội (hoặc người thân thích, ruột thịt... của người phạm tội) đã thực hiện mọi biện pháp để bồi thường giá trị tài sản bị chiếm đoạt (đã bán hết nhà ở, tài sản có giá trị; cố gắng vay, mượn... đến mức tối đa)”.

Theo người thân gia đình Mai Văn Phúc, dù các nguyên lãnh đạo Vinalines kêu oan, kháng cáo sau phiên sơ thẩm nhưng tính đến thời điểm hiện tại, gia đình nguyên TGĐ Vinalines Mai Văn Phúc đã khắc phục hậu quả được 3,5 tỷ đồng, gia đình nguyên chủ tịch HĐQT Dương Chí Dũng cũng đã khắc phục một phần hậu quả. Từ các dữ liệu này, dư luận đang chờ phán quyết cuối cùng của tòa phúc thẩm để rõ số phận của hai vị cựu lãnh đạo Vinalines với các tiêu chí khách quan, đúng người, đúng tội.

Trước đó, tại phiên tòa sơ thẩm ngày 16/12/2013, Luật sư Nguyễn Huy Thiệp bào chữa cho bị cáo Mai Văn Phúc cho rằng đối với tội cố ý làm trái các quy định của Nhà nước vê quản lý kinh tế gây hậu quản nghiêm trọng, bản thân Phúc cũng đã xác định mình có sai phạm nhưng cũng cần xem xét đến nguyên nhân, động cơ, mục đích để xác định có phải cố ý làm trái hay không hay chỉ là vi phạm về chức vụ. Cụ thể, dự án xây dựng Nhà máy sửa chữa tàu phía Nam có từ năm 2006, bị cáo Phúc về tiếp nhận và triển khai nhưng không kiểm tra mà quá tin vào tư vấn chuyên môn của các phòng ban nên đã ký tờ trình với mục đích đảm bảo tiến độ của dự án…

Cũng liên quan đến Nghị quyết 01 và động thái khắc phục hậu quả của 2 nguyên lãnh đạo Vinalines, trước đây, trả lời báo giới luật sư Nguyễn Hoàng Tiến, Ủy viên Hội đồng Khen thưởng Kỷ luật (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho rằng, vụ án Dương Chí Dũng cùng đồng bọn tham ô và cố ý làm trái qui định về quản lý kinh tế là một vụ án tham nhũng vào loại lớn nhất ở Việt Nam. Hậu quả của nó làm cho công ty ngành hàng hải lâm vào tình trạng khó khăn. Do vậy, bản thân Dũng phải thành khẩn nhận lỗi của mình trước phiên tòa phúc thẩm thể hiện sự ăn năn hối lỗi về sai phạm của mình cùng với việc bồi thường toàn bộ số tiền Tòa sơ thẩm Hà Nội đã tuyên thì chiếu theo Nghị quyết nói trên Dương Chí Dũng có thể được Tòa án Tối cao hủy mức án tử hình. Cùng đó, đối với các bị cáo khác nếu biết nhận sai và nộp tiền bồi thường, khắc phục hậu quả đương nhiên cũng được giảm nhẹ mức hình phạt theo Điểm b Khoản 1 Điều 46 Bộ luật hình sự. Còn nếu các bị cáo không nộp tiền bồi thường, không thể hiện thái độ ăn năn hối cải thì quyết định của Tòa án Tối cao sẽ khó có gì thay đổi so với mức án của Tòa sơ thẩm đã tuyên cho các bị cáo.

Từ nhận định của các luật sư nêu trên cho thấy, tiền và động thái khắc phục hậu quả cũng chỉ là một phần để giảm tội cho các bị cáo, phần quan trọng vẫn là thái độ thành khẩn của họ trước phiên tòa phúc thẩm diễn ra từ ngày hôm nay.

Minh Anh